Khi SCIC không từ chối...

Việc phát hành thêm 9,28% cổ phiếu cho cổ đông bên ngoài không bao gồm Nhà nước được nêu ra trước thềm đại hội cổ đông của Vietcombank đầu năm nay. Ý tưởng ấy nhằm giúp cán bộ công nhân viên Vietcombank, những người đã mua cổ phiếu ưu đãi với giá xấp xỉ 62.000 đồng/cổ phiếu trước đó, có điều kiện được mua thêm cổ phiếu bằng mệnh giá để trung hòa giá mua. Với giá giao dịch trên HOSE hiện nay (dao động xung quanh 50.000 đồng/cổ phiếu), người lao động ở Vietcombank vẫn chưa thu hồi được tiền mua cổ phiếu, cho dù đã nắm giữ gần hai năm liền.

Ở các công ty cổ phần, việc phát hành cổ phiếu cho người lao động thuộc quyền của đại hội cổ đông. Nhưng với Vietcombank điều đó khó hơn do Nhà nước vẫn nắm giữ hơn 90% cổ phần. Ở đại hội cổ đông Vietcombank, đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước cũng đã đồng ý ủy quyền cho hội đồng quản trị xin các cơ quan chức năng cho phép ngân hàng phát hành thêm 9,28% cổ phiếu cho cổ đông bên ngoài.

Ngày 13-7-2009, Vietcombank có văn bản số 1059 gửi các cơ quan quản lý về việc phát hành thêm. Văn bản nói rõ, nếu cổ đông nào không có ý định mua, hội đồng quản trị ngân hàng có quyền phân phối số cổ phần đó cho các cổ đông khác.

Ngày 30-7-2009, SCIC có văn bản 1672 trả lời Vietcombank, trong đó nhấn mạnh hai điểm: 1. SCIC thống nhất phương án 1.122 tỉ đồng mệnh giá cổ phiếu cho tất cả các cổ đông với giá 10.000 đồng/cổ phiếu trong năm 2009; 2. SCIC đăng ký tham gia mua hết số cổ phiếu được mua với tư cách cổ đông hiện hữu.

Ngày 3-9-2009, Bộ Tài chính công bố công văn số 12421 trả lời Vietcombank. Theo đó việc phát hành thêm cổ phiếu phải được đại hội cổ đông thông qua; Vietcombank báo cáo đại diện cơ quan chủ sở hữu phần vốn nhà nước quyết định; toàn bộ các cổ đông hiện hữu có tên trong danh sách cổ đông tại thời điểm chốt danh sách thực hiện quyền, bao gồm cổ đông nhà nước và các cổ đông khác.

Như vậy, ý tưởng phát hành thêm cổ phiếu chỉ cho cổ đông bên ngoài đã không thể thực hiện được. Việc phát hành thêm sắp tới cho tất cả các cổ đông đã không giải quyết được vấn đề cổ phiếu giá cao mà người lao động ở Vietcombank đang nắm giữ.

SCIC đã không từ chối mua cổ phần phát hành thêm của Vietcombank vì việc từ chối có thể gây thiệt hại cho lợi ích của cổ đông nhà nước. Giá như với việc nhận chuyển nhượng 20,4 triệu cổ phiếu tập đoàn Bảo Việt từ Vinashin với giá đầu tư ban đầu 1.467 tỉ đồng, SCIC cũng tính toán như thế! SCIC hoàn toàn có thể mua số cổ phiếu Bảo Việt nói trên ở HOSE với giá chỉ bằng một nửa và tiết kiệm cho Nhà nước ít nhất 700 tỉ đồng.

Vì sao SCIC lại có những động thái khác nhau trước các đối tượng khác nhau như vậy: một bên là Vinashin, một bên là các nhà đầu tư nhỏ lẻ, trong đó có người lao động ở Vietcombank?

Bây giờ liệu SCIC có thể mua lại số cổ phiếu mà người lao động ở Vietcombank đã mua với giá đầu tư ban đầu không? Cũng là bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cổ đông nhà nước ở các công ty cổ phần, cách hành xử của SCIC dường như không thật nhất quán.