TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Đằng sau hiện tượng thừa USD

23-11-2007 - 15:30 PM | Tài chính - ngân hàng

Đằng sau hiện tượng thừa USD

Chuyên gia Kinh tế Huỳnh Bửu Sơn đưa nhận định, những lo ngại về hiện tượng thừa ngoại tệ (USD)trong thời gian qua.

Một nền kinh tế đang tăng trưởng cần vốn không khác gì một chiếc phi cơ đang cất cánh cần nhiên liệu. Dùng phương pháp tam đoạn luận đơn giản cũng sẽ dễ dàng thấy rằng nền kinh tế Việt Nam chắc chắn đang cần rất nhiều vốn, và không chỉ nguồn vốn từ trong nước mà cả nguồn vốn từ bên ngoài. Những nỗ lực của Chính phủ và các chính quyền địa phương nhằm cải thiện môi trường đầu tư, cải thiện các điều kiện ưu đãi đầu tư để làm cho cả nước Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư trong nước và nước ngoài là những minh chứng rất hùng hồn.

Mặt khác, trên tiến trình phát triển, việc xây dựng cơ sở hạ tầng vật chất kỹ thuật cho toàn nền kinh tế sẽ ngốn rất nhiều ngoại tệ. Trong nhiều năm qua, xuất khẩu Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ nhưng cán cân thương mại vẫn ngày càng thiếu hụt lớn do nhập khẩu, trong đó phần lớn là nhập khẩu máy móc thiết bị còn tăng nhanh hơn. Năm 2007 dự kiến khiếm hụt trong cán cân thương mại Việt Nam sẽ lên đến 7 tỉ USD. Trong tình hình đó, hiện tượng “thừa” và “ế” ngoại tệ hiện nay, đặc biệt là đồng USD, như các báo đã đề cập trong những ngày gần đây, rất đáng suy nghĩ.

Điều đầu tiên có thể thấy được là tình trạng đôla hóa nền kinh tế vẫn đang tồn tại. USD vẫn đang là phương tiện thanh toán và dự trữ giá trị không thay thế được. Sự hiện diện của chúng ngoài hệ thống ngân hàng cho thấy nhiều điều: (1) Ngân hàng Nhà nước vẫn thừa nhận trên thực tế chức năng tiền tệ của đồng USD trong nước; (2) Hệ thống ngân hàng trong nước vẫn chưa phủ sóng rộng khắp nền kinh tế nên vẫn chưa thể thu hút hết lượng USD trôi nổi khắp nơi; (3) Thanh toán dùng tiền mặt, trong đó có vàng và USD, vẫn là khối lượng thanh toán chiếm tỷ lệ quan trọng trong tổng khối lượng thanh toán khả dụng trong dân chúng, đơn giản vì họ không có trong tay phương tiện thanh toán thông dụng nào khác.

Điều thứ hai có thể nhận thấy là thanh khoản bằng tiền mặt trong nền kinh tế, trong đó có USD, đang trở nên dư thừa ngoài hệ thống ngân hàng, và có thể cả trong hệ thống ngân hàng. Chính điều này dẫn đến hệ quả là tỷ giá USD trên thị trường tự do đang ở mức thấp, đồng thời các ngân hàng thương mại do thừa USD nên không mặn mà nhiều với việc mua USD vào. Đây chính là một vấn đề mà các nhà lãnh đạo tiền tệ cần quan tâm. Việc tăng giá đồng bạc Việt Nam là một nguy cơ được báo trước, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức cạnh tranh của xuất khẩu Việt Nam, đồng thời đe dọa một tình trạng khiếm hụt nặng nề hơn của cán cân thương mại khi nhập khẩu có chiều hướng gia tăng. Mặt khác, tăng trưởng của nguồn vốn đầu tư gián tiếp (FII) sẽ khiến tài khoản nợ ngoại tệ của Việt Nam gia tăng và điều đó sẽ hình thành một nguy cơ tiềm ẩn trong lâu dài.

Một nền kinh tế dư thừa thanh khoản (phương tiện thanh toán) sẽ chịu một áp lực lớn của lạm phát. Những diễn biến giá cả từ đầu năm 2007 đến nay cho thấy tình trạng lạm phát hiện nay chịu ảnh hưởng của cả hai lực, lực kéo của khối cầu (demand pull), được chứng minh bởi sự dư thừa phương tiện thanh toán, và lực đẩy của giá phí (cost push) do sự tăng giá của các mặt hàng chủ yếu như xăng dầu, thực phẩm, nguyên vật liệu và giá công lao động.

Tuy nhiên vấn đề quan trọng then chốt vẫn là khả năng hấp thụ đầu tư của toàn nền kinh tế. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận định rất xác đáng trong phiên họp thường kỳ của Chính phủ trong tháng 9 vừa qua rằng hiện nay, chúng ta hấp thụ được bao nhiêu vốn đầu tư nước ngoài (và cả trong nước) là phụ thuộc vào chính chúng ta. Nếu nền kinh tế lâm vào tình trạng thừa thanh khoản, trong khi nó đang thiếu vốn, rất nhiều vốn, cho việc đầu tư phát triển sản xuất, phát triển kinh doanh, cải tiến quy trình công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh, nâng cao trình độ dân trí và trình độ kỹ thuật chuyên nghiệp, cải thiện cơ sở hạ tầng, phát triển nông thôn… bài toán về phát triển của nước ta đang gặp phải những khó khăn nghiêm trọng. Phải chăng giờ đây các con kênh dẫn vốn từ tích lũy sang đầu tư chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của một nền kinh tế trên 80 triệu dân? Phải chăng hệ thống ngân hàng đang cần phải phát triển nhiều hơn với công cụ thanh toán tốt hơn để phủ sóng cả thành thị lẫn nông thôn? Phải chăng các chính sách về tỷ giá, về lãi suất cần phải theo sát với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hơn? Phải chăng giờ đây các lĩnh vực đầu tư hiện hữu đang bước vào tình trạng bão hòa và đang cần những đột phá mới về mặt chính sách để mở ra cho được những lĩnh vực đầu tư mới hấp dẫn hơn? Đó là những vấn nạn quan trọng đang cần những lời giải chính xác và phù hợp từ các nhà lãnh đạo kinh tế và tiền tệ.

Huỳnh Bửu Sơn
Doanh Nhân Sài Gòn Cuối Tuần

tridat