TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Kiệt tác kiến trúc đá

28-07-2011 - 08:04 AM | Nội thất phong thủy

Kiệt tác kiến trúc đá

Khi đem đá trên các bức tường Thành nhà Hồ đi phân tích thành phần, mẫu đá ở đây lại không trùng với mẫu đá của bất kỳ quả núi nào trong khu vực. Vậy nhà Hồ lấy đá từ đâu để xây thành?

Đi tìm nguồn gốc đá

Trước đây, có nhiều nhà nghiên cứu, khi tìm hiểu về kỹ thuật xây Thành nhà Hồ đã khẳng định, người xưa lấy đá ở mấy ngọn núi Xuân Đài, An Tôn, Trác Phong gần đó làm nguyên vật liệu, lại cũng có giả thiết, đá được lấy từ núi An Hoạch (núi Nhồi) để xây, bởi đá ở đây khác với những nơi khác được xếp thành khối, vỉa, dễ dàng bóc tách.

Nhưng gần đây, trong một kết quả phân tích đá theo phương pháp thạch học được thực hiện bởi các nhà khoa học Nhật Bản thì hàm lượng CaO, MgO, SiO2, SO3… của đá dùng xây thành hoàn toàn không giống đá ở những ngọn núi kể trên. Có giả thiết khác nảy sinh, ở phía Tây Nam của Thành nhà Hồ, trước kia có tới 5 núi đá, 3 ngọn được đặt tên Kim Ngưu, hai ngọn còn lại là Kim Ngọ.


Đôi rồng đá phía trong thành

Hiện các quả núi này đã không còn, nhưng dấu tích vẫn lưu lại ở cách cổng thành phía Tây vài trăm mét. Câu hỏi đặt ra, phải chăng nhà Hồ đã lấy đá ở đây xây thành? Đi kèm câu hỏi này còn rất nhiều thắc mắc khác, ví như bằng cách nào mà những người thợ đã tách được các phiến đá khổng lồ nặng vài chục tấn từ trên núi cao xuống để xây thành trong khi phương pháp nổ mìn phá đá chưa ra đời. Tiếp nữa, việc vận chuyển những khối đá khổng lồ về nơi xây dựng cũng là một điều phi thường.

Lại cũng theo lời kể của người dân địa phương, ngày đó, nhà Hồ cho đóng bè nứa, lợi dụng sông Bưởi, sông Mã, cùng hệ thống các hào nước mà vận chuyển đá vào thành. Tổng công trình sư khi đó còn cho xây một con đường lát đá để tiện việc chuyên chở vật liệu. Vào năm 2004, trong quá trình khai quật đã phát hiện một con đường lát đá xanh, chạy thẳng tắp từ cổng vào phía trong thành nội. Trong cuộc khảo cổ này cũng đã tìm thấy nhiều viên bi đá, to thì bằng quả bóng đá, nhỏ thì cỡ hơn nắm tay. Những viên bi đá này giúp củng cố giả thiết, người thợ khi xưa đã dùng chúng như những con lăn đề tời đá từ nơi khai thác về. Kết hợp với tời, đắp đất mà người xưa đã đưa được những tảng đá nặng cả chục tấn lên tới độ cao cần thiết.

Truân chuyên số phận rồng đá


Một đoạn tường thành phía Tây

Ngoài những cổng thành sừng sững rêu phong, còn có một hiện vật nữa của Thành nhà Hồ thu hút được sự quan tâm đặc biệt của du khách, đó là đôi rồng đá cụt đầu nằm trên trục đường chính nối từ cổng Nam sang cổng Bắc. Mất đầu bởi một vết chém rất “ngọt”, đôi rồng không chỉ là hiện vật quý giá mà còn là biểu trưng cho một triều đại vắn số nhất trong  lịch sử các triều đại phong kiến Việt Nam. Số phận của đôi rồng này cũng lắm nỗi truân chuyên. Năm 1938, trong lúc làm đường, tình cờ phát hiện một thân rồng, nằm cách mặt ruộng chừng nửa mét. Rồng bao giờ cũng có cặp, nên người dân địa phương bảo nhau đào rộng ra, để tìm nốt con còn lại. Song, đào cả buổi mà vẫn chưa thấy đâu. Thế rồi, đêm đó Lý trưởng của làng là Trịnh Ngọc Lương nằm mơ thấy con rồng thứ 2, sáng sớm hôm sau, ông cho người đào đúng vị trí đã thấy trong mơ thì quả nhiên phát hiện ra con rồng thứ hai. Tuy nhiên, cả hai rồng, đều đã bị mất đầu từ bao giờ.

Đây là loại rồng vẫn được chạm khắc trên thềm bậc của các cung điện như Kính Thiên - Hoàng thành hay Lam Kinh. Rồng có kích thước trung bình dài 3,4m, cao 0,9m. Cho đến nay, đã có nhiều lý giải về sự mất đầu của rồng. Người thì cho rằng, sau khi xâm lược nước ta, quân Minh với chính sách tàn phá đã chặt đầu rồng - biểu tượng quyền lực của nhà Hồ để thể hiện rằng, vương triều này đã thực sự bị diệt vong. Lại có ý kiến khác cho rằng, đây là “sản phẩm” của những người bất đồng chính kiến với nhà Hồ. Còn có một cách lý giải khác được lưu truyền trong dân khá thú vị là làng Xuân Giai - nằm ở cổng Nam, xã Vĩnh Tiến không hiểu vì lý do gì rất hay cháy nhà. Người dân khi đó đã cho rằng, do rồng quay đầu về làng mình phun lửa gây ra cháy, nên đã chặt đầu rồng đi để… trừ hậu họạ.

Chưa là điểm đến hấp dẫn

Cuối tháng 6 vừa qua, tại kỳ họp thứ 35 được tổ chức tại Paris, Pháp, Ủy ban Di sản Thế giới đã chính thức công nhận, tòa thành độc đáo bậc nhất Việt Nam trở thành Di sản văn hóa thế giới. Ngoài những vấn đề về tư tưởng, bối cảnh xã hội, thì điểm khiến các chuyên gia di sản thế giới quan tâm vẫn nằm ở kỹ thuật xây dựng. Các chuyên gia đã nhận xét rằng, kiến trúc Thành nhà Hồ là kết quả của sự kết hợp và sáng tạo các truyền thống xây dựng của cả Đông Á, Đông Nam Á và Việt Nam. Trong đó, kỹ thuật xây dựng đá lớn là kết tinh trí tuệ và kinh nghiệm của không chỉ bất kỳ một nền văn hóa nào, tạo nên bước đột phá của công nghệ xây dựng. Thêm nữa, tòa thành này còn là dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự phát triển trong kiến trúc, công nghệ, nghệ thuật điêu khắc, quy hoạch thành phố và thiết kế cảnh quan của nền văn hóa Đông phương.

Được cả thế giới tôn vinh, nhưng cho đến nay, đáng buồn là Thành nhà Hồ vẫn chưa thực sự trở thành điểm đến hấp dẫn. Không nhiều du khách biết đến Thành nhà Hồ, khách du lịch nước ngoài lại càng không. Theo số liệu thống kê của Ban Quản lý Di sản năm 2010 vừa qua, di tích này chỉ đón khoảng 40.000 lượt khách tham quan. Đây là con số quá khiêm tốn, so với tầm vóc của di sản. Theo Ông Vương Văn Việt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, UBND tỉnh Thanh Hóa đang xây dựng một kế hoạch dài hơi nhằm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị của di tích đặc biệt quan trọng này. Dự kiến, Thành nhà Hồ sẽ được quy hoạch theo hướng công viên khảo cổ.

Theo Quỳnh Vân

An Ninh Thủ Đô

ngatt

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM