TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

“Đói” hợp đồng xuất khẩu gạo

08-02-2010 - 09:10 AM | Hàng hóa - Nguyên liệu

“Đói” hợp đồng xuất khẩu gạo

Chưa có gì chắc chắn rằng khách hàng tiềm năng sẽ mua gạo nhưng Việt Nam lại đụng phải hai đối thủ mới.

Xuất khẩu gạo đang có dấu hiệu khó khăn do thời gian qua doanh nghiệp có ít hợp đồng xuất khẩu thương mại. Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) lo ngại nếu kéo dài tình trạng này thì không những xuất khẩu gạo bị ảnh hưởng mà giá thu mua lúa gạo trong nước cũng sẽ giảm xuống.

Nhiều ẩn số khó đoán

Ông Phạm Văn Bảy, Phó Chủ tịch VFA, cho biết: Cái khó của xuất khẩu gạo trong lúc này là doanh nghiệp khó tìm kiếm được hợp đồng thương mại, nhất là tại châu Phi, nơi vốn được coi là thị trường rất tiềm năng của doanh nghiệp Việt Nam. Thậm chí tại thị trường này, có những hợp đồng đã được ký kết nhưng phía nhà nhập khẩu không chịu thực hiện với lý do không đủ năng lực tài chính. Dự kiến phải tới đầu quý II-2010 thì thị trường này mới có thể sôi động trở lại.

Một thị trường khác cũng được đánh giá tiềm năng là Iraq. Nước này hiện đang cho đấu thầu 120.000 tấn gạo. Trước đây, doanh nghiệp Việt Nam chào bán sang Iraq thông qua trung gian thì có nhiều hợp đồng được trúng thầu. Nhưng kể từ khi Bộ Công thương xác định đây là thị trường tập trung và giao cho Tổng Công ty Lương thực Miền Bắc làm đầu mối thì doanh nghiệp lại không trúng hợp đồng nào.

Ngoài ra, hai nước được coi là ẩn số của thị trường gạo thế giới là Ấn Độ và Indonesia vừa qua đều đánh tiếng nhập khẩu gạo để bảo đảm an ninh lương thực trong nước. Tuy nhiên, vẫn chưa đảm bảo chắc chắn rằng hai nước này sẽ nhập.

Thêm một khó khăn nữa của doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam tại thị trường châu Phi là sự xuất hiện của hai đối thủ cạnh tranh Myanmar và Pakistan. Hiện giá gạo cấp thấp mà hai nước này chào bán khoảng 320-330 USD/tấn - mức giá được coi là phù hợp với khu vực châu Phi. Tuy nhiên, lợi thế của Việt Nam so với hai nước này là thuận lợi về điều kiện vận chuyển và chế độ chính trị ổn định khiến các nhà nhập khẩu yên tâm.

Các nhà phân tích thị trường gạo trên thế giới đều cho rằng gạo là mặt hàng rất khó dự đoán. Vì ngoài các yếu tố sản xuất, quan hệ cung cầu… thì gạo còn là mặt hàng mang tính chính trị cao.

Hạn chế thương lái ép nông dân

Với sản lượng lúa gạo sản xuất từ đây đến cuối năm ước tính 5,5 triệu tấn cùng với lượng tồn kho hiện hơn 1,2 triệu tấn thì số lượng hợp đồng 2 triệu tấn gạo xuất khẩu đã ký ở thời điểm hiện tại là quá ít. Vì vậy, việc cần làm trong lúc này của doanh nghiệp là phải đẩy mạnh tìm kiếm hợp đồng cả thương mại lẫn tập trung nhằm giảm áp lực mỗi khi vào mùa vụ thu hoạch mới.

Chủ trương của VFA trong năm nay không để giá lúa dưới 4.000 đồng/kg. Nếu giá xuống dưới 4.000 đồng/kg, VFA sẽ có biện pháp can thiệp bằng cách đẩy mạnh mua tạm trữ. Trong năm 2009, VFA đã hai lần can thiệp bằng cách thu mua tạm trữ khi giá lúa xuống thấp và cách làm này ít nhiều có hiệu quả.

Hiện Bộ Tài chính vẫn chưa công bố giá thành sản xuất nhưng VFA tạm tính giá thành sản xuất lúa khoảng 2.500 đồng/kg. Với giá tạm tính đó so với giá thu mua hiện khoảng 4.500-4.600 đồng/kg thì nông dân đang lãi khoảng 60%.

Điểm mới trong năm nay là VFA và Tổng Công ty Lương thực Miền Nam (Vinafood 2) sẽ có phương án hạn chế tình trạng thương lái ép giá nông dân. Theo đó, doanh nghiệp phụ trách địa bàn thu mua sẽ tập hợp hệ thống thương lái và yêu cầu phải mua với giá trên 4.000 đồng/kg nếu lúa của nông dân đảm bảo điều kiện xuất khẩu. Sau đó, các thương lái sẽ được doanh nghiệp trả hơn 4.000 đồng/kg. Điều kiện và giá cả thu mua sẽ được VFA thông báo rõ trên các phương tiện thông tin đại chúng để nông dân nắm rõ.

Ông Nguyễn Thọ Trí, Phó Tổng Giám đốc Vinafood 2, cho biết quy định của tổng công ty là thế nhưng thương lái sẽ tìm cách ép nông dân. Thương lái sẽ viện lý do gạo không đảm bảo chất lượng để kéo giá xuống. Doanh nghiệp gạo hiện không thể nào rải người đi hết các vùng sâu, vùng xa để thu mua hết lúa cho nông dân được. Thêm nữa, phần lớn nông dân Việt Nam tích tụ ruộng đất rất thấp nên rất khó thu mua gạo tận gốc.

Ông Trí cũng cho biết để không diễn ra tình trạng ép giá thì phải làm sao để nông dân không vì áp lực trả nợ mà phải bán lúa giá thấp. Bởi năm nào cũng thế, khi lúa ngoài đồng chưa gặt nhưng nhiều nông dân do trước đó vay tiền mua thóc giống, thuốc trừ sâu, phân bón… đã phải bán lúa với giá rẻ để có tiền trả nợ.

Phần lớn là ký kết thỏa thuận giữa hai chính phủ

Hợp đồng tập trung phần lớn ký kết theo thỏa thuận cấp cao giữa chính phủ hai nước có nhu cầu xuất và nhập khẩu. Thị trường gạo tập trung của Việt Nam là Philippines, Indonesia, Malaysia, Cuba… Sau khi ký kết, số lượng hợp đồng gạo sẽ được phân bổ cho các doanh nghiệp thuộc VFA tùy theo năng lực. Còn hợp đồng thương mại là các hợp đồng do doanh nghiệp tự xoay xở tìm kiếm được. Hợp đồng thương mại của doanh nghiệp Việt Nam tập trung tại một số nước châu Á, châu Phi…

Theo Trung Hiếu

Pháp luật Tp. HCM

thanhhuong

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM