TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

"Bắt mạch, bốc thuốc” giá gas

07-03-2012 - 11:55 AM | Năng lượng - Tài nguyên

"Bắt mạch, bốc thuốc” giá gas

Khi giá gas thế giới tăng gần 3.800 đồng/kg thì giá bán lẻ trong nước tăng hơn 4.300 đồng/kg. Mức tăng theo từng lần thì lợi nhuận của nhà phân phối ngày càng cao, cách biệt so với giá gốc.

Các công ty gas tăng giá theo kiểu "tiền trảm hậu tấu”, có đơn vị chưa nộp hồ sơ đăng ký tăng giá đợt 1 nhưng đã tăng giá đợt 2. Chuyên gia kinh tế, nghiên cứu giá PGS.TS Ngô Trí Long "bắt bệnh” thị trường gas.

Thưa ông, giá gas bán lẻ trên thị trường đã hạ 16.000 đồng/bình 12kg ngay sau khi Bộ Tàichính chấp nhận phương án hạ thuế nhập khẩu xuống 0% . Tuy nhiên mức giảm chỉ bằng 1/3mức tăng. Phải chăng đang tồn tại "lợi ích nhóm” trong việc điều hành giá gas?

Thực tế vừa qua có hành vi tăng giá gas lặp đi lặp lại nhiều lần cùng vào thời điểm. Trước hết cơ quanchức năng cần thu nhập số liệu, xem xét, đánh giá thực trạng tăng giá gas thời gian vừa qua để xem cácDN có dấu hiệu bắt tay nhau tăng giá, vi phạm luật Cạnh tranh hay không.

Sự việc giảm giá gas chỉ dừng lại 16.000 đồng cho thấy phản ứng của cơ quan chức năng quản lý giácủa Nhà nước (Bộ Tài chính) còn chậm. Các bộ phận chức năng tham mưu cho lãnh đạo Bộ Tài chínhchưa nhạy bén theo dõi kịp thời diễn biến, dự báo, cập nhật được sự biến động của giá gas thế giới.Việc ra công văn giảm mức thuế nhập khẩu gas ngày 2-3-2012 là bị động trước sự tăng cao của giágas thế giới và trong nước.

Giá gas đang biến động dồn dập. Thậm chí còn biến động gay gắt hơn cả giá gas thế giới. Theoông, tại sao lại có sự tăng giá lệch pha này?

Bởi trong quản lý giá còn nhiều sơ hở. Điều này được minh chứng: Mỗi khi giá gas thế giới tăng, thì giábán lẻ trong nước đều tăng theo với mức cao hơn. Nếu tính cụ thể, tháng 1 giá CP tăng 85 USD/tấn (tương đường gần 1.800 đồng/kg) thì giá bán lẻ tăng 2.000 đồng/kg; tháng 2 giá CP tăng 145USD/tấn (tương đương khoảng 3.000 đồng/kg) thì giá bán lẻ tăng 3.500 đồng/kg; tháng 3 giá CP tăng180 USD/tấn (tương đương gần 3.800 đồng/kg) thì giá bán lẻ tăng hơn 4.300 đồng/kg. Mức tăng cao hơn cứ thế cộng dồn lại thì lợi nhuận của nhà phân phối ngày càng cao, sự cách biệt so với giá gốcngày càng xa.

Với chức năng quản lý nhà nước về giá, cơ quan giá phải có trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát việc tănggiá của doanh nghiệp mỗi khi có sự biến động về giá gas thế giới nhưng sự xem xét việc tăng giá gas trong nước có tương thích và phù hợp lại chưa rõ. Cơ quan này cũng không im lặng, cũng không làm rõ, đã làm cho DN hưởng lợi cao.

Gas thuộc diện Nhà nước quản lý nên doanh nghiệp phải đăng ký giá. Khi điều chỉnh giá phải giải thíchlý do và gửi thông báo. Tuy nhiên, nhiều DN vẫn vi phạm các quy định về tăng giá. Ví dụ, cuối tháng 1vừa qua Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh đã phạt 3 công ty gồm Shell Gas Việt Nam, Total Việt Namvà Gas Petrolimex Sài Gòn, mỗi đơn vị 20 triệu đồng do tăng giá không thông báo. Trên thực tế hầuhết các công ty đều tăng giá theo kiểu "tiền trảm hậu tấu”, cá biệt có đơn vị chưa nộp hồ sơ đăng ký tăng giá đợt 1 đã tăng giá đợt 2, có đơn vị bị phạt, nhưng mức phạt không thấm vào đâu so với lợi nhuận mà DN nhận được.

Giá gas tăng liên tục còn bởi do các doanh nghiệp đầu mối và đại lý ấn định giá nào thì người tiêu dùng chỉ biết giá đó. Cơ quan tài chính chỉ kiểm soát giá gas thông qua đăng ký giá của DN, chứ khôngkiểm tra cụ thể cơ cấu chi phí và các yếu tố hình thành giá để thấy rõ sự bất hợp lý của nó và buộc DNphải điều chỉnh. Được biết, việc tăng mức chiết khấu cho các đại lý đã từng được các hãng gas thựchiện nhiều lần. Hiện mức chiết khấu hoa hồng cho các đại lý được hưởng cũng từ 50.000 -55.000đ/bình 12kg cũng là yếu tố đẩy giá gas tăng.

Để quản sự "điên loạn” giá gas trong khi giải pháp về thuế đã hết. Vậy cần có giải pháp gì tiếptheo?

Trước mắt, sẽ tập trung kiểm tra tại các công ty nhập khẩu. Cơ quan chức năng thường xuyên có số liệu đối chiếu giá gas nhập khẩu, qua đó sẽ là căn cứ để kiểm soát giá đăng ký của các doanh nghiệp.Tiếp theo sẽ triển khai rộng ra các đại lý, cửa hàng kinh doanh gas để kiểm soát, chấn chỉnh tình trạngtăng giá tùy tiện và bảo đảm người tiêu dùng được mua gas đúng giá.

Vì lý do bí mật kinh doanh, khung bảng tính giá gas chưa bao giờ công khai để người tiêu dùng đượcbiết chi phí, giá thành thực tế của DN và mức hoa hồng cho đại lý hay lợi nhuận mà DN đang hưởng. Do vậy cần công bố công khai bảng tính giá gas để người tiêu dùng giám sát.

Với thực trạng hiện nay, để thực hiện bình ổn giá gas cần tiết giảm ở khâu chi phí chiết khấu giữadoanh nghiệp và đại cho hợp lý. Trước đây một đại lý có thể nhận phân phối cho hàng chục thươngnhân nhưng hiện rút xuống còn ba, như vậy bảy thương nhân còn lại sẽ phải cạnh tranh khốc liệt để giành giật đại lý, dẫn đến tình trạng tăng chiết khấu cho đại lý. Cần cấp phép mở rộng đại lý cho doanhnghiệp đầu mối khi có đủ điều kiện. Như vậy, tình trạng cạnh tranh không lành mạnh mới có thể được hạn chế.

Xin cảm ơn ông!

Theo Thúy Hằng


Đại Đoàn Kết

anhpd

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM