TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Cho vay tiêu dùng thấp kinh tế khó phát triển

31-10-2008 - 08:00 AM | Tài chính - ngân hàng

Cho vay tiêu dùng thấp kinh tế khó phát triển

Dư nợ cho vay tiêu dùng của Việt Nam (VN) bình quân khoảng 900.000 đồng/người so với thu nhập quốc dân bình quân đầu người khoảng 17 triệu đồng là rất thấp.

Điu này không nhng khiến người dân khó có cơ hi tiếp cn các sn phm, dch v mà còn khiến các doanh nghip và ngân hàng gim đáng k th phn.

 

Trao đi vi Tiến s Lê Xuân Nghĩa, V trưởng V Chiến lược Phát trin ngân hàng Ngân hàng Nhà nước v vn đ này. Ông Nghĩa nói:

 

- nhiu nước trên thế gii ch s tiêu dùng được coi là du hiu ch cht ca tăng trưởng kinh tế trong trung hn. H không hiu tiêu dùng mt cách thô thin là “ăn xài” và đem nó đi nghch vi sn xut như mt s nhà “kinh tế” Vit Nam quan nim.

 

Mc tiêu dùng phn ánh kỳ vng v thu nhp tương lai ca dân cư. Nó là đng lc, là cu chi tr v hàng hóa, dch v cho sn xut kinh doanh. Ngay c các nhu cu tiêu dùng v ôtô, nhà , đ gia dng, thm chí m phm cũng liên quan mt thiết vi nhau không th tách ri thu nhp kỳ vng và đó là đng lc ca sn xut.

 

Vì vy tín dng tiêu dùng t lâu được coi là mt phn quan trng ca ngân hàng bán l (phn quan trng nht). Thm chí theo Peter Drugger tín dng tiêu dùng là cu cánh ca ngân hàng thương mi (NHTM) t thp niên 70, khi mà tín dng doanh nghip b cnh tranh khc lit bi các công ty tài chính, các qu đu tư và th trường chng khoán (TTCK).

 

Kho sát ca tp đoàn tư vn BCG cũng cho thy mc dù cho vay tiêu dùng ch chiếm 30%-35%/tng dư n nhưng to ra trên 60% li nhun ca các NHTM hàng đu châu Á. Lý do rt đơn gin cnh tranh khc lit đã khiến cho tín dng doanh nghip có mc sinh li ngày càng gim, trái li tín dng tiêu dùng (k c th tín dng) đang có tc đ tăng mnh m.

 

Đi vi dân cư, đc bit là thế h tr và người thu nhp thp, h không th đi cho đến già mi tiết kim đ tin đ mua nhà, mua ôtô và các đ dùng gia đình khác. Tín dng tiêu dùng giúp h có được mt cuc sng n đnh ngay t khi còn tr, bng vic mua tr góp nhng gì cn thiết, to cho h đng lc to ln đ làm vic, tiết kim, nuôi dưỡng con cái.

Theo số liệu của NHNN Việt Nam, dư nợ tín dụng tiêu dùng của các TCTD Việt Nam đến cuối tháng 9/2008 là 79.700 tỷ đồng, chiếm 6,54% tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế.

So với ngày 31/12/2007 tăng về số tuyệt đối (+1.056 tỷ đồng), nhưng giảm về tỷ trọng trong tổng dư nợ (-1,03%). Như vậy, tính trung bình thì dư nợ vay tiêu dùng của một người dân Việt Nam hiện chỉ ở mức khoảng 921.000 đồng.

 

Đi vi doanh nghip, tín dng tiêu dùng kéo nhu cu tương lai v hin ti, quy mô sn xut tăng nhanh, mc đ đi mi và phong phú v cht lượng ngày càng ln. Chính điu này đã  làm cho toàn b quá trình sn xut, trao đi, phân phi, tiêu dùng din ra nhanh chóng và hiu qu, đó chính là nn tng tăng trưởng kinh tế.

 

- Dư n vay tiêu dùng bình quân ca mt người dân VN hin nay chưa đy mt triu đng, ông nhìn nhn thế nào v con s này?

 

- Nếu tính dư n cho vay tiêu dùng bình quân khong 900.000 đng/người so vi thu nhp quc dân bình quân đu người khong 17 triu đng là rt thp. Tương t, t l cho vay tiêu dùng ch chiếm 6,54%/tng dư n cho vay nn kinh tế là quá thp, hoc vi t l 4 người trưởng thành mi có 1 tài khon NH là điu rt đáng bun.

 

Nó chng t phn ln người VN không có quan h vi NH, nó cũng chng t h thng thanh toán món nh, l còn rt sơ khai và chi tr tin mt ca dân cư là rt ln k c tin đin, nước, đin thoi, hc hành, cha bnh và cui cùng nó cũng cho thy tim năng v phát trin NH bán l và dch v thanh toán là rt ln VN.

