TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Cắt cơn "thiếu máu": Cơ hội cho sự thay đổi

22-05-2008 - 10:57 AM | Tài chính - ngân hàng

Cắt cơn "thiếu máu": Cơ hội cho sự thay đổi

Việc gỡ bỏ trần lãi suất là một tín hiệu tốt cho thị trường, nhưng về dài hạn, cần phải nhắm đến điều hành lãi suất cơ bản.

Trong thời gian qua, việc quy định trần lãi suất đã khiến thị trường tài chính rơi vào tình trạng "kẹt thanh khoản" nghiêm trọng, đẩy các mức lãi suất không kỳ hạn, liên ngân hàng… lên đến đỉnh cao lịch sử.

Việc thiếu thanh khoản cũng là một trong các nguyên nhân buộc nhiều ngân hàng phải quan tâm đến giải pháp bán bớt số cổ phiếu cầm cố đang nắm giữ để thu tiền về. Chính việc duy trì trần lãi suất huy động 12% đã tạo ra nút thắt cổ chai khiến dòng vốn từ người dân không đổ vào ngân hàng, gây "thiếu máu" trong thị trường tài chính.

Khi ngân hàng lâm vào tình trạng "không có tiền", cả TTCK, DN cũng bị vạ lây, đẩy toàn bộ hệ thống kinh tế, tài chính chính thức vào tình trạng thiếu tiền, đồng thời phát sinh các kênh tài chính chợ đen.

Việc gỡ bỏ trần lãi suất 12% đã và đang giúp giải tỏa áp lực này của thị trường tài chính và vì vậy, sẽ có tác động tích cực tới cả hệ thống ngân hàng, chứng khoán.

Tác động đến TTCK: có tính tích cực nhất định

Thông thường, việc lãi suất tăng sau khi gỡ trần lãi suất, về lý thuyết, sẽ dẫn đến tác động xấu đến giá chứng khoán. Vì khi lãi suất tăng thì chi phí cơ hội về vốn của NĐT cao hơn, họ phải đòi hỏi một tỷ suất sinh lợi lớn hơn ở TTCK và chiết khấu điều đó vào mức giá hiện tại.

Điều này có nghĩa là tác động tăng lãi suất có thể đẩy giá chứng khoán giảm. Mặt khác, khi lãi suất tiết kiệm cao hơn, sẽ trở thành một lực cạnh tranh thu hút dòng vốn từ TTCK về ngân hàng do thị trường tiết kiệm và TTCK cũng là hai kênh đầu tư có tính cạnh tranh

Tuy nhiên, trong điều kiện Việt Nam hiện nay, điều này lại khác đi. Về chi phí vốn vào giá chứng khoán, khi NĐT nhận thấy chi phí cơ hội vốn lớn hơn, họ sẽ đòi hỏi giá chứng khoán thấp hơn mới hấp dẫn.

Nhưng đến hết phiên giao dịch ngày 20/5/2008, chỉ số chứng khoán rớt xuống còn có 449,24 điểm, tức là NĐT không kịp chiết khấu thì giá chứng khoán đã giảm mất rồi! Áp lực đòi hỏi giá hấp dẫn hơn khi chi phí vốn cao hơn đã được thỏa mãn một cách tự nhiên nhờ áp lực của chiều hướng bán tống, bán tháo cổ phiếu mấy tuần nay.

Điểm thứ hai là về tính cạnh tranh giữa các thị trường.

Hiện tại, tâm lý của nhiều NĐT cá nhân giữ cổ phiếu là giữ một quyền chọn gần như không có giá trị đáng kể.

Họ lỗ nhiều quá rồi, nếu mà bây giờ từ bỏ việc tiếp tục nắm giữ cổ phiếu mà chạy sang kênh gửi tiết kiệm thì coi như từ bỏ một quyền chọn gần như đang không có giá trị, nhưng có thể mang lại cho họ nhiều tiền hơn bỏ tiền vào tiết kiệm nếu thị trường lên lại.

Theo lý thuyết về hành vi và quyền chọn, trong trường hợp này, nhiều NĐT sẽ lựa chọn tiếp tục nắm giữ cổ phiếu, vì làm như vậy tương đương với việc họ nắm giữ một quyền chọn mà giá có xuống nữa thì cũng không tổn thất thêm là mấy.

Nhưng nếu giá tăng trở lại, NĐT sẽ thay đổi vận mệnh của mình. Mặt khác, các tổ chức lớn, NĐT nước ngoài đang cho thấy, họ tin tưởng rằng, mức đáy thị trường đang ở đâu đây.

Đây là cơ sở giữ nguồn vốn lớn không chạy khỏi TTCK để đổ vào kênh gửi tiền tiết kiệm như nhiều người lo ngại. Cứ thử suy nghĩ, nếu NĐT tin rằng, VN-Index có thể ở đâu đó với mức 600 điểm vào cuối năm (như HSBC dự báo), thì rõ ràng có cơ sở để tiếp tục nắm giữ cổ phiếu để hưởng lợi vài chục phần trăm, chứ không phải là chỉ 15 hay 16% như gửi tiết kiệm.

Phân tích trên cho thấy, sẽ không quá đáng ngại về việc các NĐT chuyển từ nắm giữ cổ phiếu sang gửi tiền ngân hàng với mức giá chứng khoán và lãi suất như hiện tại.

Trong khi đó, khả năng cải thiện thanh khoản cho hệ thống ngân hàng một mặt sẽ đảm bảo giảm áp lực giải chấp, tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng và công ty niêm yết (trong tiếp cận tín dụng), mặt khác, tạo sức nâng tự nhiên giảm áp lực mất giá của cổ phiếu ngân hàng và cổ phiếu ngành khác.

Các tác động này là nhờ vào tính tích cực gián tiếp của chuyện gỡ bỏ trần lãi suất huy động.

Phải tiếp tục cải cách

Trong khi việc gỡ bỏ trần lãi suất hiện tại là một tín hiệu tốt cho thị trường, thì xét về dài hạn, đây không phải là một bài thuốc cứu cánh thật sự cho TTCK.

Việc gỡ bỏ trần lãi suất, xét cho cùng, cũng là một giải pháp bắt buộc để thực hiện mục tiêu chống lạm phát. Thắt chặt tiền tệ, hướng tới đảm bảo lãi suất thực dương như chỉ đạo của Chính phủ trong khi lạm phát cao thì tất yếu phải tăng lãi suất trong nền kinh tế, vì vậy chặn trần lãi suất là phi logic.

Các tháng bắt đầu của quý III, như mọi năm, nhiều DN có nhu cầu vốn lớn cho kinh doanh và vì vậy, sẽ tiếp tục tạo sức ép lên lãi suất. Mặt khác, lạm phát ở các tháng cuối năm cũng được dự đoán là sẽ tăng, nên nếu muốn tiếp tục hấp dẫn dòng vốn từ dân cư vào hệ thống ngân hàng, rõ ràng, vẫn phải nhắm đến lãi suất thực dương.

Vậy là nếu lạm phát cao, nhu cầu tín dụng nóng, nhiều khả năng, sức ép gia tăng lãi suất sẽ mạnh mẽ và có thể NHNN không thể duy trì lãi suất cơ bản như hiện nay được mà phải đi theo thị trường.

Đó là chưa kể, lúc đó nếu TTCK hồi phục lại mức 500 hay 600 điểm thì NĐT cá nhân có thể sẽ cân nhắc thoát khỏi thị trường, "đi gửi ngân hàng cho khỏe" trong điều kiện lãi suất cao, lạm phát và tình hình kinh tế không rõ ràng sẽ tác động đến thị trường.

Vì thế, việc gỡ bỏ trần lãi suất chỉ mới là điều kiện cần trong ngắn hạn để giải quyết các vấn đề của thị trường tài chính nói chung và chứng khoán nói riêng, cũng như một số tình huống mâu thuẫn trong chính sách hiện tại.

Về dài hạn, cần phải nhắm đến điều hành lãi suất cơ bản để điều tiết nền kinh tế trong từng thời điểm, bảo đảm cả nền kinh tế và thị trường tài chính đều chịu đựng được.

Cũng nên nhớ là khi mà chúng ta còn duy trì mức ràng buộc lãi suất cho vay không vượt quá 150% so với lãi suất cơ bản thì khoan hãy lạc quan cho rằng, chính sách lãi suất hiện đã tự do.

Việc thị trường có vẻ đang bắt đầu đi qua thời điểm khó khăn nhất, chính là thời điểm tốt nhất cho những cải cách sâu rộng và mạnh mẽ, đúng gốc rễ vấn đề, chứ không phải đi vào giải pháp mang tính ngắn hạn nữa.

Theo Hồ Quốc Tuấn
ĐTCK

thaonp

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên