Chưa đến mức suy giảm?

Song, dự thảo báo cáo của Chính phủ cho kỳ họp này lại mô tả nền kinh tế có vẻ tươi sáng hơn những gì diễn ra trên thực tế cũng như cảnh báo của giới chuyên gia

Bản dự thảo báo cáo, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư chuẩn bị, nhận định tình hình kinh tế - xã hội bốn tháng đầu năm 2012 đã có chuyển biến, đạt được những kết quả tích cực bước đầu và đúng hướng. Bên cạnh đó, cũng theo báo cáo, tốc độ tăng trưởng GDP quí 1-2012 ước đạt 4% là mức tăng “hợp lý” dù thấp hơn nhiều so với cùng kỳ hai năm trước (quí 1-2010 tăng 5,84%, quí 1-2011 tăng 5,57%).

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh, người trình bày bản dự thảo báo cáo với Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đầu tuần này, tỏ ra lạc quan: “Đúng là kinh tế quí 1 có thấp hơn nhiều so với cùng kỳ hai năm trước, nhưng chúng tôi gọi là nền kinh tế gặp khó khăn chứ chưa đến mức suy giảm”.

Ông lý giải nhận định này bởi con số sản xuất công nghiệp trong tháng 3 (tăng 6,5%) và tháng 4 (tăng 7,5%), dù còn thấp hơn nhiều so với cùng kỳ các năm trước nhưng đã có xu hướng cải thiện rõ nét so với hai tháng đầu năm (chỉ tăng 3,9%).

Ngoài ra, báo cáo cho rằng các giải pháp kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục phát huy hiệu quả, chỉ số giá tiêu dùng giảm mạnh, lãi suất tín dụng giảm, thanh khoản của hệ thống ngân hàng và dự trữ ngoại hối được cải thiện, tỷ giá ổn định, thị trường chứng khoán có dấu hiệu khởi sắc.

Tuy nhiên, những tính từ mang màu sắc tươi sáng như trên có vẻ mâu thuẫn với chính những nhận định trong bản báo cáo, cũng như tình hình kinh tế, xã hội trên thực tế. Yếu tố đầu tiên là sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp.

Bản báo cáo cho biết, tính đến ngày 30-4, cả nước còn khoảng 463.800 doanh nghiệp hoạt động, chiếm 71,6% trong tổng số hơn 647.600 doanh nghiệp đã đăng ký thành lập. Trong khi đó, trong bốn tháng đầu năm, cả nước có 24.000 doanh nghiệp thành lập mới nhưng lại có tới 17.700 doanh nghiệp làm các thủ tục giải thể và ngừng hoạt động.

Ông Sinh dự báo tình hình doanh nghiệp phá sản, giải thể trong năm nay có thể vào khoảng 50.000, như năm 2011. Trên thực tế Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 13 nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đang khó khăn, như là sự thừa nhận về sức khỏe suy kiệt của doanh nghiệp. Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư cũng không phủ nhận tình trạng này khi cho rằng tăng trưởng GDP quí 2 dự kiến chỉ đạt khoảng 4,5% và mục tiêu tăng trưởng 6% trong năm nay là khó khăn.

Nhận xét của ông thứ trưởng và bản báo cáo đã không làm các thành viên của Ủy ban Kinh tế Quốc hội hài lòng. Ông Cao Sỹ Kiêm nói: “Nền kinh tế đang suy giảm rồi, nếu báo cáo cứ nêu là không sao thì không được. Báo cáo phải đánh giá nghiêm túc, thẳng thắn mới đưa ra các giải pháp mạnh mẽ được”.

Ông Kiêm nhận xét báo cáo Chính phủ đã chỉ ra hàng loạt “điểm tồn tại” như tồn kho tiếp tục tăng cao, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp hạn chế, tốc độ tăng nhập khẩu giảm mạnh, quá tải bệnh viện, tai nạn giao thông, khiếu nại tố cáo diễn biến phức tạp, rồi nói: “Đó đều là những điểm rất gay go mà Chính phủ vẫn cho rằng tình hình kinh tế xã hội những tháng đầu năm đạt được những kết quả tích cực”. Ông nói nếu báo cáo khăng khăng cho rằng tình hình là “tích cực”, thì ông không biết giải thích thế nào với cử tri.

Trong khi đó, đại biểu Trần Du Lịch kiến nghị Chính phủ cần đưa ra các giải pháp mạnh liên quan đến thuế, an sinh xã hội để trình ra Quốc hội quyết ngay tại kỳ họp tới đây để có thể triển khai ngay trong tháng 6, không thì “sẽ muộn”.

Tình hình kinh tế khó khăn, rõ ràng kéo theo những hệ lụy xã hội. Ông Lịch khẳng định bản thân ông không tin con số 1,6 triệu việc làm mới, cũng như tỷ lệ giảm nghèo 2,44% trong năm 2011 mà Chính phủ báo cáo. Theo Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Danh Út, tình trạng đói nghèo đang rất căng sau khi ông đi giám sát thực tế. Ông cho biết, có tới 33 tỉnh xin gạo cứu đói trong bốn tháng đầu năm nay, so với 21 tỉnh xin cứu đói trong cả năm 2011.

Ông Kiêm bổ sung thêm, đời sống người dân “quá khó khăn” trong khi các vấn đề xã hội nghiêm trọng đã xảy ra làm rất nhiều người “bức xúc”. “Tôi thấy rất hoang mang. Chính phủ phải có phân tích rõ về tình hình kinh tế - xã hội trước Quốc hội và cử tri”, ông Kiêm nói. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu đồng tình, khi dẫn ra hàng loạt các vấn đề xã hội đang nổi lên như thất nghiệp, an toàn vệ sinh thực phẩm, thủy điện sông Tranh, cưỡng chế đất ở Văn Giang.

Về phần mình, sau khi nghe nhận xét của các đại biểu, ông Sinh thừa nhận dự thảo báo cáo nghe có vẻ “hơi hồng”. Song, liệu bản báo cáo này có được chỉnh lại cho sát thực tế trước khi trình ra Quốc hội hay không thì ông không cam kết. Mà bản báo cáo đó rõ ràng thể hiện quan điểm của các nhà điều hành kinh tế.
                                                                                                                               Theo Tư Hoàng

                                                                                                                                         TBKTSG