 

Các NH nước ngoài và mt s NH VN đã thy được tim năng này và đang tích cc đu tư vào mng lưới, h thng th và dch v cho vay tiêu dùng. nhiu nước châu Âu và các thành ph ln châu Á, bình quân t 1.000 đến 1.500 dân có mt chi nhánh NHTM là đ phát trin h thng NH bán l (tín dng tiêu dùng); nếu ch hot đng đơn thun tín dng doanh nghip thì đâu cn nhiu mng lưới đến thế. TP.HCM và Hà Ni hin nay bình quân t 8.800 đến 10.000 dân mi có mt chi nhánh hoc đim giao dch NH.

 

 - Nhiu ý kiến cho rng trong bi cnh năm 2008 Vit Nam phi kim soát hot đng tín dng tiêu dùng  đ kim chế lm phát, thc tế thi gian qua cho thy bin pháp này đã mang li hiu qu. Điu này có mu thun nếu như các NH mong mun m rng hơn t l cho vay tín dng tiêu dùng, thưa ông?

 

- Đ chng lm phát thì đương nhiên là phi kim soát tăng trưởng tín dng k c tín dng doanh nghip và tiêu dùng. Nhưng kim soát tín dng tiêu dùng đ chng lãng phí, tham nhũng thì tht là nc cười. Bn cht ca tín dng tiêu dùng là ng trước, tr dn, là đng lc đ người vay kiếm thêm thu nhp và tiết kim, đm bo nghĩa v n, h lo dành dm cho nhng mc tiêu ln, không chi tiêu vô ích.

 

Tuy nhiên, khác vi cho vay chng khoán và đu tư BĐS thuc loi đu tư có ri ro ln do biến đng giá tài sn, cho vay tiêu dùng đơn gin hơn, không phi thm đnh d án phc tp, không đòi hi trình đ cán b tín dng cao cp có năng lc phân tích tài chính doanh nghip và d báo th trường chuyên nghip.

 

Cho vay tiêu dùng thiên v giám sát mc đích s dng món vay và kim soát thu nhp ca người vay. Tránh tình trng vay tiêu dùng nhưng đ đu cơ chng khoán hoc kinh doanh tài sn ri ro khác.

 

Tt nhiên tín dng tiêu dùng hay tín dng doanh nghip đu cha đng ri ro nht đnh, cn phi được qun lý cht ch. Trong nhiu trường hp cho vay tiêu dùng thm chí ri ro còn thp hơn nhiu so vi cho vay doanh nghip, nếu món vay phù hp vi kỳ vng thu nhp thc tế ca người vay.

 

nước ta t nhiu năm nay tình trng lãng phí, tham nhũng thường ch din ra trong khu vc đu tư và chi tiêu công hoc bt ngun t khu vc này ch đâu phi do tín dng tiêu dùng gây ra, càng không phi do “chi tiêu tư’” mà có.

 

- Thế nhưng chúng ta không th không rút ra bài hc t s khng hong tín dng nhà, đt (mt loi vay tiêu dùng)   M?

 

- Có th khng đnh rng không có tín dng tiêu dùng thì nn kinh tế M không th phát trin như ngày nay. Đa s người dân M vay tin NH đ mua nhà vi thi hn hp đng 10 năm đến 30 năm. Mua xe ôtô, đ dùng gia đình t 3-5 năm, thm chí mua qun áo vi thi hn tín dng t 3-6 tháng. Đó là vic bình thường.

 

Tuy nhiên trong vòng 8 năm tr li đây th trường nhà đt phát trin mnh. Các NH và t chc tín dng đã bt chp ri ro cho vay c nhng hp đng tín dng  nhà dưới chun, thm chí cho vay c nhng khách hàng không có kh năng tài chính.

 

T hi hơn, các t chc tài chính ph Wall còn gom các hp đng cho vay nhà này theo nhóm ri ro làm tài sn đm bo đ phát hành trái phiếu chng khoán hóa ra th trường M và th trường tài chính thế gii (Mortage backed securites-MBS) vi s đánh bóng ca các t chc PR và công ty giám đnh h s tín nhim (CRA).

 

 Khi giá BĐS gim, mt s ln hp đng tín dng đ đm bo cho MBS tr thành n xu; MBS mt giá trên th trường th cp khiến cho NH và các NĐT nm gi trái phiếu này l nng hoc mt kh năng thanh toán. Như vy bài hc đây là cho vay dưới chun, cho vay c nhng khách hàng không đ kh năng tài chính, đng thi phát hành trái phiếu (nhiu vòng) vi s bo đm bng các hp đng tín dng nhà dưới chun ti mc không th kim soát được trên th trường th cp.

 

Nói cách khác đó là s vi phm các chun mc qun tr ri ro và s lm dng các công c tài chính tinh xo khó kim soát. VN nhu cu tín dng nhà còn rt ln, cu phát trin mnh khi mà thu nhp ca dân cư tăng lên. Điu quan trng là cn hình thành cơ chế giám sát ri ro phù hp, k c vi hp đng tín dng và các phương thc tái tài tr (chng khoán hóa).

 

Theo Trnh Ngc Lan
Vietnamnet

khanhhoa

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên