Và muốn làm được thì sẽ lắm “gian nan”.
Để xây phần thô theo mặt bằng thị trường giá hiện nay của
các công ty xây dựng vào khoảng 2,3 triệu đồng/m2 là hợp lý. Với giá này, những
nguyên vật liệu chính như thép, xi măng, gạch xây... đều là hàng tốt, có thương
hiệu. Thực hiện phần xây thô trong công trình thường quy định gồm cả nhân công
và vật tư làm thành hệ “khung sườn” nhà. Ở đó vật tư là thép, xi măng, cát đá,
gạch xây, hệ thống dây điện và ống nước (chưa có thiết bị), sơn nước. Phần còn
lại là vật tư hoàn thiện - thường do gia chủ tự mua như thiết bị vệ sinh, cửa
nẻo...
Hậu quả của thầu giá
thấp
Thế nhưng, nhiều nhà thầu nhận giá thấp so với mặt bằng giá
hợp lý mà họ vẫn làm được? Những người trong ngành cho rằng, đó là vấn đề sẽ đẻ
ra nhiều khúc mắc, trớ trêu và gian nan trong khi thực hiện; lắm khi làm cho
công trình kém chất lượng. Năm ngoái đã có trường hợp làm xong phần móng, giá
thép lên, nhà thầu cuốn chiếu. Và, họ vẫn lời vì đã ứng tiền trước 20% trên
tổng trị giá rồi! Hơn nữa, thường tính giá trên mét vuông thì không đưa ra đơn
giá vật liệu; khi có biến động giá, họ dễ than và... biến. Cách khác thường
diễn ra nhất là “đẻ” những hạng mục phát sinh, có thể tính giá thấp cho huề vốn
nhưng lời ở những khoản phát sinh này. Trong dự toán không thể hiện hết công
việc xây dựng, nhất là làm nhà ở dân dụng; sau đó “lôi” những khoản công và vật
liệu đó ra để tính phát sinh.
Ngoài ra còn nhiều “chiêu” khác, ví dụ, sử dụng thép cuộn
“tổ hợp” loại kém chất lượng - vì thép cuộn không in mác nhà sản xuất; thay vì
gạch xây loại 1 thì đưa loại 2, 3 vào - thật khó biết, xi măng “hàng nóng” giá
khác với xi măng tồn kho... Hoặc có tình trạng rút bớt nguyên vật liệu, chẳng
hạn, tô tường thay vì dày 1,5 phân, còn lại chỉ 7 - 8 li; một bao xi măng pha
10 thùng cát thì pha 12 thùng; xây gạch thì giảm bớt số hồ vữa... Muôn hình vạn
trạng trong những vấn đề xây dựng như vậy, nếu phát hiện, ngưng hợp đồng cũng
thiệt mà tiếp tục cũng khó khăn... “Cho nên chọn được một công ty, nhà thầu xây
dựng uy tín là đã thành công 80%”, kỹ sư Nguyễn Văn Bắc nhận định.
Chọn nhà thầu cách
nào?
Theo đúng trình tự thì công trình cần phải có người giám sát
thi công “nhưng kiếm được người này làm việc đúng nghĩa còn khó hơn kiếm một
nhà thầu tốt”, kiến trúc sư Đặng Phước Toàn nói. Vì người giám sát thi công
phải hội đủ ba yếu tố: giỏi, làm việc toàn thời gian cho công trình và có lương
tâm. Và, thường họ có những tố chất như trên thì họ lại không đi làm giám sát
công trình hoặc làm năm ba tháng rồi nghỉ; giỏi nghề thì lương phải cao từ 5
triệu đồng/tháng trở lên...
Tựu trung, để chọn được nhà thầu tốt, giới trong ngành đề
nghị, nên có thiết kế và dự toán chuẩn mực để đưa ra mời thầu thi công. Nếu
thầu ra giá thấp quá so với dự toán là có vấn đề, vì thường các công ty thiết
kế lập dự toán đã thấp. Hoặc, nếu đơn vị thiết kế kiêm luôn thi công, khi họ
báo giá - ghi nhận và nhờ một hay hai công ty khác thẩm định, đưa ra một dự
toán nữa để so sánh. Một kinh nghiệm tốt, nên đi xem những căn nhà mà nhà thầu
mình chọn đã xây dựng để thăm hỏi chính những chủ nhà đó về mức độ hài lòng.
Phường xây dựng hay nói, giá mắc thì chưa chắc đã tốt mà giá
rẻ thì không thể tốt được; chỉ có giá hợp lý mới đúng đắn.
Theo Sài Gòn Tiếp Thị