TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Doanh nghiệp niêm yết sẽ mất hơn 100 tỷ vì “vốn mỏng”?

19-12-2012 - 08:10 AM | Doanh nghiệp

Doanh nghiệp niêm yết sẽ mất hơn 100 tỷ vì “vốn mỏng”?

Nếu “vốn mỏng” được áp dụng từ năm 2011, Xi măng Hà Tiên 1 sẽ mất thêm gần 40 tỷ tiền thuế, còn Sông Đà – Thăng Long mất hơn 20 tỷ.

“Vốn mỏng”

Như đã viết trong bài trước, “vốn mỏng” là quy định nhằm khắc phục tình trạng doanh nghiệp tận dụng sự khác biệt trong ý nghĩa về thuế giữa cổ tức và lãi tiền vay để “tiết kiệm” thuế. Cụ thể, khi chia lợi nhuận cho chủ sở hữu dưới dạng cổ tức, công ty phải lấy từ nguồn lợi nhuận sau thuế. Nhưng nếu cơ cấu một phần vốn góp của cổ đông dưới dạng nợ vay, thì lãi phát sinh từ khoản nợ này lại được lấy từ nguồn lợi nhuận trước thuế. Nhờ thế, mà công ty tiết kiệm được khoản tiền thuế tương đương với thuế suất nhân với số tiền lãi này.

Hình thức chuyển lợi nhuận hợp pháp giữa các công ty trong cùng nhóm liên kết này không chỉ được các doanh nghiệp FDI ưa thích mà các doanh nghiệp Việt đã nhanh chóng “học hỏi” để tiết kiệm số thuế phải nộp càng nhiều càng tốt. Ở đây, người viết phản đối ý kiến cho rằng họ đang “trốn thuế”, vì sự “tiết kiệm” này hoàn toàn phù hợp với luật pháp hiện hành.

Làm sao biết vốn “mỏng” hay “dày”?

Có lẽ công chúng dành nhiều sự chú ý cho tỷ lệ 1 vốn – 4 vay của doanh nghiệp bình thường và 1 vốn – 10 vay của tổ chức tín dụng. Nhưng những tỷ lệ này chẳng có ý nghĩa gì nếu chưa rõ cách tính toán chúng ra làm sao.

Dự thảo Luật thuế TNDN viết: “Chi phí trả lãi tiền vay vốn tương ứng với khoản vay vượt quá 4 lần vốn chủ sở hữu …”. Quá đơn giản, lấy nợ vay chia cho vốn chủ sở hữu, nếu quá 4 thì loại lãi tiền vay vốn tương ứng với phần vượt quá ra? Không.

Khi mà quy định về “vốn mỏng” mới chỉ dài chưa đến một dòng như hiện nay, và định nghĩa thật chi tiết về “lãi tiền vay vốn”, “khoản vay” và “vốn chủ sở hữu” chưa thấy đâu, thì việc đưa ra tính toán chính xác là bất khả. (Để cho bạn đọc tiện so sánh, quy định về “vốn mỏng” của Australia có tới 3 cách tính “khoản vay”, 3 cách tính “vốn chủ sở hữu”, mỗi cách lại gồm từ 4 đến 8 bước).

Nếu không hiểu được cái phức tạp thì ta cứ tạm áng chừng một cách đơn giản theo những thông tin sẵn có vậy. Lưu ý bạn đọc, đây chỉ là tạm tính, và chắc chắn là sẽ thay đổi rất nhiều một khi các hướng dẫn chi tiết hơn của Bộ Tài chính ra đời (dự kiến là … đầu năm 2014).

Cụ thể, “lãi tiền vay vốn” không bao gồm toàn bộ “chi phí tài chính”, mà chỉ lấy “chi phí lãi vay”.

“Khoản vay” không phải toàn bộ nợ phải trả, mà chỉ gồm vay nợ ngắn hạn và dài hạn, tức loại bỏ các khoản phải trả người bán, người lao động và nhà nước, v.v… Con số thực được đưa vào tính toán là trung bình của giá trị đầu năm và cuối năm. Lưu ý, một số nước còn yêu cầu thêm cả con số trong báo cáo giữa kỳ khi tính giá trị trung bình. Cách tính “vốn chủ sở hữu” cũng tương tự.

Sử dụng công thức trên và số liệu từ báo cáo kiểm toán năm 2011, hiện trên sàn có 17 doanh nghiệp tỷ lệ nợ quá 4 lần, trong đó có những tên tuổi lớn như Vinaconex VCG (4,1 lần), Xi măng Bỉm Sơn BCC (4,2 lần), Xi măng Hà Tiên HT1 (5,1 lần), hay Tasco HUT (4,1 lần). Nổi bật nhất trong nhóm “vượt đèn đỏ” là Sông Đà-Thăng Long STL (16,7 lần), Xi măng Quảng Ninh QNC (6,5 lần), Lilama 3 LM3 và Than Hà Lầm HLC (cùng 5,8 lần).

Dưới đây là danh tính 17 công ty có tỷ lệ “khoản vay” trên “vốn chủ sở hữu” vượt quá 4 lần:
Lưu ý, người viết loại bỏ các công ty mà “vốn mỏng” có lẽ không còn ý nghĩa, vì tình hình kinh doanh bết bát đồng nghĩa với việc công ty khó còn tồn tại để mà nộp thuế được nữa, ví dụ như Hàng hải Đông Đô (DDM), Container phía Nam (VSG) hay Viglacera Đông Triều (DTC).

Có thể phải nộp thêm bao nhiêu thuế?

Phần lãi tiền vay vốn không được trừ sẽ tương ứng tỷ lệ với phần “khoản vay” vượt quá 4 lần “vốn chủ sở hữu”. Ví dụ công ty P. có “vốn chủ sở hữu” = 1, “khoản vay” = 8, thì “phần khoản vay vượt quá 4 lần vốn chủ sở hữu” là 4, tức bằng 50% “khoản vay”. Vì thế, 50% chi phí lãi vay sẽ bị coi là “chi phí không được trừ” và cộng vào thu nhập tính thuế. Theo dự thảo Luật thuế TNDN, thuế suất thuế TNDN sẽ giảm còn 23% nên bài viết sẽ dùng thuế suất 23% để tính số thuế phải nộp thêm.

Kết quả, doanh nghiệp bị thiệt nhiều nhất là Xi măng Hà Tiên với khả năng sẽ phải nộp thêm 37,7 tỷ tiền thuế. Đứng tiếp theo là các “tên tuổi” như Sông Đà – Thăng Long (22,1 tỷ) và Xi măng Quảng Ninh (13 tỷ), đây cũng là hai doanh nghiệp có tỷ lệ “khoản vay” trên “vốn chủ sở hữu” cao nhất. Đại gia Vinaconex mất 6,3 tỷ còn Xây dựng 47 mất 8 tỷ. Cổ phiếu của Xây dựng 47 năm nay đã tăng gần 70%.

Công ty

MCK

Tỷ lệ "khoản vay" trên "vốn chủ sở hữu"

Số thuế phải nộp thêm (tỷ đồng)

Sông Đà - Thăng Long

STL

16.7

22,1

Xi măng Quảng Ninh

QNC

6.5

13,0

Lilama 3

LM3

5.8

2,5

Than Hà Lầm

HLC

5.8

3,7

Xây dựng 47

C47

5.6

8,0

Thủy sản Gentraco

GFC

5.2

4,3

Xi măng Hà Tiên

HT1

5.0

37,7

Y Dược phẩm Vimedimex

VMD

4.8

2,8

VICEM Vật liệu xây dựng Đà Nẵng

DXV

4.7

0,1

Chế biến thủy sản XK Ngô Quyền

NGC

4.6

0,3

Xi măng và khoáng sản Yên Bái

YBC

4.3

0,7

Xi măng Bỉm Sơn

BCC

4.2

4,4

Xây dựng và Kinh doanh vật tự

CNT

4.1

1,3

Xây dựng số 21

V21

4.1

0,08

Tasco

HUT

4.1

0,1

Vận tải biển Hải Âu

SSG

4.1

0,07

Vinaconex

VCG

4.1

6,3

Tổng cộng

107,7

Phải nói thêm rằng, tính toán kể trên chỉ là giả định “vốn mỏng” được áp dụng trong năm tính thuế 2011. Nếu có được thông qua, “vốn mỏng” sẽ không có giá trị hồi tố tới các năm tính thuế này.

Minh Tuấn


tuannm

Theo Trí thức trẻ

Trở lên trên