Đến đầu năm 2010, 3 cơ sở cá kiểng ở TP HCM là Châu Tống, Ba Sanh và
Cty CP Sài Gòn cá kiểng (vài tháng sau thêm Cty TNHH TM&DV Hải
Thanh), mới đáp ứng được yêu cầu nói trên và được Cục Thú y kiểm tra,
cấp chứng nhận cơ sở đảm bảo an toàn dịch bệnh, có đủ điều kiệnXK cá
chép Nhật, cá vàng sang Mỹ.
Trước thông tin ấy, 3 cơ sở Châu Tống, Ba Sanh và Sài Gòn cá kiểng đã
khẩn trương chuẩn bị một lượng cá chép Nhật không nhỏ, có chất lượng
tốt, đủ khả năng đáp ứng yêu cầu kiểm dịch bên Mỹ. Sau khi liên hệ sơ bộ
với khách hàng Mỹ, 3 cơ sở nói trên đã tự tin sẽXK được tổng cộng
50.000 con cá chép Nhật sang Mỹ với giá bình quân 15 USD/con.
Dự kiến lô hàng đầu tiên sẽ được giao vào tháng 6/2010, nhưng do có
trục trặc về thủ tục, thời gian giao hàng bị lui lại. Tiếp sau đó, việc
đưa các chép Nhật sang Mỹ tiếp tục gặp trục trặc. Có lần cơ sở cá kiểng
Việt Nam đã xuất cá mẫu sang cho khách hàng Mỹ xem. Họ xem chán chê
nhưng không đặt hàng. Lần khác, một lô cá chưa kịp đưa sang Mỹ thì bị
chết hết do khâu bảo quản kém …. Cty Hải Thanh có giấp phép sau, nhưng
cũng khẩn trương xúc tiến đưa cá chép Nhật sang Mỹ. Hồi năm 2010, ông Lê
Hữu Dũng, GĐ Cty Hải Thanh đã từng thông tin rằng nếu không có gì trục
trặc, đến tháng 11 sẽXK lô hàng cá chép Nhật sang Hawaii (Mỹ). Nhưng
cuối cùng, vẫn không xuất được.
Và cho đến giờ này, ông Tống Hữu Châu, chủ cơ sở Châu Tống đã phải
chán nản thông báo rằng, đã 2 năm trôi qua, cơ sở của ông chỉ xuất được
đúng 147 con cá chép Nhật sang Mỹ rồi thôi. Các cơ sở khác cũng chẳng
khá khẩm gì hơn. Có thể nói cá chép Nhật của Việt Nam đã mất thị trường
Mỹ. Hỏi nguyên nhân tại sao, ông Châu cười buồn: “Khi mình bị ngưngXK
sang Mỹ, phải làm công tác an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh rồi tổ
chức trở lại. Mất tới mấy năm trời mới có thểXK trở lại. Trong thời
gian đó, những bạn hàng cũ bên Mỹ đã chẳng dại gì ngồi đợi cho đến khi
mình đượcXK trở lại, mà chủ động đi tìm kiếm những nguồn cung cấp khác.
Do đó, khi mình đủ điều kiệnXK trở lại, mang hàng sang bên đó chào
mời, thì bị bạn hàng cũ từ chối liền”.
Mất hết các mối hàng cũ, các cơ sở cá kiểng Việt Nam buộc phải chạy
đôn chạy đáo tìm khách hàng mới. Nhưng đến đâu, cũng chỉ nhận được cái
lắc đầu. Người Mỹ không chê chất lượng cá chép Nhật của Việt Nam. Nhưng
giờ đây, họ chỉ muốn mua cá chép Nhật được nuôi nhiều ở Hawaii. Các nhà
sản xuất cá cảnh Việt Nam dò hỏi chán chê, mới được vài nhàNK cá cảnh
Mỹ bật mí rằng, mua cá chép Nhật từ Hawaii về Mỹ, giá có thể cao hơn 1
chút, nhưng thủ tục lại rất đơn giản. Trong khi đó, nếu mua từ Việt Nam,
cả nhàNK lẫn nhàXK đều phải mất nhiều thời gian để làm thủ tục chứng
nhận rằng, nguồn gốc cá chép Nhật do cơ sở Việt Nam sản xuất đã đảm bảo
an toàn dịch bệnh, không có virus mùa xuân, virus Herpes. Nội chuyện thủ
tục như vậy, đã khiến cho các cơ sở cá cảnh Việt Nam phải chào thua với
thị trường Mỹ, và họ ngờ rằng đây có thể là một hàng rào kỹ thuật mà cơ
quan chức năng Mỹ dựng lên để bảo hộ cho con cá chép Nhật ở Hawaii.
Ông Trương Trung Thu, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng &
BVNLTS TP HCM, cũng cho rằng, nguyên nhân chính khiến cho cá chép Nhật
đang không thể vào Mỹ là do cả 4 cơ sở có giấy phép đều đã không thể tìm
được khách hàng trong suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, theo tiết lộ mới nhất
của ông Tống Hữu Châu, ông vừa liên hệ được với một khách Mỹ và đang hy
vọng có thể xuất được 10.000 con cá chép Nhật vào nước này.
Theo Thanh Sơn
Nông nghiệp