TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Lúa gạo chờ… người mua

22-02-2010 - 13:01 PM | Hàng hóa - Nguyên liệu

Lúa gạo chờ… người mua

Chỉ sau hơn một tháng (qua đầu tháng 2.2010) đã có khá nhiều hợp đồng mua bán gạo bị bể do giá gạo thị trường xuống thấp, khách hàng tự ý huỷ hợp đồng.

Nông dân các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) sắp bước vào thu hoạch rộ lúa đông xuân năm 2010 với nhiều hứa hẹn trúng mùa. Thế nhưng, vấn đề mà người trồng lúa quan tâm nhất lúc này là thị trường đầu ra cho hạt gạo lại không mấy sáng sủa.

Câu chuyện mua lúa gạo tạm trữ, với mức giá bảo hiểm nông dân có lời cũng vì thế mà nóng ngay từ những ngày đầu xuân.

Thị trường “chê” gạo!

Cuối tháng 12.2009, doanh nghiệp công bố đã ký hợp đồng xuất khẩu trên 2,6 triệu tấn gạo, giao đến hết tháng 6.2010. Thế nhưng, chỉ sau hơn một tháng (qua đầu tháng 2.2010) đã có khá nhiều hợp đồng mua bán gạo bị bể do giá gạo thị trường xuống thấp, khách hàng tự ý huỷ hợp đồng.

Ông Phạm Văn Bảy, phó chủ tịch hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) thừa nhận thị trường xuất khẩu gạo những tháng đầu năm nay khó lường, hầu như không có hợp đồng mua bán gạo thương mại nào được ký kết. So với những tháng đầu năm ngoái, số lượng gạo ký năm nay giảm tới 18,55%, chỉ đạt 2,3 triệu tấn tính đến đầu tháng 2.

Nguyên nhân dẫn đến thị trường gạo đóng băng, theo phân tích của nhiều chuyên gia trong ngành, là do nhu cầu nhập từ châu Phi ít. Thông thường, ngay từ quý 1, các quốc gia châu Phi đã mua gạo, nhưng năm nay do ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế khiến họ không có tiền đàm phán. Mọi giao dịch mua bán gạo qua châu Phi, nhanh nhất dự báo cũng phải từ đầu quý 2, khi nguồn tiền cứu trợ quốc tế bắt đầu giải ngân năm tài khoá dành cho họ.

Đối với thị trường Philippines, sau khi nước này mua của Việt Nam 1,6 triệu tấn với mức giá khá cao hồi cuối năm ngoái thì nay cũng đã đóng băng kế hoạch nhập khẩu thêm. Đối với thị trường Cuba thì gần như năm nào cũng mua, nhưng số lượng chỉ khoảng dưới 500.000 tấn trở lại.

Đến nay, nhìn lại cơn sốt giá gạo cuối năm 2009, ngoài tác nhân từ thị trường Philippines còn đúc kết được thêm yếu tố khủng hoảng lúa gạo ở Ấn Độ hay Indonesia. Thế nhưng, ngay từ những ngày đầu năm 2010, Ấn Độ công bố còn tồn kho 24,3 triệu tấn (mức tồn an toàn là 27 triệu tấn), nên Chính phủ quyết định nếu có mua gạo thì chỉ dùng bảo đảm an toàn tồn kho hoặc bình ổn giá chứ không phải vì thiếu như thông tin đưa ra trước đó. Một thị trường nhập gạo khá nhiều là Indonesia cũng còn tồn kho 1,2 triệu tấn nên họ chưa vội mua.

Tuy vậy, theo ông Nguyễn Ngọc Nam, giám đốc công ty Lương thực tỉnh Tiền Giang, đến giữa tháng 2, doanh nghiệp đã xuất được gần 5.600 tấn gạo với kim ngạch trên 2,7 triệu USD. Ngay trong những ngày giáp tết Nguyên đán năm Canh Dần, doanh nghiệp đã xuất khẩu 110 tấn gạo VĐ 20 chất lượng cao sang Mỹ với giá 600 USD/tấn.

Giá bảo hiểm đến tay nông dân?

Trước diễn biến thị trường xuất khẩu gạo có nhiều khó khăn, các doanh nghiệp thành viên VFA đã tính ngay đến phương án mua tạm trữ lúa gạo vụ đông xuân khi giá lúa xuống dưới 4.000đ/kg. Thực tế, giá gạo 5% tấm của Việt Nam trong những ngày cuối tháng 2 này chỉ được khách hàng trả giá dưới 400 USD/tấn, thấp hơn gần 200 USD so với tháng 12.2009. Tình trạng này sắp tới sẽ đẩy giao dịch lúa gạo nội địa vào thế trầm lắng.

Khá nhiều thành viên VFA khi được hỏi đều thừa nhận chưa có nhu cầu mua lúa gạo đông xuân, vì những hợp đồng ký với Philippines giao hàng kéo dài đến hết tháng 6.2010 và trong kho doanh nghiệp cơ bản đã đủ chân hàng. Như vậy, khi doanh nghiệp không đẩy mạnh mua gạo xuất khẩu thì thị trường lúa trong nước có thể ứ đọng, giá giảm. Vấn đề còn lại là mức mua tạm trữ sẽ là bao nhiêu để nông dân có lời?

Ông Trương Thanh Phong, chủ tịch VFA nói rằng, vụ đông xuân này ít dịch hại, chi phí đầu tư phân bón, thuốc bảo vệ thực vật ít nên doanh nghiệp ước chừng chi phí sản xuất lúa trung bình chỉ khoảng 2.200đ/kg. Căn cứ vào giá thành sản xuất lúa như vậy, VFA ấn định giá bảo hiểm là 4.000đ/kg, đảm bảo nông dân có lãi từ 40% trở lên chứ không phải 30% như chủ trương chung của Chính phủ đề ra.

Để thực hiện được phương án này, VFA thực hiện thí điểm ở một số công ty kinh doanh gạo có kho tàng, quan hệ tốt với thương lái, hàng xáo, nhà máy xay xát, tập hợp họ vào để mua lúa trực tiếp cho nông dân. Sau đó bán lại cho doanh nghiệp với mức giá 4.000đ/kg và cộng thêm một mức phần trăm hoa hồng nhất định.

Cách làm này, trên lý thuyết sẽ đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp, hàng xáo và nông dân, không còn tình trạng hàng xáo muốn mua lúa của dân với giá bao nhiêu thì mua nữa. Tuy nhiên, trong chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ lúa gạo, lợi nhuận ở phân khúc thương lái, nhà máy xay xát bao giờ cũng cao hơn so với nông dân. Do đó, nếu doanh nghiệp chỉ trả công cho thương lái thêm “một khoản phần trăm hoa hồng” để yêu cầu mua giá lúa đúng theo mức bảo hiểm cho nông dân thì chắc chắn khó đưa đến ràng buộc giữa hai bên.

Có chăng, khi nào doanh nghiệp trực tiếp rót vốn cho thương lái mua lúa thì lúc đó may ra nông dân mới bán được giá theo cam kết đảm bảo lợi nhuận.

Theo Hoàng Bảy
SGTT

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM