TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Ký gửi cà phê – Những lỗ hổng chết người

21-04-2012 - 16:01 PM | Nông - thủy sản

Ký gửi cà phê – Những lỗ hổng chết người

Điều lạ là những “lỗ hổng” dễ nhận thấy, vẫn cứ tồn tại suốt hàng chục năm mà không được bịt lại. Các đại lý cứ mọc lên để rồi vỡ nợ, cuốn theo tài sản của hàng ngàn nông dân.

Những vụ vỡ nợ cà phê ở Tây Nguyên mấy năm trở lại đây và những vụ vỡ nợ vừa xảy ra tại huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông, đều có chung những “lỗ hổng” chết người.

Điều lạ là những “lỗ hổng” dễ nhận thấy, vẫn cứ tồn tại suốt hàng chục năm mà không được bịt lại. Và vì những” lỗ hổng” không được bịt lại, các đại lý cứ mọc lên để rồi vỡ nợ, cuốn theo tài sản của hàng ngàn nông dân.

Khi chứng từ cho đại lý quyền “tùy thích”

Tờ giấy như trong bức ảnh dưới đây là thứ chị Hoàng Thị Yến, thôn Thuận Thành, xã Thuận An, huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông gọi là “hóa đơn ký gửi cà phê”, nhận về sau khi đã giao cho đại lý Lan Diệu 5 tấn sản phẩm. Đây cũng là chứng cứ duy nhất để khi đến đại lý, hoặc căng thẳng hơn là phải ra tòa, chị đưa ra để đòi nợ.

Giấy như thế này cũng là mẫu chung, được hầu hết các đại lý cà phê ở Đăk Lăk và Đăk Nông phát hành, giao cho nông dân sau khi nhận cà phê của họ.Một tấn, chục tấn, hay vài chục tấn, đều nhận những mảnh giấy như nhau, chỉ khác nội dung về cân lượng.

Mảnh giấy không có chữ “ký gửi” nào, nên việc doanh nghiệp có tuân thủ những quy định về ký gửi hàng hóa hay không là việc “tùy tâm”. Tờ giấy cũng không có bất cứ một nội dung ràng buộc nào, nên để cà phê tại kho hay bán đi để kinh doanh việc khác cũng là tùy ý của đại lý.


ky gưi ca phe1 Ký gửi cà phê   Những lỗ hổng chết người

Hóa đơn ký gửi cà phê

Điều tối thiểu nữa thường có trong các giấy biên nhận tiền hay các giao dịch hàng hóa, đó là thời hạn thanh toán, thì ở giấy này cũng… không có. Điều này có nghĩa là nông dân có thể gửi cà phê ở đại lý vô thời hạn. Đại lý cũng có thể giữ số hàng hóa này… vô thời hạn.

Tại xã Thuận An, nơi có nhiều đại lý vỡ nợ nhất huyện Đăk Mil, ông Doãn Thạnh, Phó trưởng công an xã đã “nói thẳng” một sự thật rằng, cà phê sau khi gửi vào đại lý, đại lý sẽ dùng để “xoay vòng”. Điều này cũng nghĩa là chính quyền địa phương biết và ngầm công nhận sự “tùy thích” của đại lý.

Vì thế, hơn 40 đại lý vỡ nợ ở Đăk Lăk mấy năm gần đây, gần chục đại lý ở Đăk Mil vỡ nợ lần này, hàng ngàn nông dân bị mất sản phẩm, đã không thể trông chờ gì nhiều ở các cơ quan quản lý mà chỉ có thể trông chờ sự “tùy tâm” của các con nợ. Và cũng vì thế, đại lý cà phê Lan Diệu, Lan Thông ở Đăk Mil mới có thể bình tĩnh, thậm chí mắng chủ nợ rằng: “Làm gì ghê vậy, từ từ tôi trả”.

Đối với những chủ nợ làm căng “tới bến”, thì đại lý tung ra một chiêu khác, đó là viết giấy gán bất động sản. Đây chính là cách mà Đại lý Thu Điền đã thực hiện với chủ nợ là chị Hoàng Thị Yến ở thôn Thuận Thành, xã Thuận An, huyện Đăk Mil. Chỉ có điều, giấy ấy chỉ có giá trị làm “bùa an thần”, không có tính pháp lý. Nó không kèm theo “sổ đỏ” và chứng thực của chính quyền địa phương. Và như thế, cùng một mảnh đất, đại lý có thể viết thành 100 giấy gán nợ, trả cho 100 người!

ky gưi ca fe 2 Ký gửi cà phê   Những lỗ hổng chết người

Giấy gán bất động sản không một chút giá trị

Khi lòng tin xây dựng từ ảo giác

Không phải bỗng dưng mà nông dân ở Đăk Mil và nhiều huyện khác ở Đăk Lăk, có thể an lòng gửi cà phê vào đại lý và chỉ nhận về một tấm giấy gần như vô tri. Họ chỉ gửi, khi đã được doanh nghiệp thế chấp một thứ gọi là “uy tín”.

Từ phần lớn là tiền bán cà phê của dân gửi, cộng với một phần nhỏ là lợi nhuận từ những năm kinh doanh thuận lợi, nhiều doanh nghiệp, đại lý ở Đăk Lăk, Đăk Nông có đội xe tải tiền tỷ, nhiều xe hơi sang trọng, hàng trăm mét đất mặt đường ngay trung tâm, cơ sở kinh doanh khang trang, rộng lớn.

Những đại lý bé hơn, không có những tài sản kếch xù thì uy tín được xây dựng từ những pha “chơi đẹp”. Họ sẵn sàng cho nông dân vay vài chục, thậm chí vài trăm triệu đồng để giải quyết việc gấp mà không tính lãi. Gộp chung ngần ấy thứ, đã tạo nên một ảo giác về sự an toàn.

Ngoài chuyên gia của các ngân hàng, chỉ có những người dân ở sát đại lý, sành sỏi trong kinh doanh, mới có thể tránh bị sự hào nhoáng của các chủ đại lý này đánh lừa.

Anh Trần Quốc Phúc, phường An Lạc, thị xã Buôn Hồ, ổ vỡ nợ lớn nhất tỉnh Đăk Lăk, với 2 “con nợ khủng” là Chung Đào và Tính Nên, nhận định: “Người ta phát triển quá nóng. Có nghĩa là họ quá nóng vội, tìm mọi cách để phát triển. Bất cứ cái gì của người ta cũng đều đi vay. Nhưng người ta có thể dùng số tiền đi vay đó để xây nhà cho chính họ, mua ô tô vài tỷ để đi, chứ người ta không có phương án đầu tư khả thi để đưa đến lợi nhuận”.

Phần lớn người trồng cà phê còn lại không đủ tỉnh để nhận ra ảo giác này. Thêm vào đó, họ còn dễ sa vào một thứ nguy hiểm khác, đó là tâm lý đám đông. Một người dám gửi sẽ có hai người, rồi 4 người, và đám đông cứ tăng lên theo cấp số nhân. Các nguyên tắc an toàn hầu như bị quên lãng.

Anh Nguyễn Đức Giáp, ở thôn Trường Hà, xã Ea Hồ, huyện Krông Năng, một nạn nhân của vỡ nợ cà phê cho biết: “Mọi người cũng nghĩ, nếu mà vỡ nợ thì mình có thể bị mất trắng. Thế nhưng người ta làm ăn lớn, với lại cũng vì tin tưởng và nhiều người gửi nên mình cũng gửi theo”.

Khi đại lý không biến mất, chỉ biến tướng

Nếu doanh nghiệp, đại lý cà phê “biến mất” thì mọi việc đã dễ dàng. Ngành tư pháp sẽ quy họ vào tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, hoặc “lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Thế nhưng tuyệt đại đa số các đại lý đã vỡ nợ không “dại dột” chọn con đường này. Họ điềm tĩnh xuất hiện trước nông dân, thừa nhận vỡ nợ và khất nợ. Và nông dân không còn con đường nào khác là đợi những lời khất này trở thành hiện thực.

Vấn đề đặt ra là sau khi vỡ nợ không còn ai dám tin, dám ký gửi cà phê nữa, thì doanh nghiệp cũng khó duy trì kinh doanh, không lấy đâu ra lợi nhuận, nợ của nông dân biến thành món nợ vô thời hạn.

Một số người mới nghe sự việc đã bức xúc: Sao không kiện ra tòa? Nhưng việc ấy vô tác dụng.

Sau nhiều vụ xử kiện, thẩm phán Trần Ngọc Anh – Chánh án TAND huyện Krông Năng – phân tích: “Khởi kiện dân sự để đòi tiền những doanh nghiệp, đại lý vỡ nợ thì cũng như không, vì con nợ đã tẩu tán hết tài sản”.

“Tẩu tán tài sản” là một trong các cách nói về mưu mẹo để các đại lý chiếm đoạt tài sản. Ngành ngân hàng có cách gọi khác đủ ý nghĩa hơn là “biến tướng tài sản”.

Vì nhà cửa, đất đai (mua bằng tiền bán cà phê của dân) thì không thể tẩu tán được, các đại lý đã cho con cháu, họ hàng đứng tên. Điều đó, nhiều khi được làm từ rất lâu trước khi vỡ nợ.

Đến thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăk Lăk, có thể thấy ngay những “biến tướng” khổng lồ gây chướng mắt. Doanh nghiệp TNTM Tính Nên, đại lý cà phê lớn nhất tại đây, trước khi vỡ nợ, đã thành lập hẳn một công ty bất động sản, xây dựng hẳn một trung tâm vui chơi giải trí, trên một khu đất vàng giữa lòng thị xãđược mang những cáitên khác nhau, và người ta dễ dàng biết gốc gác của nó qua cái mở ngoặc đơn phía sau. Ví dụ như “Trung tâm giải trí An Nguyên Gia” (Tính Nên).

Và cũng vì thế, nông dân cứ phải ngậm đắng nuốt cay dài dài, tự mình chịu cảnh khốn khó, còn con nợ vẫn nhơn nhơn giàu sang./.

Theo VOV

hangnt

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM