TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Giật gấu vá vai

09-05-2008 - 10:02 AM | Tài chính - ngân hàng

Giật gấu vá vai

Sau một thời gian im ắng, từ đầu tuần này các ngân hàng nước ngoài lại bắt đầu tăng cường mua ngoại tệ.

Họ thậm chí đặt mua ở các ngân hàng cổ phần hàng trăm triệu đô la Mỹ/ngày với giá 16.300 đồng/đô la. Tuy nhiên nhu cầu của họ không được đáp ứng bao nhiêu bởi các ngân hàng Việt Nam cũng đang cần ngoại tệ.

Từ cuối tháng 3 đến nay, giá niêm yết mua bán đô la của nhiều ngân hàng luôn kịch trần, lên tới 16.145 đồng/đô la Mỹ vào ngày 6-5-2008. Ngân hàng Sài Gòn Công thương thậm chí còn niêm yết giá mua đô la tiền mặt ngang bằng giá mua chuyển khoản, một dấu hiệu cho thấy cầu ngoại tệ tiếp tục vượt cung.

Bán 2 tỉ đô la trong sáu tuần

Chênh lệch giá mua bán đô la của các tiệm vàng lớn bên hông chợ Bến Thành những ngày gần đầy chỉ còn 10 - 15 đồng/đô la. Chị V. chủ một tiệm vàng cho biết: “Ra giá cao, mua được số lượng lớn, thì dù chênh lệch thấp vẫn có lời nhiều. Cứ gom được 300.000 đô trở lên là tôi mang bán cho ngân hàng, giá 16.200 đồng, bao nhiêu họ cũng mua hết”.

Ngân hàng cổ phần mua thêm đô la từ thị trường tự do, sau khi cân đối đủ trạng thái ngoại hối, còn lại đem bán cho ngân hàng nước ngoài. Đô la Mỹ đang “mai phục” ngày một dầy trên tài khoản vãng lai của nhà đầu tư nước ngoài ở những chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Với tài khoản vãng lai, đồng đô la có thể vào ra bất cứ lúc nào, không chịu bất cứ một sự kiểm soát nào.

Ngoài tài khoản này, các nhà đầu tư nước ngoài còn sử dụng hai loại tài khoản khác: tài khoản góp vốn mua cổ phần, chuyển ngoại tệ ra tiền đồng; tài khoản đô la Mỹ góp vốn mua cổ phần. Loại thứ hai giống tài khoản vãng lai, chỉ khác là nó chỉ rõ mục đích để mua cổ phiếu. Hiện số tiền nằm trên ba loại tài khoản nói trên Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hoàn toàn có thể kiểm soát được. Vấn đề là NHNN có theo dõi hay không mà thôi.

Không phải ngẫu nhiên nhà đầu tư nước ngoài gia tăng tích trữ ngoại tệ trên tài khoản. Sự suy thoái của kinh tế Mỹ đã bớt nghiêm trọng, đồng đô la đang hồi phục so với các ngoại tệ mạnh khác.
 
Đang có những dự báo 2% sẽ là đáy lãi suất đô la Mỹ và Fed sẽ không cắt giảm lãi suất thêm nữa. Nếu áp lực lạm phát gia tăng, Fed thậm chí có thể tăng lãi suất và như thế giá đô la có thể đảo chiều bất cứ lúc nào. Tích trữ ngoại tệ trên tài khoản, nhà đầu tư nước ngoài đã đặt một chân lên máy bay. Họ đã sẵn sàng một khi đô la Mỹ trên thị trường quốc tế hồi phục ở cấp độ mạnh hơn.

Trong khi đó NHNN vẫn tiếp tục bán ra ngoại tệ với số lượng ước trên 2 tỉ đô la Mỹ trong sáu tuần qua. NHNN bắt đầu bán đô la từ 20-3-2008 trở đi (thời điểm đô la ở Việt Nam đảo chiều, giá “chạy” từ 15.600 đồng lên 16.300 đồng/đô la) và đến 1-4-2008 đã bán chừng 1,2 tỉ đô la Mỹ. Suốt tháng 4-2008, NHNN bán ra “lai rai”, nhiều thì 200-300 triệu đô la/ngày, ít thì vài chục triệu đô la/ngày. Lượng bán ra thường đáp ứng một phần số đăng ký mua của các ngân hàng.

NHNN, theo một quan chức trong giới ngân hàng, có đủ ngoại tệ để bán, nhưng vấn đề là bán ra nhiều, hút tiền đồng về nhiều, thì thị trường lại thiếu thanh khoản tiền đồng, lại phải “bơm” tiền ra qua kênh thị trường mở. Điều này giải thích tại sao tuần lễ trước ngày 30-4, số tiền đồng NHNN đưa ra tăng vọt.

Câu chuyện bây giờ là NHNN vẫn đang bối rối, chưa tính toán xong bán ra bao nhiêu ngoại tệ cho đủ, mua vào bao nhiêu cho vừa. Muốn giải phép tính này trước hết phải nắm được lượng tiền nước ngoài để trên tài khoản ở ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Đây không phải là thông số duy nhất, nhưng là một trong những thông số cơ bản.

“Giật gấu vá vai”

Trên thực tế nhu cầu ngoại tệ tăng không phải chỉ từ phía ngân hàng nước ngoài, mà cả từ ngân hàng nội địa. Một mặt vốn huy động bằng ngoại tệ chảy vào ngân hàng chậm và độ tăng trưởng huy động ngoại tệ đang giảm.

Mặt khác do nhập siêu tới 11 tỉ đô la Mỹ bốn tháng đầu năm, và để đảm bảo thanh toán nhập khẩu tăng mạnh, nhiều ngân hàng buộc phải sử dụng ngoại tệ của khách hàng trên tài khoản. Ngoài 2 tỉ đô la NHNN bán ra, 9 tỉ đô la còn lại được bù đắp bằng nhiều nguồn, trong đó có đầu tư gián tiếp. Nhưng từ hai tháng nay vốn đầu tư gián tiếp vào rất nhỏ giọt.

Đầu năm việc NHNN tuyên bố sẽ để đồng nội tệ lên giá nhằm chống lạm phát, cộng với sự chênh lệch quá lớn lãi suất tiền đồng và đô la đã tạo nên nguồn cung ngoại tệ dồi dào một cách giả tạo, trong khi nền kinh tế đang nhập siêu.

Khi ấy, các ngân hàng đã “xua đuổi” đô la ra khỏi bảng cân đối tài sản, doanh nghiệp cũng thế, người dân cũng thế. Không ai muốn giữ đô la khi tiền đồng lên giá từng tuần và lãi suất tiết kiệm ngoại tệ chưa bằng một nửa lãi suất tiền đồng. Cho đến nay chưa ai tính được bao nhiêu đô la Mỹ đã ra khỏi tài khoản tiền gửi của khách hàng tổ chức và cá nhân? Và bao nhiêu trong số đó chảy vào tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài ở ngân hàng nước ngoài?

Một khi lượng ngoại tệ trên bảng cân đối tài sản của hệ thống ngân hàng sụt giảm đáng kể, nó sẽ tác động đến thanh khoản ngoại tệ các ngân hàng. Mức độ tác động đến từng ngân hàng sẽ khác nhau tùy thanh khoản cao thấp.

Ở bình diện ngoại tệ tín dụng, nhu cầu vay đô la cũng đang được đẩy lên, buộc các ngân hàng liên tục tăng lãi suất tiền gửi bằng ngoại tệ. Trong điều kiện nhiều ngân hàng yếu cả thanh khoản tiền đồng và ngoại tệ, trần lãi suất huy động đang bó tay họ.
 
Theo Hải Lý
TBKTSG online

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên