Với cách
áp dụng lãi suất cho vay “nửa nạc, nửa mỡ” của một số ngân hàng thương mại
trong thời gian qua, thì động thái quyết liệt của Thống đốc Nhân hàng Nhà nước
yêu cầu giảm lãi suất xuống dưới 15% đối với những khoản nợ cũ đã giải tỏa được
những nỗi lo âu của các doanh nghiệp
Nợ cũ sẽ được “giải tỏa”
Trong
khi trần lãi suất huy động xuống 9%, các Ngân hàng Thương mại (NHTM) vẫn còn
“nhùng nhằng” chưa chịu điều chỉnh lãi suất đối với các khoản nợ cũ trước đây.
Có thể đây là một chiêu “cân đối” tài chính để đạt kế hoạch lợi nhuận khi nguồn
tiền gởi tiết kiệm lãi suất cao “tồn kho” khá nhiều.
Và cũng
có thể, các NHTM muốn giữ một khoảng cách an toàn (> +6%/năm) giữa lãi suất
bình quân “đầu vào” và “đầu ra” nhằm bù đắp cho số lãi thất thu từ các món vay
đầu tư bất động sản của những năm về trước.
Được coi
là “huyết mạch chính” của nền kinh tế, cách hành xử “hà tiện” về lãi suất vừa
qua của NHTM đã tác động tiêu cực đến “sức khỏe” doanh nghiệp, ảnh hưởng đến khả
năng hoàn thành những chỉ tiêu vĩ mô của nền kinh tế.
Điều dễ
thấy nhất là tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm đạt mức thấp 4,38%, tín
dụng toàn ngành đến 30/6 gần như không tăng với tỷ lệ tăng + 0,67% so với đầu
năm. Đây là mức tăng chưa từng có trong nhiều năm trở lại đây.
Báo cáo
của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, trong bối cảnh suy giảm tín dụng, tỷ lệ
cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giảm rất mạnh, số liệu cập nhật
đến 31/3 âm tới -13,69%.
Nhiệm vụ
trước mắt của ngành ngân hàng trong 6 tháng cuối năm là triển khai quyết liệt
các giải pháp khơi thông dòng vốn tín dụng, giảm lãi suất cho vay để tháo gỡ
khó khăn cho sản xuất kinh doanh.
Mặc dù
suất cho vay đã giảm nhưng vẫn còn ở mức cao, đặc biệt tỷ trọng dư nợ có lãi suất
cao vẫn còn lớn. Một nghịch lý trên thị trường tiền tệ là các NHTM liên tiếp
công bố những mức lãi suất “siêu rẻ” nhưng lãi suất của khoản nợ cũ (chiếm tỷ
trọng rất nhiều) trước đây còn cao “chót vót”, lãi phải trả hàng tháng cho ngân
hàng vẫn thuộc chi phí “khủng”.
Có lẽ
chính vì thế, một số doanh nghiệp chưa tin tưởng lắm vào kế hoạch giảm lãi suất
của NHNN cũng như các “gói” ưu đãi được NHTM tung ra trong thời gian qua. Một số
doanh nghiệp lại cho rằng, động thái hạ lãi suất của ngân hàng chỉ là “thủ thuật”
trong tín dụng?
Do vậy,
hiệu quả lan tỏa của “liều thuốc” chưa đủ mạnh để doanh nghiệp hồi phục và ổn định
sản xuất kinh doanh. Đó là “gút thắt” lãi suất cần phải được mở.
Nếu lãi
suất của tất cả những khoản dư nợ cũ được điều chỉnh dưới 15%, lãi phải trả
hàng tháng của doanh nghiệp sẽ xuống rất nhiều, áp lực trả lãi sẽ vơi đi, tác động
mạnh đến kỳ vọng lợi nhuận trong 6 tháng cuối năm của các doanh nghiệp. Đó là
chính là giải pháp tiền tệ hữu hiệu để NHNN có thể vực dậy nền kinh tế.
Giải
pháp này có thể ảnh hưởng đến kế hoạch lợi nhuận 6 tháng cuối năm nhưng các
NHTM phải chấp nhận vì lợi ích chung của quốc gia. Hệ thống ngân hàng không thể
đứng ngoài sự suy giảm của nền kinh tế và phải chia sẻ với doanh nghiệp. Chính
vì thế, trong lần này, các NHTM sẽ thực hiện đồng bộ, giải tỏa các mức lãi suất
cao đối với những khoản nợ cũ.
Doanh nghiệp sống, ngân hàng mới
tồn tại
Tại Hội
nghị sơ kết hoạt động ngân hàng và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2012,
diễn ra sáng 7/7 tại Hà Nội, Thống đốc Nguyễn Văn Bình đã yêu cầu các NHTM chỉ
đạo các chi nhánh điều chỉnh lãi suất cho vay với khách hàng cũ xuống dưới
15%/năm và thực hiện ngay từ 15/7 tới đây.
Với khoản
vay mới, lãi suất cho vay áp dụng theo mặt bằng lãi suất hiện hành, nhưng vẫn
phải đảm bảo chất lượng tín dụng.
Có thể
nói rằng, 6 tháng qua, thách thức lớn nhất đối với nền kinh tế là tăng trưởng
kinh tế thấp, tỷ lệ dư nợ toàn ngành ngân hàng chỉ tăng 0,67%, chưa đạt mức kỳ
vọng từ 8 đến 10%. Hàng tồn kho cao, sức tiêu thụ của thị trường yếu kém, tình
hình tài chính của doanh nghiệp ngày càng suy giảm trầm trọng, dẫn đến ngưng hoạt
động và giải thể.
Đó là những
vẫn đề đang đặt ra trước mắt, cần khắc phục càng nhanh càng tốt. Các NHTM phải
thẳng thắn nhìn lại, ngành ngân hàng đã hết lòng vì doanh nghiệp chưa? Ngân
hàng đã lắng nghe, thấu hiểu và tìm cách tháo gỡ khó khăn hay chưa? Đó là câu hỏi
nghiêm túc về vai trò, trách nhiệm và động lực thúc đẩy nền kinh tế thoát khỏi
giai đoạn khó khăn.
Về mối
quan hệ giữa ngân hàng và doanh nghiệp, Thống đốc Nguyễn Văn Bình nêu rõ, lãi
suất cao gây khó khăn cho các doanh nghiệp nhưng cũng là rủi ro của chính ngân
hàng. Nếu họ không phát triển, ngân hàng thu hồi lại vốn gốc đã may lắm rồi,
chưa nói đến lãi.
Chính vì
thế, mức lãi suất được NHNN khuyến khích đưa về dưới 15%, đặc biệt là các hợp đồng
tín dụng đã ký kết trước đây. Lộ trình thực hiện chủ trương này được đặt ra khá
cấp thiết, Thống đốc yêu cầu từ nay đến ngày 15/7, các NHTM chỉ đạo trong toàn
hệ thống thực hiện chủ trương trên. Sau đó, các chi nhánh NHNN tỉnh, thành sẽ
làm việc trực tiếp với các NHTM trực thuộc để xem xét cụ thể vấn đề này.
Có thể
nói rằng, mặc dù chưa chính thức thực hiện nhưng thông tin trên đã tạo ra một
luồng sinh khí mới trong sản xuất, kinh doanh. Các doanh nghiệp và khách hàng
vay vốn đã lên tiếng ủng hộ cho cách làm này.
Nếu yêu
cầu của Thống đốc được thực hiện nghiêm túc, các doanh nghiệp sẽ được tháo gỡ rất
nhiều khó khăn. Áp lực lãi vay ngân hàng của doanh nghiệp được hạ nhiệt, doanh
nghiệp sẽ có thêm vốn lưu động mua sắm nguyên vật liệu và tiếp tục sản xuất .
Hạ lãi
suất nợ cũ xuống 15% sẽ tác động tích cực tới doanh nghiệp, có kinh doanh hiệu
quả, doanh nghiệp mới có tiền trả nợ ngân hàng, quay nhanh vòng vốn kinh doanh
để sinh lợi.
Và như
thế, theo quy luật cộng sinh, doanh nghiệp sống, ngân hàng mới tồn tại, cứu
doanh nghiệp trong lúc này chính là cứu ngân hàng. Bất cứ một quá trình tái cấu
trúc ngân hàng nào đều cần đến sức khỏe của nền kinh kinh tế nói chung và các
doanh nghiệp nói riêng.
Theo Văn Khoa
Vnexpress