TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

“Chiến lược quả mít” đã hết thời?

27-01-2009 - 09:05 AM | Doanh nghiệp

“Chiến lược quả mít” đã hết thời?

Nhiều doanh nghiệp xây dựng chiến lược đa ngành theo “phong trào” đang phải nhìn lại chiến lược phát triển đa ngành kiểu “quả mít” - "mũi" đầu tư nào cũng nhọn.

Đầu tư tài chính, bất động sản, chứng khoán… là những ngành kinh doanh thời thượng trong nhưng năm 2006, 2007 và nửa đầu năm 2008. Khi thị trường chứng khoán giảm sâu và khủng hoảng kinh tế có nguy cơ ngày càng trầm trọng, nhiều doanh nghiệp phải nhìn lại chiến lược phát triển đa ngành kiểu “quả mít” đó.

Mũi nào cũng nhọn

Tập đoàn FPT được biết đến như một thương hiệu lớn trong lĩnh vực công nghệ thông tin và viễn thông của Việt Nam. Đã có thời điểm cổ phiếu của công ty này có mức giá cao ngất ngưởng, tới hơn 600.000 đồng/cổ phiếu.

Vào giai đoạn phát triển nóng đó, FPT đã xây dựng một chiến lược phát triển đa ngành, coi công nghệ thông tin là ngành kinh doanh cốt lõi và các lĩnh vực mới là: bất động sản, giáo dục đại học, ngân hàng, chứng khoán và công ty quản lý quỹ.

Trong lúc những cái đầu nóng vẫn tiếp tục nóng, thông tin về chiến lược phát triển đa ngành này của công ty được không ít nhà đầu tư xem như là tin tốt. Nhưng cho đến nay, không những điểm vượt trội của thương hiệu FPT về công nghệ thông tin mà công ty dày công xây dựng phần nào bị xói mòn mà những lĩnh vực còn lại hiện vẫn còn quá… nhạt nhòa.

Cùng với sự tụt dốc của thị trường chứng khoán, cổ phiếu của FPT cũng không thể có được một “cái phanh” phù hợp cho mình. Dự báo về khả năng tăng trưởng của các lĩnh vực mà FPT đang theo đuổi, ông Đặng Ngọc Sự, Giám đốc Chương trình đào tạo doanh nghiệp (Khoa Quản trị kinh doanh, trường Đại học Quốc gia Hà Nội) là chuyên gia về chiến lược cho rằng, ít nhất trong vòng 3 năm tới các lĩnh vực ngân hàng, bất động sản, chứng khoán… của FPT sẽ không thể phát triển khả quan.

Kể cả khi thị trường chứng khoán liên tục tụt dốc trong năm 2008 thì vẫn có những doanh nghiệp xem việc xây dựng một chiến lược phát triển đa ngành là cách tốt nhất để xây dựng thương hiệu, thu hút vốn và thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư.

Ở thời điểm thị trường chứng khoán nóng với những phiên tăng điểm liên tục như năm 2006, 2007 thì mỗi thông tin mới của doanh nghiệp (bao gồm cả doanh nghiệp niêm yết và chưa niêm yết) về chiến lược phát triển với những ngành nghề mở rộng đều góp phần đẩy giá cổ phiếu lên vùn vụt.

Lúc đó, người ta không còn ngạc nhiên với những cuộc họp báo liên tục được tổ chức nhằm công bố việc doanh nghiệp này quyết định đầu tư bất động sản, doanh nghiệp kia trở thành đối tác chiến lược của doanh nghiệp nọ… Hàng chục công ty chứng khoán liên tục được mở ra khi khả năng kiếm tiền từ các cỗ máy này được nhìn thấy rõ mười mươi trong ngắn hạn.

Việc đầu tư ngoài ngành của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cũng là một biểu hiện rõ ràng của chiến lược phát triển đa ngành mà các doanh nghiệp này theo đuổi. Điều kỳ lạ là những lĩnh vực mà hầu hết các doanh nghiệp muốn mở rộng đều là những lĩnh vực rất thời thượng ở Việt Nam như bất động sản, chứng khoán và đầu tư tài chính. Khi đối với doanh nghiệp “mũi” nào cũng nhọn thì giống như một quả mít, không mũi nào còn thật sự nhọn nữa.

“Không bỏ nhiều trứng vào cùng một giỏ”?

Việc đầu tư ngoài ngành và đi theo các chiến lược phát triển đa ngành vẫn được nhiều người xem như là cách “không bỏ nhiều trứng vào cùng một giỏ” nhằm hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhìn trên góc độ chiến lược, ông Sự cho rằng, đó là cách hiểu quá đơn giản. “Đồng ý là không bỏ nhiều trứng vào cùng một giỏ, nhưng nếu bỏ vào nhiều giỏ không tốt, giỏ thủng hoặc giỏ có thể làm trứng thối thì có tốt không?”- ông Sự đặt câu hỏi.

Giỏ thủng, giỏ không tốt được ông Sự phân tích là giai đoạn thị trường đang dần trở nên bão hòa và đi xuống. Ông Sự biện giải, một chu kỳ của sản phẩm bao giờ cũng có hình vòng cung bao gồm 4 giai đoạn, trong đó một nửa là giai đoạn mới nổi và tăng trưởng; nửa kia là 2 giai đoạn cuối: bão hòa và đi xuống.

Không ít doanh nghiệp đã có những thành công bước đầu khi quyết định đầu tư vào chứng khoán, bất động sản… lúc những “sản phẩm” này vẫn còn đang trong 2 giai đoạn đầu trong vòng đời sản phẩm.

Nhìn thấy lợi ích này không ít doanh nghiệp đã xây dựng chiến lược đa ngành cho mình mà không phân tích một cách định lượng, lý tính về những cơ hội thật sự mình có thể có khi tham gia vào thị trường. Nhiều doanh nghiệp tham gia thị trường khi nhu cầu đã ở mức bão hòa và đi xuống, nên thiệt hại là điều không tránh khỏi.

Với kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy cho các lãnh đạo doanh nghiệp, ông Sự nhận thấy rất nhiều doanh nghiệp Việt đang có sự nhầm lẫn giữa chiến lược và mục tiêu chiến lược. Việc xây dựng chiến lược của đa số doanh nghiệp hiện nay vẫn chủ yếu là do cảm tính mà chưa có phân tích cụ thể mang tính định tính.

“Đôi khi tâm lý đám đông lại quyết định chiến lược phát triển của doanh nghiệp, như việc ồ ạt nhảy vào bất động sản, chứng khoán, ngân hàng của FPT và nhiều doanh nghiệp khác thời thị trường chứng khoán phát triển nóng là một ví dụ”, ông Sự phân tích.

Ở một góc nhìn khác, ông Ngô Trọng Thanh, một chuyên gia tư vấn chiến lược marketing hàng đầu nước ta hiện nay, Giám đốc điều hành Công ty Mancom cho rằng, rất ít doanh nghiệp Việt nhìn thấy thế mạnh thực sự của mình để xây dựng chiến lược và mục tiêu phát triển dựa trên thế mạnh nổi trội mà mình đang có.

“Thậm chí không ít doanh nghiệp đang hướng tới hoạt động đa ngành trong khi chưa ngành nào thực sự trở thành thương hiệu lớn trên thị trường”, ông Thanh cho biết. Đây sẽ là rủi ro lớn cho doanh nghiệp trong bối cảnh tài chính hạn hẹp lại phải phân tán nguồn lực và không tập trung được vào một sản phẩm chủ lực.

Việc các doanh nghiệp mở rộng hoạt động theo hướng đa ngành nghề có thể là biểu hiện của sự thành công nhưng cũng có thể là biểu hiện bối rối trong việc xác định chiến lược phát triển. Hơn nữa, cũng sẽ rất hiếm vị lãnh đạo điều hành đủ giỏi để điều hành những doanh nghiệp hoạt động theo hình thức đa ngành như vậy.

Khi thị trường chứng khoán liên tục tụt dốc như thời gian qua, đã có không ít các cuộc sáp nhập, tái cơ cấu xảy ra. Đây là lúc cần thiết để doanh nghiệp tự nhìn lại mình, phân tích một cách định tính về thị trường, nhu cầu thực và khả năng nắm bắt thị trường của mình đến đâu, từ đó tìm một con đường đi dựa vào thế mạnh thực sự của mình.

Theo Tây Giang
Báo Doanh nhân

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên