Về lý thuyết, chính sách thuế nằm trong gói hỗ trợ 29 nghìn
tỉ đồng đã lựa chọn điểm rơi thích hợp khi doanh nghiệp đang lâm vào tình trạng
khốn đốn được “giải cứu”: Giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp năm
2012 đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (không bao gồm doanh nghiệp nhỏ và vừa
kinh doanh trong lĩnh vực xổ số, bất động sản, chứng khoán…). Giảm 30% thuế thu
nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động trong lĩnh vực
sản xuất, gia công, chế biến: nông sản, lâm sản, thủy sản, dệt may, da giày,
linh kiện điện tử; xây dựng công trình hạ tầng kinh tế - xã hội.
Miễn thuế khoán (thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá
nhân) và thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2012 đối với hộ, cá nhân kinh doanh nhà
trọ, phòng trọ cho thuê đối với công nhân, người lao động, sinh viên, học sinh…
với điều kiện hộ, cá nhân, tổ chức này giữ ổn định mức giá cho thuê nhà trọ,
phòng trọ, giá chăm sóc trông giữ trẻ và giá cung ứng suất ăn ca như cuối năm
2011. Miễn thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1/7/2012 đến hết ngày 31/12/2012 đối
với cá nhân có thu nhập tính thuế đến 9 triệu đồng.
Chính sách an sinh xã hội thiết thực như vậy, nhưng ngay cả
khi đã bấm nút quyết nghị rồi, nhiều đại biểu Quốc hội vẫn không giấu được sự
lo lắng. Đó là gói hỗ trợ 29 nghìn tỉ đồng thông qua chính sách thuế, rốt cuộc
sẽ rơi vào doanh nghiệp cần hỗ trợ được bao nhiêu?
Lưu ý rằng, các chính sách miễn, giảm, giãn thuế lần này
cũng y hệt như việc Quốc hội đã biểu quyết thông qua tại kỳ họp thứ nhất, ngày
6/8/2011. Khi đó, Quốc hội cũng giảm 50% mức thuế giá trị gia tăng, thuế thu
nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp từ quý III đến hết năm 2011 đối với
cá nhân, hộ kinh doanh nhà trọ, phòng trọ cho công nhân, sinh viên, học sinh
thuê; hộ, cá nhân chăm sóc trông giữ trẻ; hộ, cá nhân, tổ chức cung ứng suất ăn
ca cho công nhân với điều kiện hộ, cá nhân, tổ chức này giữ ổn định mức giá cho
thuê, giá trông giữ trẻ và giá cung ứng suất ăn ca như cuối năm 2010. Giảm 50%
thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1/8/2011 đến hết ngày 31/12 năm 2012 đối với hoạt
động chuyển nhượng chứng khoán của cá nhân…
Do đó, quyết nghị chính sách thuế năm nay là bản sao của một
năm trước, chỉ khác mốc thời gian thi hành. Năm nay, Nghị quyết xác định miễn
thuế 50% đối với hộ kinh doanh nhà trọ, giữ trẻ, cung ứng suất ăn trưa nếu các
hộ này giữ được mức giá như cuối năm 2011. Đối chiếu với Nghị quyết Quốc hội
ban hành tháng 8 năm ngoái, khi đó các đối tượng nói trên cũng được giảm 50%
thuế nếu giữ giá như 2010.
Chính sách là vậy, nhưng việc thực hiện cho thấy vô cùng khó.
Thực tế, tới nay không có hộ nào giữ mức giá như cách đây 2 năm, họ vẫn tăng
theo thị trường, và vẫn chờ được giảm thuế. Trong khi đó, đại biểu Quốc hội
cảnh báo: chính sách ưu đãi thuế đang tạo cơ chế xin – cho, doanh nghiệp dù nằm
trong diện được ưu đãi vẫn phải “cống nạp” cho cơ quan thuế. Chưa kể việc thực
hiện sai đối tượng, sai mục đích, kê khai sai số liệu thuế…
Lẽ ra, trước khi thông qua chính sách thuế lần này, cần phải
có sơ kết việc thực hiện nghị quyết miễn, giảm thuế năm 2011, đánh giá đúng tồn
tại, thiếu sót. Việc miễn, giảm, giãn thuế là Nhà nước trao cho cơ quan thuế
thêm quyền lực. Quyền lực đó khi không được giám sát chặt, nếu nằm trong tay
những người có ý đồ trục lợi, thì đó thực sự là mảnh đất để phát triển tham
nhũng, tiêu cực hết sức phức tạp. Con số 29 nghìn tỉ là rất nhân văn, nói là hỗ
trợ doanh nghiệp, nhưng không ai biết số tiền “xin - cho” chảy ngược túi cơ
quan thuế là bao nhiêu? Quá khó để dò được đồng tiền ở cơ chế không minh bạch!
Theo T.Đ.
CAND