Lúa, dừa, khoai lang, … “rủ nhau” rớt giá
Từ nhiều năm nay,
điệp khúc “được mùa mất giá” lại xảy ra với cây lúa Việt Nam mặc cho
Chính phủ đã có nhiều giải pháp như thu mua lúa gạo tạm trữ để đảm bảo
cho nông dân có lời 30%. Giá lúa nhích lên một vài tuần, sau đó thì đâu
lại vào đấy.
Như vụ Đông Xuân vừa
rồi, bà con vùng ĐBSCL trúng mùa, mỗi ha thu hoạch từ 6 – 7 tấn lúa,
nhưng giá thì giảm xuống còn 4.300 – 4.600 đồng/kg, trong khi đó giá
thành sản xuất đã ở mức 3.500 – 4.000 đồng/kg. Giá giảm nhưng nông dân
vẫn khó bán, thương lái đến mua lúa như “lá mùa thu” bởi các doanh
nghiệp xuất khẩu cũng đang “bí” đầu ra.
Trong vụ hè thu năm
nay, với năng suất bình quân 6,5 tấn/ha được xem là trúng mùa, tuy
nhiên, niềm vui vẫn không trọn vẹn, khi giá lúa tươi thu mua tại đồng
chỉ còn 3.500 đến 3.600 đồng/kg. Trong khi lúa khô cũng cao hơn khoảng 1
ngàn đồng/kg, thấp hơn 20% so với mức giá cùng kỳ năm trước.
Mức giá trên chỉ là áp
dụng cho những loại lúa có phẩm chất cao, còn các loại lúa có phẩm chất
thấp như IR50404 – vốn được nông dân ưa chuộng gieo trồng nhiều – lại
chỉ còn 3.100 – 3.200 đồng/kg, thậm chí không bán được.
Ngoài mặt hàng lúa ra,
dừa, khoai lang, … cùng “rủ nhau” rớt giá thê thảm, đẩy hàng ngàn hộ
trồng dừa, trồng khoai ở Bến Tre, Vĩnh Long, … lâm vào cảnh khốn đốn.
Điều đáng nói, hai loại nông sản này không phải là mặt hàng “chủ lực”
nên khó khăn, nông dân và doanh nghiệp phải tự gánh.
Nhắc đến chuyện cây dừa
ở Bến Tre, chưa năm nào nông dân trồng dừa khổ như năm nay, chỉ trong
vòng 4 tháng, dừa khô nguyên liệu ở ĐBSCL liên tục rớt giá thê thảm, từ
140.000 - 150.000 đồng/chục, giảm còn 34.000 - 40.000 đồng/chục (12
trái) và hiện nay chỉ còn 1.000 đồng/trái. Nông dân trồng dừa ở các tỉnh
ĐBSCL như Trà Vinh, Tiền Giang, Vĩnh Long, đặc biệt cuộc sống người dân
tại xứ dừa Bến Tre, bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tại Bến Tre, có gần
100.000 ha dừa có tuổi thọ trung bình từ 30 – 40 năm, nhưng vì giá cả
giảm đến 10 lần so với năm 2011 (năm 2011, 1 trái dừa khô có giá 10.000
đồng, nay chỉ còn 1.000 đồng - PV) nên nhiều nông dân bấm bụng, đốn dừa,
trồng các loại cây khác. Đây cũng là bài học đau lòng khi các doanh
nghiệp quá phụ thuộc vào một nhà nhập khẩu nên đến khi họ trở kèo, nông
dân điêu đứng lãnh đủ.
Tương tự như trái dừa ở
Bến Tre, khoai lang tím nhật chỉ có một con “đường đi” là thị trường
Trung Quốc. Những năm “ăn nên làm ra”, với giá bán 600.000 đồng/tạ, mỗi
hộ trồng 1ha khoai lang tím nhật, sau vài tháng mỗi hộ kiếm lời cả trăm
triệu đồng. Vì thế, nông dân miền Tây ùn ùn bỏ lúa trồng khoai, thậm chí
đi thuê đất để trồng, … Đến khi thương lái Trung Quốc quay lưng, giá
khoai liên tục giảm, từ mức giá trên 1 triệu đồng/tạ (tháng 10/2011) lần
lượt rớt xuống mức 500.000, 300.000 và nay chỉ còn hơn 200.000 đồng/tạ,
khiến hàng ngàn hộ trồng khoai lâm vào cảnh nợ nần, bán đất, …
Theo nhiều người dân
trồng khoai ở huyện Bình Tân (Vĩnh Long, nơi có trên 6.000 ha trồng
khoai lang tím nhật - PV) cho biết đầu tư cho 1 công khoai lang chi phí
ít nhất cũng từ 10 triệu – 12 triệu đồng, tuy nhiên với năng suất 40
tạ/công và với giá bán hiện nay 200.000đồng/tạ thì người trồng khoai đã
lỗ từ 2 – 4 triệu đồng/công. Nhưng khổ nhất là những hộ thuê đất để
trồng khoai, thông thường một hộ thuê ít nhất cũng 10 công nếu tính tiền
tiền thuê đất đã mất gần 20 triệu đồng.
Cá, heo, gà, … cũng lao dốc
Theo thống kê mới đây
của Cục Chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, hiện
giá bán lợn và gà tại các thành phố giảm 30-40% so với những tháng đầu
năm 2012. Hiện sức mua đã giảm đến 50% khiến người chăn nuôi lao đao,
thua lỗ.
Tổn thất nặng nề và kéo
dài đến thời điểm này là những người nuôi heo, nuôi gà. Giá heo liên
tục rớt giá từ đầu năm đến nay, từ mức 52.000 – 54.000 đồng/kg heo hơi
giờ chỉ còn 37.000 – 38.000 đồng/kg. Với giá thành nuôi 43.000 – 46.000
đồng/kg, mỗi tấn heo hơi hiện nay người người nuôi lỗ ít nhất 7.000–
8.000 đồng/kg.
Chỉ trong vòng chưa đầy
một tháng, giá gà đã giảm hơn 10.000 đồng/kg. Giá gà trắng tại chuồng
hiện chỉ còn 18.000 – 20.000 đồng/kg, giảm 10.000 – 12.000 đồng/kg so
với tháng 5, gà tam hoàng cũng chỉ ở mức 30.000 – 32.000 đồng/kg, giảm
từ 10.000 – 15.000 đồng/kg. Nhưng giảm mạnh nhất là gà thả vườn, từ mức
65.000 – 70.000 đồng/kg chỉ còn 45.000 – 48.000 đồng/kg, giảm từ 20.000 –
22.000 đồng/kg.
Trong khi nguồn cung
trong nước đang dư thừa, giá rớt thảm hại thì theo số liệu của Tổng cục
Hải quan, từ đầu năm đến nay, các DN trong nước đã nhập 41.300 tấn thịt.
Trong đó đùi và cánh gà là 38.900 tấn (chiếm 94,1%), còn lại là thịt
lợn. Theo nhiều hộ nuôi gà, lợn cho biết đây là nguyên nhân chính dẫn
đến tình trạng gà, lợn trong nước thua ngay trên sân nhà.
Tại hội nghị tổng kết
ngành cá tra 6 tháng đầu năm rất nóng chuyện tìm giải pháp cứu ngành cá
tra, tuy nhiên đến nay doanh nghiệp và người nuôi cá vẫn phải tự bơi
Chính vì vậy hiện tượng
treo chuồng, bỏ đàn đã diễn ra và nếu tình trạng này không được ngăn
chặn kịp thời, cuối năm có thể khan hiếm thực phẩm, giá trên thị trường
lại tăng cao là điều khó tránh khỏi.
Tuy nhiên câu chuyện
nóng nhất và chưa có hồi kết có thể kể đến là ngành cá tra, mặc dù trong
6 tháng đầu năm, ngành thủy sản lao đao với tình trạng cá điêu hồng rớt
giá, tôm, cua mất mùa, chết, … nhưng câu chuyện con cá tra là nóng
nhất. Bởi thế hàng trăm doanh nghiệp chế biến và hàng ngàn hộ nuôi hiện
nay đang khóc ròng chờ giải cứu.
Thực tế, trong 3 tháng
đầu 2012 giá bán cá tra dao động từ 26.500 - 28.500 đồng/kg, với giá bán
này đa số người nuôi có lãi. Tuy nhiên từ tháng 3 đến nay giá cá tra
liên tục lao dốc và nay chỉ còn 19.000 - 20.500 đồng/kg, với giá này
người nuôi lỗ từ 2.000 - 5.000 đồng/kg.
Lí giải vì sao cá tra
sụt giảm, đại diện các nhà quản lý, các doanh nghiệp, các nhà chuyên
môn, … đều xác định nguyên nhân trọng điểm là do ngân hàng thắt chặt tín
dụng đối với doanh nghiệp và người nuôi cá. Từ nút thắt này, hiện tượng
“chết chùm” diễn ra, dễ thấy nhất là việc nông dân thu lỗ dẫn đến treo
ao, lấp ao hàng loạt; doanh nghiệp không vốn sản xuất cầm chừng ảnh
hưởng đến đời sống hàng triệu lao động; nhiều cơ sở thức ăn, trại giống
cũng chết “lâm sàng” theo con cá tra khi không có nơi cầu.
Theo Nguyễn Hành
Dân trí