TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Gỡ rối thị trường tín dụng

24-01-2010 - 09:19 AM | Tài chính - ngân hàng

Gỡ rối thị trường tín dụng

Cung cầu vốn bị mất cân đối, kéo dài trong nhiều tháng qua đã làm phát sinh nhiều hiện tượng rối ren trên thị trường tín dụng.

Rối ở cả thị trường chính thức lẫn phi chính thức

Rối ren trước hết là việc phát sinh nguy cơ rủi ro do ảnh hưởng của “tín dụng đen” bùng phát, đặc biệt trong điều kiện luồng vốn từ ngân hàng đang thắt chặt thì loại hình này càng có cơ hội thao túng.

Theo nghĩa thông thường, tín dụng đen là hình thức vay mượn vốn liếng tiền bạc ngoài hệ thống ngân hàng, tổ chức tín dụng, giữa các tổ chức và cá nhân với nhau và bị biến tướng theo nhiều kiểu khác nhau, ví dụ: hụi họ, hùn hạp, chung mượn vốn, cho vay nặng lãi, cho vay đáo hạn nợ...

Cách vận hành chủ yếu dựa trên các giao kèo ngoài vòng pháp luật, tự ấn định mức phí, hoa hồng, lãi suất cao đến mức vô căn cứ, nên phần lớn các cam kết này không được pháp luật bảo hộ đầy đủ, không những gây tổn thất cho các “khổ chủ” mà còn ảnh hưởng xấu đến trật tự xã hội. Rất nhiều vụ đổ bể, vỡ nợ liên quan đến tín dụng đen đã được đưa ra xét xử.

Một dạng rối ren khác hiện đang phát sinh ngay trong một bộ phận của hệ thống tín dụng chính thức, qua việc một số ngân hàng thu các loại lệ phí, nhất là trong lĩnh vực cho vay. Tương tự, mặc dù đã có cam kết đồng thuận giữa các ngân hàng nhằm ổn định mặt bằng lãi suất, tình trạng huy động vốn cộng với tặng tiền và hiện vật ở nhiều nơi vẫn khiến lãi suất vượt rào trở nên phổ biến.

Nguy cơ lớn nằm ở chỗ, hệ thống tín dụng có tổ chức lẽ ra phải là đại diện gương mẫu về tinh thần chấp pháp, thể hiện tính công khai minh bạch trong cạnh tranh lại đang làm méo mó, biến dạng những chính sách điều hành thị trường.

Theo quy luật cạnh tranh kinh tế thông thường, thị trường phi chính thức chỉ “lép vế” và khả năng thao túng của nó chỉ bị triệt tiêu một khi sự vận hành của thị trường chính thức được bảo đảm duy trì thông suốt và hiệu quả.

Trong trường hợp ngược lại, lực lượng phi chính thức không những có cơ hội lấn át mà còn tạo thêm nhiều rủi ro đạo đức nghề nghiệp nghiêm trọng trong hệ thống chính thức bởi các thủ đoạn móc nối tinh vi, ngầm liên kết với nhau, khai thác kẽ hở chính sách nhằm trục lợi cá nhân.

Chính vì vậy, ngoài yêu cầu trước mắt là phải nhanh chóng ổn định nguồn cung ứng tín dụng với lãi suất hợp lý, hệ thống tín dụng chính thức còn gánh vác trọng trách góp phần củng cố lòng tin của công chúng vào hệ thống tài chính ngân hàng quốc gia, giữ nghiêm kỷ cương phép nước.

Kinh nghiệm về bình ổn thị trường ngoại hối thời gian vừa qua cho thấy, nếu chỉ đơn thuần nghiêng về một vài biện pháp hành chính đơn lẻ nhằm kiềm chế tỷ giá thì sẽ dẫn đến nhiều bất ổn kéo dài.

Kiến nghị các giải pháp

Có quyết tâm cao, có mục tiêu rõ ràng, cộng với nhiều giải pháp tổng hợp và đồng bộ, đó chính là chìa khóa để giải quyết phần lớn những khó khăn mà nền kinh tế đang phải đương đầu. Trên tinh thần đó, người viết kiến nghị một số giải pháp:

- Ổn định vĩ mô, trong đó ổn định lãi suất và tỷ giá đóng vai trò trung tâm trong mọi giải pháp điều hành hiện nay, qua đó củng cố sự phát triển lành mạnh và hiệu quả của thị trường tín dụng có tổ chức.

Mặt khác, tạo ra môi trường vĩ mô ổn định lâu dài chính là điều kiện tiên quyết để định hướng hoạt động ngân hàng quay trở về quỹ đạo cạnh tranh thị trường đúng nghĩa, trong đó cơ chế lãi suất thỏa thuận là trung tâm.

Nếu so sánh mối tương quan giữa các chỉ số kinh tế vĩ mô, đặc biệt là lạm phát và lãi suất, thì lãi suất cơ bản và cho vay của Việt Nam hiện nay thuộc vào nhóm cao nhất của thế giới, nếu xử lý không khéo sẽ tạo thêm gánh nặng cho nền kinh tế và doanh nghiệp.

Vì vậy Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cần kiên trì, kiên quyết với những biện pháp đã và đang triển khai có hiệu quả, trước mắt tập trung tháo gỡ khó khăn thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, tiếp tục nghiên cứu xây dựng hành lang pháp lý, ban hành cơ chế chính sách mang tính dài hạn để định hướng hệ thống ngân hàng tự điều chỉnh hoạt động theo mô hình an toàn, hiệu quả, cạnh tranh và hội nhập bền vững. Thực tiễn đã cho thấy những rối ren trên thị trường vốn vừa qua một phần lớn nguyên nhân là do điều hành chính sách chưa đồng bộ và hiệu quả.

- NHNN cũng cần cụ thể hóa hơn nữa danh mục phí dịch vụ mà các tổ chức tín dụng được phép thu, tránh sự hiểu nhầm, vận dụng không đúng, hoặc biện minh không có căn cứ. Phí dịch vụ nói chung, phí cộng thêm trong hoạt động cho vay nói riêng, một mặt phải phù hợp thông lệ quốc tế, mặt khác phải chứng minh được những giá trị gia tăng mang lại được khách hàng chấp nhận, không thể áp dụng tùy tiện theo kiểu “bắt chẹt”, thiếu công khai minh bạch.

- Nhanh chóng củng cố, tăng cường vai trò quản lý nhà nước của hệ thống NHNN cấp tỉnh, thành phố, tiến đến nghiên cứu hình thành mô hình chi nhánh khu vực. Đặc biệt cần tập trung củng cố chức năng kiểm tra giám sát của bộ phận thanh tra chuyên trách ngân hàng theo mô hình tổ chức tập trung, có phân cấp theo từng khu vực vùng, miền.

Lực lượng thanh tra chuyên trách cần quy tụ những chuyên gia đầu ngành, có kinh nghiệm thực tiễn, chuyên nghiệp, có uy tín, đồng thời tôn trọng nguyên tắc độc lập trong khi hành xử nhiệm vụ, đảm bảo mọi chủ trương chính sách của Nhà nước phải được thực thi nghiêm túc.

Theo Tâm Dân
TBKTSG

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên