Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tháng 1/2010, tổng
số dư tiền gửi của khách hàng tại các tổ chức tín dụng ước tăng 0,3% so với
tháng trước. Trong khi đó, cho vay ra nền kinh tế tháng 1/2010 ước tăng 1% so với
tháng trước.
Các ngân hàng cho biết, thông thường, dịp sau Tết Nguyên
đán, nhu cầu vốn của DN sẽ giảm lại và khả năng năm nay giảm mạnh hơn so với
cùng kỳ. Nguyên nhân do chính sách hỗ trợ lãi suất ngắn hạn bằng VND đã hết, đồng
thời chủ trương kiểm soát tăng trưởng tín dụng của NHNN thấp hơn năm trước.
Song điều quan trọng hơn chính là nguồn vốn huy động về
không còn dồi dào như đầu năm 2009 và tiền gửi chủ yếu ở kỳ hạn ngắn ngày.
Phó tổng giám đốc Maritime Bank, ông Phạm Đình Tùng cho biết,
theo quy luật, tiền gửi ngân hàng sẽ gia tăng sau dịp Tết, nhưng với diễn biến
thị trường hiện nay thì khó có thể đoán được xu hướng tiền gửi tiết kiệm sau Tết
cổ truyền năm nay.
Hiện lãi suất tiền gửi đều được hầu hết ngân hàng áp dụng một
mức duy nhất cho tất cả các kỳ hạn là 10,499%/năm. Ngoài ra, một số ngân hàng
còn gia tăng mạnh khuyến mãi, với kỳ vọng hút được tiền nhàn rỗi trong dân cư,
nên đẩy lãi suất huy động vượt trần cho phép.
Thế nhưng, các ngân hàng cho biết, tình hình huy động vốn vẫn
chưa thực sự khả quan. Dẫn đến, việc cân đối nguồn còn có những khó khăn nhất định.
Vì vậy, việc tăng trưởng tín dụng cũng chọn lọc hơn so với cuối năm 2009.
Tổng giám đốc một ngân hàng cho rằng, với xu hướng thị trường
và nếu lãi suất cơ bản không sớm điều chỉnh thì khả năng huy động vốn còn khó
khăn. Đặc biệt là khi TTCK được dự báo sẽ không giảm sâu và bất động sản có dấu
hiệu phục hồi mạnh hơn trong 6 tháng cuối năm 2010, sẽ là lực hút đối với dòng
tiền nhàn rỗi.
Vì thế, các ngân hàng đang ra sức tung ra nhiều sản phẩm mới,
kỳ vọng giữ được nguồn tiền tiết kiệm và thu hút thêm tiền nhàn rỗi. Đại diện
Sacombank cho biết, ngân hàng này đang nghiên cứu để đưa ra sản phẩm tiết kiệm
đầu tư.
Còn theo ông Tùng, về lâu dài phải tìm ra các sản phẩm để
huy động được dòng vốn trung, dài hạn. Trên thực tế hiện nay, việc huy động vốn
trung, dài hạn là bài toán khó đối với ngân hàng. Trong khi đó, chủ trương hỗ
trợ lãi suất của NHNN chỉ còn tiếp tục duy trì trung, dài hạn.
Do đó, giám đốc một ngân hàng cho rằng, NHNN nên xem xét đến
việc bỏ trần lãi suất huy động để các nhà băng có điều kiện hơn đối với việc
huy động vốn. Vị này thừa nhận, tăng lãi suất là chi phí đầu vào sẽ bị đội lên
và nếu như lãi suất cơ bản chưa sớm thay đổi thì lợi nhuận thu về sẽ mỏng hơn.
Song nếu không bỏ trần lãi suất huy động sẽ rất khó khăn, vì áp lực từ các kênh
đầu tư khác tăng lên.
IMF dự báo kinh tế thế giới sẽ phục hồi từ năm 2010 với mức
tăng trưởng lên tới 2,5%. Business Monitor International (BMI) dự đoán, lãi suất
cơ bản tại Việt Nam sẽ được nâng dần trong nửa đầu năm 2010, lãi suất cơ bản ở
thời điểm cuối năm 2010 sẽ ở mức 8,5 - 9,5%. Do vậy, tình hình huy động vốn sẽ
không có sự thay đổi bất thường và có nhiều tín hiệu lạc quan. Tuy nhiên, theo
đánh giá của Tổng giám đốc ABBank, ông Nguyễn Hùng Mạnh, các ngân hàng thương mại
vẫn phải cạnh tranh gay gắt để thu hút tiền gửi từ dân cư bằng cách tục triển
khai các chương trình khuyến mãi, đa dạng hoá dịch vụ và tăng cường chất lượng
phục vụ khách hàng. Trong năm 2010, ABBank đặt mục tiêu tăng 61% lượng vốn huy
động so với năm 2009, đạt mức 20.399 tỷ đồng.
Hiện lãi suất cho vay đối với khách hàng DN cao nhất vẫn ở mức
trần 12%/năm và trần lãi suất huy động vốn là 10,5%/năm. Riêng với các khoản
vay phục vụ đời sống, các ngân hàng được áp dụng mức thỏa thuận và dao động
trong lúc này là 15,5 - 19%/năm. Vì vậy, để cân đối được chi phí trong hoạt động
không phải là bài toán dễ đối với các ngân hàng, nên đã phát sinh tình trạng
thu phí cho vay.
Theo Vân Linh
Báo Đầu tư