Bộ trưởng Đinh La Thăng: Ngành GTVT sẽ "Hành động ngay" xử lý các vấn nạn giao thông

Sáng nay (ngày 23/11/2011), Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải – Đinh La Thăng đã có buổi đăng đàn mở màn phiên chất vấn đầu tiên của các bộ trưởng với các đại biểu quốc hội.

Bộ trưởng Đinh La Thăng đã trả lời các vấn đề liên quan đến giải pháp hạn chế tai nạn giao thông, ùn tắc tại các thành phố lớn; biện pháp đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng và giải quyết tình trạng xuống cấp của công trình giao thông trong điều kiện tiết giảm vốn ngân sách.

Chia sẻ với các đại biểu, Bộ trưởng Thăng cho biết do mới nắm nhiệm vụ điều hành ngành này được 3,5 tháng – đó chỉ là điểm xuất phát nên tất cả mọi việc từ ý tưởng và công việc triển khai mới chỉ bắt đầu.

Bộ trưởng bày tỏ quan điểm phải bắt đầu hành động ngay, cái gì làm được sẽ làm với quan điểm ngành giao thông vận tải đi trước một bước để phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Bá Quyền về giải pháp giải quyết ùn tắc giao thông và nâng cao chất lượng công trình. Bộ trưởng Thăng cho biết: Tai nạn và ùn tắc giao thông bức xúc nhiều, thiệt hại nhiều cho xã hội.

"Mỗi năm cả nước có gần 12.000 người chết và 9.300 người bị thương do tai nạn giao thông. Thiệt hại về người và tài sản do tai nạn giao thông gây ra đang là một thảm họa và có thể coi là quốc nạn mà chúng ta cần kiên quyết giảm thiểu" – Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng, để xử lý tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông thì vấn đề mấu chốt nhất là nâng cao chất lượng giao thông một cách tổng thể.

Chính phủ đã có chỉ đạo phải tập trung đầu tư xây dựng xong tuyến đường Bắc – Nam, Quốc lộ 1A, tiếp tục đầu tư xây dựng đường HCM.

Bên cạnh đó, đầu tư phải đồng bộ cả đường bộ, đường sắt, đường biển, phát triển hàng không.

Câu hỏi của đại biểu Nguyễn Thành Tâm về thực trạng các công trình giao thông hiện nay tiến độ chậm, chất lượng kém, thất thoát nhiều. Bộ trưởng Thẳng thừa nhận hiện đang có thực trạng này và ngành giao thông đang tập trung giải quyết.

Theo Bộ trưởng mấu chốt vấn đề sẽ tập trung vào việc chọn ban quản lý dự án, nhà thầu có năng lực thi công, năng lực tài chính và việc triển khai cũng sẽ công khai và minh bạch trong thời gian tới

Về quỹ bảo trì đường bộ, Bộ trưởng cho biết: Phương án thu trực tiếp từ các phương tiện là khả thi tuy nhiên nó không thể đảm bảo quyền lợi của tất cả mọi người.

Để hoạt động hiệu quả, theo Bộ trưởng thời gian tới cần phải xã hội hóa việc quản lý bảo dưỡng đường bộ cho địa phương và tư nhân. Giải pháp đột phá là phân cấp và xã hội hóa việc truy thu.

Việt Nam cần 70 tỷ USD để phát triển giao thông đến năm 2020

10h sáng nay, Bộ trưởng Đinh La Thăng đã quay trở lại sau giờ nghỉ giải lao để trả lời các câu hỏi còn lại của 3 đại biểu Quốc hội.

Nội dung đáng chú ý của buổi trả lời này là Bộ trưởng Thăng cho biết, đến năm 2020 với tinh thần phải phát triển đi trước để phục vụ mục tiêu chung của xã hội thì ngành giao thông cần khoảng 70 tỷ USD để xây dựng cơ sở hạ tầng

Bộ trưởng khẳng định, nhu cầu vốn này không thể trông chờ vào ngân sách nhà nước vì theo dự kiến nhu cầu từ nguồn ngân sách chỉ đáp ứng được 40% và số vốn này sẽ tập trung cho tuyến đường Bắc – Nam, các công trình trọng điểm, công trình bên ngoài không thể tham gia đầu tư.

Bộ trưởng đã đưa ra 4 giải pháp mang tính chất đột phá cho mục tiêu này:

Thứ nhất, ngành giao thông cần phải thay đổi quan điểm “Có bao nhiêu làm bấy nhiêu”  thay vào đó cần có chủ trương huy động mọi nguồn lực cùng tham gia. Trong đó, đặc biệt chú ý đến nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này. Để làm được điều này thì việc quan trong phải làm là nâng cao chất lượng quy hoạch, gắn chặt quy hoạch xây dựng với quy hoạch giao thông, quy hoạch phát triển đất nước.

