Phát triển tập đoàn tư nhân không nhất thiết phải đợi luật

Đánh giá cao việc xây dựng một mô hình phát triển cho tập đoàn kinh tế tư nhân nhưng đa số doanh nghiệp đều cho rằng đây không phải là điều kiện kiên quyết để phát triển loại hình kinh tế đặc thù này.

Với mục đích khởi động cho việc xây dựng đề án về mô hình phát triển tập đoàn kinh tế tư nhân trình Chính phủ vào cuối năm 2010, chiều 19/3, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã phối hợp với Hội doanh nghiệp trẻ Việt Nam tổ chức Hội thảo Nhận diện mô hình và con đường tập đoàn kinh tế tư nhân Việt Nam.

Mặc dù mục đích đặt ra ban đầu là xới xáo lên những vấn đề mang tính lý thuyết, những vấn đề như định nghĩa hay mô hình phát triển tập đoàn tư nhân phù hợp với điều kiện Việt Nam nhưng khát vọng vươn lên của các doanh nhân cũng như nhu cầu có được một sân chơi công bằng với các tập đoàn kinh tế nhà nước mới là điều đáng nói nhất tại buổi hội thảo.

Ngay trong tham luận mở đầu hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch thường trực, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam nhấn mạnh: "Muốn ra biển lớn thì phải đóng thuyền lớn. Việt Nam không thể hội nhập kinh tế quốc tế mà chỉ dựa vào các doanh nghiệp nghiệp nhỏ".

Thống kê về 100 tập đoàn xuyên quốc gia lớn nhất thế giới cho thấy các doanh nghiệp này hiện nắm số tài sản lên tới hơn 10.000 tỷ USD nhưng 58% số đó nằm tại nước ngoài. Các tập đoàn này hiện sản xuất 25% sản lượng công nghiệp toàn cầu và chiếm đến 75% tổng số giao dịch thương mại.

Ông Nguyễn Mạnh Cường khẳng định một nền kinh tế phát triển nhất thiết phải sở hữu các doanh nghiệp có tên trong Top 100 này và đưa ra câu hỏi: "Có nhất thiết phải có quy định riêng về phát triển tập đoàn kinh tế tư nhân hay không? Tại sao phải phân biệt việc phát triển các tập đoàn tư nhân với tập đoàn Nhà nước?"

Nghiên cứu mô hình phát triển tập đoàn kinh tế tại Đức, ông Phạm Đức Trung, Phó ban Nghiên cứu quản lý doanh nghiệp, Viện Quản lý kinh tế Trung ương cho rằng không nhất thiết phải có một quy định riêng về quản lý các tập đoàn kinh tế mà có thể quy định trong nhiều văn bản luật khác nhau như Luật doanh nghiệp, Luật thuế, Luật đăng ký kinh doanh...

"Việc phát triển các tập đoàn kinh tế là tự nhiên và có trước. Pháp luật chỉ có tác dụng điều chỉnh quá trình phát triển nên cần được nghiên cứu thấu đáo và có thể ban hành sau", ông Trung đề xuất.

Dẫn ra ví dụ về việc phát triển kinh tế Hàn Quốc có vai trò quyết định của người lãnh đạo, câu chuyện về sự phục hồi kinh tế Nhật sau Thế chiến thứ 2 dựa phần nhiều vào lòng tự tôn dân tộc, ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn FPT cho rằng chưa cần bàn nhiều đến các mô hình hay công thức, để phát triển các tập đoàn kinh tế tư nhân trước hết cần giải đáp những câu hỏi như: Dân tộc có thực sự cần các tập đoàn lớn mạnh hay không? Có tham vọng để làm được điều đó hay không? Lãnh đạo có quyết tâm bằng mọi giá để thực hiện điều đó hay không?...

"Để làm được điều này, trước hết, đất nước phải có một nhu cầu. Phát triển kinh tế phải là tham vọng của một dân tộc và phản ánh trong văn hóa của dân tộc đó", ông Bình nhấn mạnh.

Trong khi nhiều ý kiến cho rằng việc nhiều doanh nghiệp Việt đặt hai chữ "tập đoàn" trước tên mình trong khi chưa đủ "tầm" là điều không thỏa đáng thì ông Lê Phước Vũ, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoa Sen lại nhìn nhận điều này theo một hướng khác: "Đó là một khát vọng", ông Vũ khẳng định.

"Các doanh nghiệp muốn vươn lên thì nhất thiết phải có khát vọng vươn lên. Trong khi các tập đoàn kinh tế là những doanh nghiệp đầu tàu thì hiệu suất sử dụng vốn tại khối Nhà nước còn khá thấp. Nếu dựa vào các tập đoàn nước ngoài thì đất nước ta được lợi rất ít mà lại rơi vào nguy cơ phụ thuộc kinh tế. Bởi vậy, nhất định phải phát triển các tập đoàn tư nhân, coi đó là tài sản chung của cả dân tộc, làm giàu cho dân tộc chứ không phải cho riêng ai", ông Vũ phát biểu.

Tái khẳng định sự cần thiết của việc hình thành và phát triển các tập đoàn tư nhân, ông Phạm Đinh Đoàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp trẻ Việt Nam cho rằng cần cởi mở hơn nữa trong quan điểm phát triển kinh tế, không nên phân biệt tập đoàn tư nhân hay tập đoàn nhà nước:

"Các tập đoàn nhà nước chiếm tới 75% tài sản nền kinh tế nhưng chỉ nộp ngân sách có 28,8%. Tập đoàn tư nhân phát triển chắc chắn sẽ là tấm gương phản chiếu tốt nhất cho các tập đoàn nhà nước".

Đồng tình với quan điểm này, ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Tổng Giám đốc Tập đoàn Trung Nguyên khẳng định: "Điều quan trọng là trao đồng vốn, trao trách nhiệm cho người xứng đáng. Chúng ta đang có cơ hội để lấy được các nguồn lực từ bên ngoài để phát triển kinh tế đất nước, chúng ta phải tận dụng điều nó nhưng lợi nhuận, nhất định phải nằm lại Việt Nam".

Theo Nhật Minh
VnExpress