Trong quý 2 năm nay, giá dầu đã giảm trên dưới 20%, nhiều
nhất kể từ quý 3/2008, bởi những lo lắng về tình hình nợ châu Âu. Chốt quý, dầu
WTI đứng tại 84,96 USD/thùng trong khi dầu Brent là 97,8 USD/thùng. Trong tháng
6, có lúc dầu WTI chỉ còn 78 USD – thấp nhất 10 tháng, và dầu Brent xuống dưới
90 USD/thùng lần đầu tiên trong 18 tháng. Nhiều người e ngại, những ngày đen tối của cuộc khủng hoảng
năm 2008 đang tái hiện và sẽ nhấn chìm giá dầu hơn nữa.
Tuy nhiên, châu Âu ngày nay không giống như Lehman Brothers,
Bernie Madoff hay AIG của 4 năm trước, và niềm tin về khả năng chống chọi khủng
hoảng của khu vực đồng tiền chung đã tăng lên rất nhiều sau hai ngày
Hội nghị thượng đỉnh vừa qua. Tình hình kinh tế địa chính trị toàn cầu giờ đây cũng
không giống quá khứ. Có nhiều cơ sở để tin tưởng giá dầu đã chạm đáy và bắt đầu hồi phục, hơn là sẽ tiếp tục đi xuống.
Châu Âu nỗ lực đẩy
lui nợ công
Các nhà lãnh đạo eurozone ngày 28 – 29/6 đã đưa ra một loạt
các cam kết đẩy lùi khủng hoảng như: dành 120 tỷ euro kích thích kinh tế, bơm
tiền từ quỹ cứu trợ trực tiếp đến các ngân hàng khó khăn, nới lỏng các điều
kiện của gói cứu trợ khẩn cấp đối với Tây Ban Nha và Italia…Động thái này gần
như vượt quá dự đoán của thị trường, giúp cho giá trị của Euro hồi phục mạnh
nhất trong 10 tháng so với USD còn giá các tài sản rủi ro đồng loạt tăng vọt.
Thay vì nỗi lo, những cam kết từ châu Âu đã làm tăng niềm
tin rằng các chính phủ sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ hơn nữa để giúp kinh tế
hồi phục và điều này mở ra triển vọng tươi sáng hơn cho nhu cầu nhiên liệu cũng như giá dầu.
Dự trữ dầu của Mỹ
giảm trở lại
Sau gần 2 tháng liên tục tăng và duy trì ở mức cao nhất kể
từ năm 1990, dự trữ dầu thô tại Mỹ tuần trước đã quay đầu giảm 133.000 thùng
xuống 387 triệu thùng. Dù đây vẫn là mức cao nhất 22 năm và tăng 20% kể từ
tháng 12 năm ngoái tới nay, nhưng nguồn dự trữ bắt đầu giảm cho thấy nhu cầu đã
có dấu hiệu cải thiện.
Đầu tư vào dầu tăng vọt
Có nhiều ý kiến cho rằng trong bối cảnh châu Âu còn chưa tìm
được lối thoát thì cách tốt nhất là giữ tiền mặt. Nhưng không ít ý kiến cũng
cho rằng, đổ tiền vào giá dầu ở vùng quanh 80 USD/thùng là khôn ngoan hơn so
với giá dầu ở 100 USD/thùng.
Từ tháng 10 năm ngoái, các quỹ quản lý tiền tệ, nhà đầu cơ
đã mua lượng xăng dầu trên thị trường kỳ hạn và quyền chọn lên tới 372 triệu
thùng quy đổi. Đến nay, lượng hợp đồng mua lên tới 638.774 hợp đồng, mỗi hợp
đồng 1.000 thùng, tức 638,8 triệu thùng, bao gồm cả dầu WTI, Brent, xăng và dầu
sưởi. Con số này tương đương 290 ngày hay gần 10 tháng xuất khẩu dầu của Iran. Theo cách
hiểu nào đó thì giới đầu cơ vẫn đang đặt cược vào khả năng xảy ra chiến tranh
với Iran
và theo nguyên tắc cơ bản về nhu cầu thì giá sẽ tăng vọt khi có sự gián đoạn về
nguồn cung.
Đặt cược vào xu hướng giá dầu tăng của ngày nay còn cao hơn
cả giai đoạn giá dầu bùng nổ năm 2008. Theo dữ liệu lịch sử, vào tháng 7/2007 –
một năm trước khi giá dầu lên mức cao kỷ lục 147 USD/thùng – các quỹ quản lý
tiền tệ và nhà đầu cơ giữ trạng thái mua ròng 160.000 hợp đồng dầu WTI trên sàn
Nymex, thì hôm nay con số đã lên tới 272.000 hợp đồng.
Lệnh cấm vận của EU với Iran
Bắt đầu từ 1/7, các hoạt động mua bán, tài chính, vận tải và
bảo hiểm đối với dầu mỏ của Iran
được EU thực hiện cấm vận. Xuất khẩu dầu của Iran trong tháng 6 chỉ còn quanh
mức 1,3 triệu thùng/ngày, giảm một nửa so với trước. Dự kiến từ tháng 7 trở đi,
con số sẽ còn thê thảm hơn nữa.
Những ngày trước, thị trường vẫn khá thờ ơ với lệnh cấm vận của EU do bóng
ma nợ công và nỗi lo suy thoái toàn cầu đè nặng, bằng chứng là giá dầu đã xuống
rất thấp với chưa đến 80 USD/thùng dầu WTI và gần 90 USD/thùng dầu Brent. Nhưng
từ 29/6, sau khi châu Âu đạt được những bước tiến quan trọng về giải quyết nợ và
ngày Iran bị cấm vận cận kề thì nỗi lo nguồn cung Iran hiện hữu rõ hơn, khiến
cho giá dầu có phiên tăng mạnh chưa từng thấy trong 3 năm, với mức 9,4%.
Trong ngày đầu tiên bị cấm vận, phía Iran đã kêu gọi Tổ chức
Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) tổ chức một cuộc họp khẩn cấp (Iran hiện là chủ tịch luân phiên của OPEC), đồng thời cho
rằng giá dầu trên thị trường hiện nay đã trở nên phi lý. Cả thế giới
đang “nín thở” chờ đợi động thái tiếp theo của Tehran bởi bất kỳ phản ứng nào của quốc gia
hồi giáo này cũng sẽ có tác động lên giá dầu, khi vấn đề nợ châu Âu giờ đây được được
tạm gác sang một bên.
Dự báo mới nhất
về giá dầu
Từ tháng 1, thời điểm EU công bố sẽ cấm vận, nhiều dự báo đã
cho rằng, giá dầu sẽ lên cao, thậm chí có thể vượt qua kỷ lục của năm 2008 nếu
như Iran “túng quẫn làm liều” đáp trả lại các lệnh cấm vận bằng việc đóng cửa
eo biển Hormuz – con đường vận chuyển dầu huyết mạch của thế giới, nơi có 15%
lượng dầu thương mại của thế giới chảy qua.
Theo khảo sát vào cuối tháng 6 của Bloomberg đối với các nhà phân tích và chuyên
gia về giá dầu sau lệnh cấm vận của EU với Iran, các ý kiến đều cho rằng giá
dầu Brent sẽ vượt 100 USD/thùng. Một số người dự báo giá sẽ đạt trung bình
114,5 USD/thùng trong quý III.
Về phía OPEC, giám đốc điều hành tập đoàn xăng dầu Cô-Oét ông Farouk
al-Zanki ngày 1/7 dự báo, sau khi Iran bị cấm vận, giá dầu WTI sẽ dao động từ 90 – 100 USD/thùng
và không thể quay về mức 80 USD/thùng dù Ả Rập Xê Út có tăng cung.
Nguyễn Hằng