Thứ hai, phải lấy hạ tầng nuôi hạ tầng. Tức là phí và lệ phí sử dụng hạ tầng hiện nay phải được tính toán chuyển thành giá và phải theo giá thị trường có như vậy mới thu hút được nhà đầu tư; cũng như là có tiền để đầu tư các dự án mới.

Thứ ba, đột phá về cơ chế giải phóng mặt bằng. Hiện nay, giải phóng mặt bằng là nguyên nhân lớn dẫn đến các công trình bị chậm tiến độ từ 3 – 5 năm.

Thứ tư, đột phá về triển khai thi công. Luật Đấu thầu cần có sự sửa đổi vì Luật hiện tại sẽ không kêu gọi được nhà thầu có năng lực về khả năng thi công và năng lực tài chính. Bộ Giao thông Vận tải đã trình Thủ tướng nếu được thông qua sẽ có Đề án để đưa vào thực hiện.

Phần trả lời của Bộ trưởng kéo dài 10 phút, tiếp đó là phần bổ sung của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ Công An và Bộ Kế hoạch đầu tư…

Đất dành cho giao thông quá ít

Phần bổ sung của Bộ trưởng Xây dựng - Trịnh Đình Dũng có các nội dung đáng chú ý là: Nguyên nhân đầu tiên, cốt lõi khiến giao thông ùn tắc là tỷ đất dành cho giao thông ở Hà Nội và TP HCM quá thấp, chỉ khoảng 8%, trong khi tiêu chuẩn 22-24%; đất dành cho giao thông tĩnh dưới 1% trong khi tiêu chuẩn là 3-5%.

Bên cạnh đó là việc thiếu kiểm soát dân số cơ học ở đô thị lõi, xu hướng tập trung hóa hiện nay, ở Hà Nội lên tới 25.000-36.000 người mỗi km2 trong khi các thành phố nổi tiếng mật độ cao như Singapore, Hong Kong cũng chỉ 6.500 người... Tổ chức mạng lưới giao thông rất bất cập, các tuyến Bắc - Nam, Tây - Đông đều qua Hà Nội.

Các đường xuyên tâm, chậm đầu tư, thiếu giao thông ngầm, trên cao. Các đô thị mới thiếu hạ tầng kỹ thuật, thiếu trường học, bệnh viện… dẫn đến giao thông con lắc, ắc tách, người từ nơi này sang đô thị khác.

Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng thừa nhận, mặc dù vừa qua, Hà Nội và TP HCM đã thực hiện các giải pháp ngắn hạn như phân luồng, phân làn, quản lý kiểm soát, nếu không thì còn ùn tắc nhiều. Tuy nhiên, dự báo những năm tới tình hình ùn tắc cải thiện không nhiều do tăng phương tiện cá nhân, thiếu vốn đầu tư hạ tầng.

Đồng tình với giải pháp của của Bộ Giao thông, với lĩnh vực quản lý Bộ Xây dựng cho rằng cần quản lý chặt chẽ xây nhà cao tầng ở trung tâm Hà Nội, TP HCM để 10 năm nữa cơ bản giải quyết ùn tắc, 15 năm nữa triệt để.

Bộ trưởng Bộ Công an - Trần Đại Quang bổ sung, ùn tắc có nhiều nguyên nhân nhưng trong đó có nguyên nhân khi xảy ra tai nạn thì tắc nghẽn ngay.

Thống kê cho thấy 44% số vụ ùn tắc là do tai nạn giao thông gây ra. Nhiều tuyến quốc lộ độc đạo nên khi có sự cố tai nạn dẫn đến ùn tắc; người dân khi xảy ra ùn ứ lại chen lấn, đi lên vỉa hè khiến tình trạng ùn tắc càng nặng.

Bộ trưởng đưa ra thêm một số giải pháp khá chi tiết như quản lý lái xe sau khi cấp bằng; đạo đức người lái xe; tăng cường tổ chức giao thông, hạ tầng giao thông; xử lý các điểm đen hiện nay; xóa bỏ đường ngang trái phép, tăng người tại các đường ngang có nguy cơ cao; tập trung xử lý các hành vi vi phạm...

Đặc biệt, phải tiếp tục nâng mức phạt cao hơn để đủ sức răn đe; bổ sung hình phạt ví dụ tịch thu xe với đua xe, tạm giữ phương tiện.

Kết luận phiên họp sáng nay, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho biết, chỉ trong sáng nay có tới 24 đại biểu đặt câu hỏi, trong đó 4 người tái chất vấn. Các câu hỏi đặt ra đúng trọng tâm vấn đề. Qua chất vấn cho thấy cần làm tốt hơn nữa công tác quy hoạch, công tác quản lý nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội tán thành lấy năm 2012 theo đề nghị của Bộ trưởng Giao thông làm năm thiết lập lại kỷ cương ngành giao thông nói chung, giảm 5-10% tai nạn giao thông mỗi năm.

Theo lịch trình chiều nay, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát sẽ trả lời chất vấn trước Quốc hội.

Tiếp tục cập nhật

Khánh Linh