Trong
hai ngày 7 và 8-6, chúng tôi về cảng cá An Phú, không khí buôn bán khá
nhộn nhịp. Hiện cảng cá này có 2 người Trung Quốc dưới danh nghĩa thương
lái thu mua hải sản túc trực từ sau Tết Nguyên đán đến nay. Trong đó,
có một người tên Lu De Chu (SN 1961) sinh sống tại đây hơn 10 năm qua.
Người còn lại tên Guo Peng (SN 1991).
Thương lái và đầu nậu giữ giá
Cả
hai người này đều tạm trú tại nhà ông Trần Văn Ngô và bà Lê Thị Kiểu
(thôn Cổ Lũy Bắc hay còn gọi là thôn Làng Cá). Qua tìm hiểu, chúng tôi
được biết 2 người này thuê luôn ngôi nhà của ông Ngô để ở và làm nơi thu
mua hải sản. Hai người Trung Quốc này thường ra bến cá mỗi khi có tàu
cá của ngư dân cập cảng và xem hàng, sau đó nói nhỏ với đầu nậu về chất
lượng cá. Khi thấy chúng tôi đưa ống kính máy ảnh lên chụp, 2 người này
nhanh chóng che mặt và bỏ vào trong nhà kéo cửa lại.
Ông
Lê Văn Bàn, trưởng thôn Cổ Lũy Bắc, cho biết từ ngày 2 người này đến
mua cá tại địa phương, nhiều ngư dân bị thất thu bởi hầu hết các chủ tàu
đi đánh bắt xa bờ đều phụ thuộc đầu nậu là bà Kiểu. “Ngư dân nghèo, gom
góp đóng được con tàu là mừng rồi, còn tổn phí ra khơi đều mượn ở nậu
nên khi ghe về đến cảng đều phải bán cho nậu đã cho mượn tiền nên bị ép
giá. Còn giá cả giữa nậu và người Trung Quốc thì bí mật nên không được
tiết lộ” – ông Bàn cho hay.
Ông
Nguyễn Dũng, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Phú, cho biết khi chính quyền phát
hiện xử phạt thì chủ nậu mới đến khai báo và cũng không hề đưa những
người Trung Quốc này đến trình diện nên chính quyền địa phương cũng
chẳng biết mặt mũi những người này. “Dường như đầu nậu đã “bảo kê” trọn
gói cho người Trung Quốc đến địa bàn sinh hoạt nên rất khó quản lý. Luật
thì chỉ xử phạt hành chính, nặng nhất là trục xuất khỏi địa phương. Không có biện pháp chế tài nào mạnh tay hơn” – ông Dũng nói.
Theo
tìm hiểu của phóng viên, từ đầu năm đến nay có ít nhất 20 người Trung
Quốc về đây thu mua hải sản. “Sau Tết đến cuối tháng 4, người Trung Quốc
ở đây đông lắm. Nhưng từ ngày báo chí đưa tin người Trung Quốc hoạt
động bất hợp pháp ở nhiều địa phương thì chưa đến một tuần, những người
Trung Quốc đó bỏ đi lúc nào không hay” - ông Bàn kể.
Không biết để kiểm tra (?)
Cách
đây 2 tháng, chúng tôi về cảng cá An Phú và thấy có 4 người Trung Quốc
thu mua hải sản tại nhà bà Kiểu. Tuy nhiên, hiện nay chỉ còn 2 người
khác đến thay thế. “Những người này đến đi thoắt ẩn thoắt hiện nên không
biết quản lý thế nào. Họ đi taxi từ TP Quảng Ngãi xuống làm việc. Cách
đây một tuần họ ngủ qua đêm liên tục ở đây.
Nhiều
lần chúng tôi đi kiểm tra và thấy những người này đang ở trong nhà thuê
của bà Kiểu nhưng cũng chỉ nhắc nhở chứ không có thẩm quyền xử phạt” –
ông Bàn nói. Còn theo ông Phạm Thanh Vũ, Trưởng Công an xã Nghĩa Phú:
“Cách đây 2 tháng, chúng tôi phát hiện 3 người Trung Quốc đang sinh hoạt
tại địa phương. Chúng tôi xử
phạt hành chính và yêu cầu phải làm “giấy xin phép vào khu vực biên
giới” thì chủ nậu là DNTN Bình Châu có trụ sở tại xã Nghĩa Dũng, TP
Quảng Ngãi đứng ra “lo trọn gói” . Khi được cấp giấy, 2 ngày sau, những
người Trung Quốc này đã “biến mất” khỏi địa bàn”.
Bà
Võ Thị Lệ Thu, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa An, cho biết trước Tết Nguyên
đán có một người Trung Quốc đến ở và thu mua mực tại nhà ông Trần Hữu
Hưng (thôn Phổ An) và sau tết có hai người một nam một nữ đến mua mực
nhưng họ đến rồi đi nhanh chóng nên không biết để kiểm tra.