TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Không có chỗ cho doanh nghiệp nhỏ

20-11-2009 - 14:26 PM | Doanh nghiệp

Không có chỗ cho doanh nghiệp nhỏ

Dự thảo quy định, để được xuất khẩu gạo, doanh nghiệp phải có ít nhất một kho chuyên dùng chứa lúa gạo tối thiểu 5.000 tấn.

Hơn 30% doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh trong lĩnh vực xuất khẩu gạo sẽ không được phép tham gia xuất khẩu, nếu dự thảo nghị định về xuất khẩu gạo được thông qua và có hiệu lực vào năm tới. Đã có nhiều tranh cãi xung quanh dự thảo nghị định này trong cuộc hội thảo cuối tuần qua tại TPHCM, trong đó ý kiến nhiều doanh nghiệp cho rằng, dự thảo vẫn chưa phù hợp với tình hình thực tế.

Còn bt hp lý?

Dự thảo quy định, để được xuất khẩu gạo, doanh nghiệp phải có ít nhất một kho chuyên dùng chứa lúa gạo tối thiểu 5.000 tấn. Theo ông Võ Thành Đô, Giám đốc Công ty Lương thực Phú Thọ, Nhà nước nên điều chỉnh chỉ tiêu xây kho xuống thấp hơn để phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp xuất khẩu gạo hiện nay.

Hiện phần lớn các kho gạo ở đồng bằng sông Cửu Long đều nhỏ, vậy mà tùy vào mùa vụ, có những kho không được sử dụng hết công suất, nên việc xây thêm kho có thể gây lãng phí.

Ông Nguyễn Thanh Long, Giám đốc Công ty Gạo Việt, cho biết để đầu tư kho bãi, máy móc cho 5.000 tấn gạo, doanh nghiệp phải bỏ ra khoảng 30 tỉ đồng. “Nhưng quan trọng hơn, sau khi đầu tư xây dựng kho bãi, hiệu quả sẽ ra sao?”.

Ông Long phân tích, nếu ngay từ bây giờ, doanh nghiệp xin đất đầu tư hệ thống kho, máy móc xay xát gạo, thì nhanh nhất phải mất đến hai năm mới có thể hoạt động. Trong khi đó, dự kiến sau khi nghị định có hiệu lực từ 1-1-2010, doanh nghiệp chỉ có chín tháng, để đáp ứng những yêu cầu mới trong việc xuất khẩu gạo. Với chừng đó thời gian, doanh nghiệp không thể chuẩn bị kịp.

Nhiều doanh nghiệp mong mỏi, trước khi ban hành chính sách, cơ quan quản lý nhà nước cần cân nhắc kỹ để phù hợp với thực tế và tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng, tránh tình tình trạng “quản không được thì cấm” như hiện nay.

Nghị định không những “loại bỏ” những doanh nghiệp nhỏ, mà triệt tiêu tính cạnh tranh trong việc xuất khẩu gạo vốn đã thiếu trong thời gian qua.

Trao đổi bên lề hội nghị, ông Huỳnh Tiến Dũng, Giám đốc Công ty TNHH nông sản Minh Cát Tấn, cho hay công ty đã “thử sức” sang lĩnh vực xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, ông thừa nhận, “có quá nhiều thủ tục nhiêu khê khi tham gia xuất khẩu gạo”. Công ty cũng không đủ sức để cạnh tranh với những doanh nghiệp nhà nước có lợi thế về kho bãi, hệ thống thu mua đã thiết lập từ trước.

“Sau khi trừ đi chi phí thu mua gạo, mỗi tấn gạo xuất khẩu công ty lời được đúng 1 đô la Mỹ. “Sau hợp đồng đó, tôi chào thua và trở lại thị trường trong nước cho chắc ăn”, ông Dũng nói.

Nói việc hạn chế doanh nghiệp nhỏ tham gia xuất khẩu gạo nhằm tránh tình trạng “tay không bắt giặc” là không công bằng. Theo giám đốc một doanh nghiệp xuất khẩu gạo ở TPHCM, dù không có kho bãi, nhưng để mua gạo xuất khẩu, ông đặt hàng các nhà máy xay xát, hoặc đầu mối có đủ lượng hàng.

Khi đặt hàng, doanh nghiệp phải thanh toán trước cho người bán 90% tổng giá trị hợp đồng. Nhận hàng, doanh nghiệp tiếp tục thanh toán 10% số tiền còn lại, cộng với 5% thuế giá trị gia tăng. Khi xuất xong lô hàng, doanh nghiệp chờ đối tác nhập khẩu gạo thanh toán tiền trở lại, phải mất từ 20-30 ngày.

Những nhà làm chính sách chưa lường hết những thực tế mà doanh nghiệp xuất khẩu gạo đang đối mặt. “Vô tình dự thảo nghị định này đã giúp các doanh nghiệp lớn có sẵn kho bãi loại bớt đối thủ cạnh tranh”, vị giám đốc trên khẳng định.

Li ra nào?

Để dự thảo sát với thực tế hơn, nhiều doanh nghiệp cho rằng chỉ cần điều chỉnh một số quy định là doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ không bị loại khỏi cuộc chơi.

Ông Nguyễn Thanh Long đề xuất Nhà nước nên cho doanh nghiệp kết hợp với nhau, tận dụng kho bãi có sẵn để cùng tham gia xuất khẩu gạo. Điều này không những gỡ khó cho doanh nghiệp trong việc xây kho, mà còn giúp doanh nghiệp giảm chi phí và tận dụng tốt nguồn lực của nhau.

Để xây dựng một kho chứa 5.000 tấn lúa gạo, lượng lúa gạo luân chuyển của doanh nghiệp phải lên đến 10.000-15.000 tấn/tháng. Trong khi đó, đa số các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia xuất khẩu gạo hiện nay, chỉ đủ năng lực mua, luân chuyển lượng gạo ra vào kho ở mức 1.000-1.500 tấn gạo/tháng.

Một giải pháp khác là nếu doanh nghiệp không có kho hàng, Nhà nước có thể ấn định số lượng xuất khẩu tối đa, vừa với năng lực của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp đủ khả năng mở rộng kho hàng, nhà xưởng, Nhà nước tiếp tục điều chỉnh lượng gạo được xuất của doanh nghiệp tăng lên.

Nhiều chuyên gia cho rằng các nhà soạn thảo nghị định nên vạch ra một lộ trình, với cách quản lý công khai, minh bạch để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển hơn là đưa ra những quy định cứng nhắc làm suy giảm khả năng phát triển của ngành xuất khẩu gạo.

Cả nước có 205 doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), hiện cả nước có 205 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu gạo. Trong số này, có 11 doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất, chiếm tới 69% khối lượng xuất khẩu trung bình mỗi năm của cả nước; 82 doanh nghiệp xuất dưới 1.000 tấn/năm; 41 doanh nghiệp xuất khoảng 200 tấn; 71 doanh nghiệp còn lại xuất khẩu với số lượng ít.

Những điểm chính của dự thảo nghị định xuất khẩu gạo mới

Để xuất khẩu gạo, doanh nghiệp phải có ít nhất một kho chuyên dùng chứa lúa gạo tối thiểu 5.000 tấn, có ít nhất một cơ sở xay xát, công suất tối thiểu 10 tấn lúa/giờ. Doanh nghiệp bắt buộc phải có 50% lượng gạo dự trữ trong kho mới được đăng ký hợp đồng xuất khẩu gạo. Phải đăng ký hợp đồng xuất khẩu tại Hiệp hội Lương thực Việt Nam. Hiệp hội có quyền tham gia ký kết các hợp đồng tập trung. Doanh nghiệp vi phạm có thể bị tạm ngừng đăng ký xuất khẩu từ ba đến sáu tháng và bị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo.

Theo Trần Sơn Nghĩa

Thời báo kinh tế Sài Gòn


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM