TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Các NHTM liên tục chạy đua

02-05-2008 - 08:43 AM | Tài chính - ngân hàng

Các NHTM liên tục chạy đua
Cuộc đua lãi suất trên thị trường là hệ quả của “trào lưu bành trướng vốn”, đồng nghĩa với quy mô huy động và cho vay tăng lên một cách đột ngột.

Các NHTM Việt Nam đang chạy đua quy mô, chạy đua tín dụng, chạy đua tăng vốn, 3 cuộc đua này đang để lại nhiều hiệu ứng "bất an" cho thị trường.

Việc tăng tốc của các NHTM trong điều kiện gia tăng cạnh tranh do quá trình thị trường và hội nhập là tín hiệu rất tốt. Tuy nhiên, diễn biến thị trường vừa qua cho thấy, quá trình chạy đua - biểu hiện qua 3 cuộc đua sẽ được phân tích sau đây, lại đang để lại nhiều hiệu ứng "bất an" cho thị trường.

Chạy đua quy mô

Thực tế cho thấy, từ năm 2005 trở lại đây, khi hoạt động của ngành tài chính - ngân hàng trong giai đoạn bứt phá, các nhà băng, kể cả khối NHTMNN lẫn khối NHTMCP đều đua nhau mở chi nhánh, phòng giao dịch để nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần.

Tại các NHTMNN, hầu như toàn bộ các chi nhánh cấp 2 đều được nâng cấp thành chi nhánh cấp 1 (trực thuộc hội sở chính). Trong khối NHTMCP, chỉ trong vòng 1 năm, có NHTMCP mở mới đến 60 điểm giao dịch.
 
Theo kế hoạch của các NHTMCP, dường như xu hướng "bành trướng" vẫn tiếp tục diễn ra, cho dù từ 2008 đã thể hiện sự thận trọng hơn.
 
Hiệu ứng của tình trạng này hiện đã tác động khá rõ đến thị trường ngân hàng trên nhiều phương diện khác nhau. Thị trường lao động ngành tài chính rơi vào tình trạng khủng hoảng.
 
Trong cuộc khủng hoảng này, có khá nhiều cán bộ từ NHNN đã "chạy" sang các NHTM với rất nhiều lý do nghe thật dễ mủi lòng như "xin chuyển công tác khác cho phù hợp hơn" hay "xin thôi việc vì hoàn cảnh gia đình" ...
 
Bên cạnh đó, chính các ngân hàng cũng phải hứng chịu những tác động này. Chi phí để đầu tư cho một điểm giao dịch mới gia tăng theo giá thành nguyên vật liệu đầu vào.
 
Tiền thuê mặt bằng cũng như lương cho cán bộ công nhân viên đã tăng khá nhiều so với năm trước. Trong khi hoạt động của ngành đang phải đối mặt với nhiều khó khăn để cho vay nền kinh tế do "giá vốn” (lãi suất đầu vào) khá cao; việc ép chi phí vào lãi vay cho người vay tiền không phải bao giờ cũng làm được.

Chạy đua tín dụng

Hiển nhiên, trong thời gian qua, các NHTM Việt Nam đã bành trướng tín dụng rất lớn và người ta gọi là "tín dụng quá nóng".
 
Riêng năm 2007, con số tăng trưởng tín dụng ước khoảng 53,9% so với 2006 (trong khi chỉ tiêu kế hoạch đặt ra về tăng trưởng tín dụng cho nền kinh tế năm 2007 là từ 17-21% so với cuối năm 2006).
 
Trong đó, đặc biệt chú ý là có một số NHTMCP "mới lớn" đã có tốc độ tăng trưởng tín dụng thần kỳ.
 
Tình trạng này đã buộc các "chàng mới lớn" này đi vay vốn trên thị trường liên ngân hàng với mức rất lớn để mở rộng tín dụng và "tăng tốc" quy mô kinh doanh. (Điều đó lý giải tại sao nay họ phải lo vốn đến "bở hơi tai" để trả cho NHTM khác).
 
Báo giới gần đây có nêu điển hình trong nhóm này là NHTMCP "X" (mới chuyển đổi từ NHTMCP nông thôn lên đô thị) chỉ riêng trong năm 2007 dư nợ tín dụng đã tăng gấp 8,5 lần, từ mức 493 tỷ đồng cuối năm 2006 lên 4.184 tỷ đồng cuối năm 2007.

Chạy đua tăng vốn

Thời gian qua cũng diễn ra trào lưu "bành trướng vốn" của các NHTM Việt Nam với hàng loạt các đợt tăng vốn lên đến hàng ngàn tỷ đồng.
 
Theo lộ trình của NHNN đặt ra, đến 2010, các NHTMCP phải đạt 1.000 tỷ đồng vốn tự có thì đến đầu 2006, hầu như tất cả các NHTMCP đô thị đều đạt 1.000 tỷ đồng; các NHTMCP nông thôn chuyển đổi thành NHTMCP đô thị cũng đạt mức vốn điều lệ gấp trên 10 lần vốn điều lệ lúc thành lập.
 
Trào lưu này dường như gắn liền với sự "bùng nổ" của thị trường chứng khoán Việt Nam từ cuối năm 2005. Đáng chú ý là sự bành trướng này đang "lấn át vấn đề quản trị ngân hàng".
 
Nói cách khác, vốn của các ngân hàng thì tăng chóng mặt, trong khi quản trị (nhất là quản trị, quản lý rủi ro tín dụng, quản trị tài sản Nợ tài sản Có, thanh khoản,...) thì dường như không có gì thay đổi.
 
Hiệu ứng từ việc tăng vốn ồ ạt này đối với NHTMCP dường như làm hại chính các cổ đông của ngân hàng khi giá cổ phiếu của đa số các NHTMCP giảm đi một nửa trên cả thị trường niêm yết và OTC.
 
Tuy nhiên, điều đáng quan ngại hơn là khi tăng vốn lên thì quy mô huy động và cho vay cũng được phép tăng lên một cách đột ngột và các NHTMCP bắt đầu chiến lược "bành trướng tín dụng" (nhất là bành trướng cho vay chứng khoán và nhà đất, tiêu dùng).
 
Những cuộc đua vẫn đang hồi tiếp diễn. Vì vậy, Chính phủ cần kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả quá trình "tăng trưởng của các NHTM" và thị trường tài chính nói chung.
 
Việc quản lý không nên đưa ra theo hình thức "cấp phép" mà cần đặt ra điều kiện về quản trị đối với NHTM trong quá trình tăng vốn như: tăng vốn điều lệ thì phải có điều kiện về quản trị rủi ro mang tính bắt buộc.
 
Những yêu cầu về đội ngũ phân tích kinh tế vĩ mô cũng đặc biệt cần thiết khi các biến số kinh tế vĩ mô đang trở nên cực kỳ quan trọng đối với hoạt động ngân hàng hiện nay.
 
Theo Th.s Lê Văn Hinh
DĐDN

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên