TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Loay hoay với Luật Quy hoạch

23-04-2013 - 16:58 PM |

Loay hoay với Luật Quy hoạch

Rất nhiều vấn đề vướng mắc trong quá trình xây dựng Luật Quy hoạch. Chính vì thế, dù là một bộ luật quan trọng, song Luật này vẫn chưa thể ra trình Chính phủ.

Vướng từ khái niệm…

Nhấn mạnh rằng, công tác quy hoạch hiện nay còn rất nhiều chuyện để chê, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Trung cho biết, việc cần làm hiện nay là phải cho ra đời được một bộ luật đủ sức khắc phục những tồn tại hiện nay trong quy hoạch.

Thứ trưởng cũng cho hay, việc “nhà nhà làm quy hoạch, ngành ngành làm quy hoạch” là đang diễn ra. Nhiều quy hoạch ra đời chẳng biết để làm gì và không có tác dụng trong thực tế.
“Mà những vướng mắc này cũng xuất phát từ việc không có khái niệm quy hoạch”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Chính vì vậy, việc quan trọng trước mắt của cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng Luật Quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) là phải đưa ra được trả lời cho được câu hỏi Quy hoạch là gì? Và, sau đó, đi từ khái niệm đến cách tiếp cận quy hoạch?

PGS, TS, KTS Nguyễn Trọng Hanh cho rằng, đây là bài toán vô cùng khó. Chính những vướng mắc đã khiến các nhà xây dựng luật hết sức lúng túng khi chuẩn bị cho dự thảo Luật Quy hoạch.

Bởi theo ông, nếu chỉ chạy theo thực tiễn thì các vấn đề đang ngổn ngang vẫn còn nguyên. Nếu theo góc khoa học cũng không dễ thì lại vướng… các nhóm lợi ích.

Thừa nhận rằng hiện nay, khái niệm quy hoạch được hiểu với nhiều nghĩa khác nhau, Tiến sĩ Hanh tiếp cận khái niệm này theo một góc “phổ thông” nhất, đó là khái niệm quy hoạch theo Từ điển Tiếng Việt. Theo đó, Quy hoạch là sự trù tính cách thức, đường lối trước khi làm.

Vừa qua, Quốc hội giao cho chính phủ chủ trì soạn thảo luật Quy hoạch. Thuật ngữ “quy hoạch” lại được hiểu là các loại quy hoạch đang được triển khai thực hiện ở Việt Nam gồm: Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng và ngành; quy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất đai, trong đó quy hoạch tổng thể phát triển  vùng và ngành là đối tượng quản lý trực tiếp.

Ngoài ra, Luật Quy hoạch còn nhiệm vụ điều chỉnh các mối quan hệ giữa các loại quy hoạch khác: quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch sử dụng đất đai, quy hoạch môi trường theo tinh thần của Nghị quyết số 13 NQ/TW ngày 16/11/2012 của Ban chấp hành Trung ương Đảng.

… đến khó trong công tác thực thi

TS. Phạm Sỹ Liêm cho hay, ở nước ta do đặc thù nên có những 4 cấp quy hoạch, nên làm thế nào để đồng bộ là một thách thức.

Ông Liêm nhấn mạnh, hiện Việt Nam chưa có quy hoạch cấp quốc gia, mà mới chỉ có quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội và quy hoạch này chưa gắn với quy hoạch không gian.

Vị chuyên gia này ví von: nếu chỉ quy hoạch không gian - quy hoạch xây dựng thì mới chỉ tạo ra cái vỏ, cái hình thức; còn nếu chỉ có quy hoạch kinh tế - xã hội, thì mới chỉ tạo ra cái bên trong, cái hình thức. Do đó, việc cần làm là phải lập ra bản quy hoạch phát triển quốc gia. Đây sẽ là bản quy hoạch mang tính định hướng và có tính pháp lý cao nhất.

Ngoài ra, theo ông Liêm, quy hoạch cấp vùng và cấp địa phương đáng lẽ là một. Bởi khi “đẻ” ra quy hoạch vùng, lại có cả quy hoạch các tỉnh, nên việc quy hoạch của các địa phương trong vùng chồng lấn, chồng chéo với quy hoạch vùng là chuyện đương nhiên.

Hơn nữa, do bệnh thành tích, với việc nhiệm kỳ đại hội là 5 năm một lần, nên tỉnh nào cũng phải ra đời một bản quy hoạch để báo cáo, để bỏ phiếu. Trong khi, vòng đời của một bản quy hoạch phải dài hơi hơn thế.

Còn TS. Hanh lại chỉ ra 5 tồn tại trong công tác quy hoạch vùng ở nước ta. Đó là: (1) Thiếu cơ sở khoa học trong việc xác định đối tượng lập quy hoạch. Mặc dù vùng là cơ sở lý luận của quy hoạch vùng và là đối tượng của quy hoạch vùng, nhưng việc quy định về vùng còn tùy tiện, thiếu cơ sở khoa học.

(2) Không đảm nhiệm được vai trò và chức năng của quy hoạch: Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất cho các vùng là các cách tiếp cận hẹp của quy hoạch vùng nên không thể phát huy vai trò điều tiết vĩ mô đối với nền kinh tế quốc dân. Các quy hoạch gần như phủ định lẫn nhau và gây cản trở cho công tác điều hành chỉ đạo của Nhà nước.

(3) Thiếu thống nhất và mâu thuẫn về thể chế. Thiếu thống nhất, chồng chéo giữa các nhóm thể chế quy hoạch vùng.

(4). Đã để lại những hậu quả không mấy tích cực: Không khả thi do thiếu cơ sở khoa học, chủ quan, duy ý chí; Kém hiệu quả, ít tác dụng; Lãng phí tiền bạc, công sức và tài nguyên; Xung đột về quyền hạn và trách nhiệm trong quản lý nhà nước; Có thể dẫn đến những quyết định sai lầm.
(5). Quy hoạch vùng còn nặng về hình thức, xa rời thực tiễn và quy luật cuộc sống: Nhiều đồ án quy hoạch vùng còn mang nặng về hình thức, còn nặng về “kỹ trị”, thiếu tầm chiến lược và sự tham dự của xã hội, do đó còn rất nhiều quy hoạch “treo”.

Xử lý thế nào?

Theo PGS, TS. Bùi Tất Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) để giải quyết các vướng mắc, điều quan trọng nhất là đi tìm một cách tiếp cận khoa học và phù hợp. Điều này đồng nghĩa với việc chú trọng tìm tinh thần của Luật hơn là kỹ thuật ở trong.
Còn TS. Lưu Bích Hồ, nguyên viện trưởng Viện Chiến lược phát triển thì nhấn mạnh, việc cần làm là phải tạo ra một cái gì mới và đột phá.

“Việc cần có luật quy hoạch chung bao quát, điều này cũng không cần bàn nữa. Khó khăn nhất là sự lồng ghép các quy hoạch. Và, chúng ta cần phải có quy hoạch quốc gia để lồng ghép quy hoạch tổng thể, quy hoạch xây dựng và quy hoạch đất đai”.

Để thực hiện điều này, theo TS. Hồ, cần phải lập hội đồng quốc gia về quy hoạch do Thủ tướng hoặc một Phó Thủ tướng đứng đầu, nếu cần thiết có thể mời chuyên gia nước ngoài.
“Hội đồng này có vai trò chỉ đạo, xây dựng, điều phối, giám sát về lập, giám sát quy hoạch”, ông nhấn mạnh.

Vùng thì lập hội đồng vùng. Hiện nay, vướng mắc là vị trí pháp lý của vùng. Vì thế, “Nếu không thể thay đổi hiến pháp để thành vùng hành chính mà chỉ cần không gian thôi. Vùng cụ thể hóa quy hoạch quốc gia, Bộ Kế hoạch khâu nối các vấn đề khác vào đó”, vị chuyên gia này đề xuất.

Trí An

ngatt

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên