tin mới
X
+
-

Kinh tế Việt Nam 2012: Sau chống chọi với lạm phát đến ẩn số tỷ giá

Với việc lãi suất huy động VND có xu hướng giảm dần về mức dưới 10% theo đà giảm của lạm phát, việc găm giữ ngoại tệ sẽ trở nên hấp dẫn hơn.

Bao trùm toàn bộ nền kinh tế Việt Nam trong năm 2011 là câu chuyện vềlạm phát. Trước bối cảnh lạm phát tăng tốc mạnh trong những tháng đầu năm 2011,Chính phủ đã ban hành nghị quyết 11 với mục tiêu kiềm chế lạm phát và ổn địnhnền kinh tế. Một loạt các chính sách thắt chặt tiền tệ và cắt giảm đầu tư côngđã được đưa ra.

Kết quả là con ngựa lạm phát đã được ghìm cương dù tính cảnăm vẫn ở mức cao nhất nhì thế giới, tới 18,13%. Tín hiệu đáng mừng là GDP cảnăm 2011 vẫn tăng 5,89%, cao hơn nhiều nước trong khu vực.

Kinh tế Việt Nam 2012: Sau chống chọi với lạm phát đến ẩn số tỷ giá (1)

Tốc độ tăng trưởng GDP, M2 và CPI

Doanh nghiệp khốn đốn

Lạm phát cao của Việt Nam năm 2011 được xem như là hệ quảcủa những yếu kém nội tại của nền kinh tế. Đầu tư công dàn trải, sự yếu kém củahệ thống doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, đã khiến nền kinh tếphải sử dụng rất nhiều vốn, lên tới trên 40% GDP, để duy trì được mức tăngtrưởng trung bình trên 6,5% trong giai đoạn 2006 – 2010. Do sử dụng vốn kémhiệu quả nên sau việc thực hiện gói kích cầu 17.000 tỉ đồng để giúp nền kinh tếvượt qua giai đoạn suy giảm vào năm 2009, kinh tế Việt Nam đã rơi vàotình trạng lạm phát cao từ cuối năm 2010.

Để kiềm chế lạm phát, theo chỉ đạo của Chính phủ, ngân hàngNhà nước (NHNN) đã thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ và thận trọng trong cảnăm 2011.

Theo chỉ thị 01 của NHNN, tốc độ tăng trưởng tín dụng đượcgiới hạn ở mức 20%, tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 15 – 16%, tỷ lệ chovay phi sản xuất (gồm bất động sản, chứng khoán, tiêu dùng) trên tổng dư nợphải giảm về mức 16% đến cuối năm 2011.

Các hoạt động đầu tư công cũng được ràsoát lại và cắt giảm những khoản đầu tư chưa cần thiết. Các tập đoàn, tổng côngty có hoạt động đầu tư ngoài ngành buộc phải thoái vốn hết trước năm 2015 đểtập trung cho các hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Sự thắt chặt về tín dụng và cắt giảm đầu tư công đã khiếnhầu hết các thị trường gặp khó khăn. Thị trường chứng khoán liên tục suy giảm.Tính đến thời điểm 27.12.2011, VN-Index rơi xuống mức 346,48, giảm 28,59%; HNXIndex còn 56,26 giảm 50,9%, thấp nhất trong lịch sử. Khoảng 2/3 số công tychứng khoán (CTCK) đã chịu thua lỗ trong năm 2011.

Các doanh nghiệp bất độngsản cũng gặp không ít khó khăn khi phải giảm giá bán các dự án chào bán, chuyểnnhượng dự án. Số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc phá sản lên tới hơn50.000. Các doanh nghiệp còn hoạt động phải đối mặt với tình trạng hàng tồn khotăng cao, không thể quay vòng được dòng vốn.

Khó khăn của khu vực doanh nghiệp khiến khu vực ngân hàngcũng lâm vào tình trạng khó khăn. Nợ xấu của hệ thống ngân hàng đã tăng lên mức3,39%, cao hơn đáng kể so với mức 2,5% của năm 2010. Do khó khăn về thanh khoản,nhiều ngân hàng thương mại (NHTM) đã phá rào thoả thuận lãi suất lên mức 17 –19%/năm, buộc NHNN phải luật hoá mức trần lãi suất huy động VND 14% vào đầutháng 9.2011.

Khi chính sách áp trần lãi suất được áp dụng chặt chẽ, một sốNHTM nhỏ đã không thể trả được nợ đến hạn trên thị trường liên ngân hàng, dẫnđến tình trạng để tiếp cận với các NHTM lớn trên thị trường liên ngân hàng, cácngân hàng nhỏ buộc phải có tài sản thế chấp bằng tiền gửi ngoại tệ, trái phiếu,hay tín dụng bất động sản tốt. Hệ quả là các NHTM nhỏ đã đua nhau huy động cácđồng ngoại tệ khác như EUR, AUD, CAD và vàng để có tài sản thế chấp trên thịtrường liên ngân hàng.

Thị trường vàng vẫnngoài vòng kiểm soát

Chính sách tiền tệ thắt chặt đã khiến cho nền kinh tế gặpnhiều khó khăn nhưng đã bước đầu đem lại những tín hiệu tích cực. Chỉ số CPItrong các tháng cuối năm đều đã tăng ở mức dưới 1% và xu hướng CPI tính theonăm đang giảm dần từ mức trên 20% còn 18,13%/năm. Về cuối năm, lãi suất cho vaycủa các NHTM đã có xu hướng giảm. Lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đãkhông còn cao.

Thành công nhất của chính sách tiền tệ năm 2011 có lẽ làchính sách tỷ giá. Nhờ mặt bằng lãi suất huy động VND được duy trì ở mức caotrong khi lãi suất huy động USD bị áp trần ở mức thấp nên tỷ giá đã được giữ ởmức tương đối ổn định sau khi tỷ giá USD/VND bị phá giá mạnh lên tới hơn 9% vàođầu năm. Tuy nhiên, đã có nhiều thời điểm trong năm, đặc biệt là những thángđầu và cuối năm 2011, tỷ giá thực tế nhiều lúc đã vượt trần khá nhiều. Nguyênnhân chủ yếu của hiện tượng này được quy cho là do đầu cơ vàng.

Bất chấp nhiều chính sách về vàng như cho phép một số ngânhàng thương mại được tham gia bán vàng bình ổn, dự định lấy SJC làm thương hiệuvàng miếng quốc gia, v.v... giá vàng trong nước liên tục giữ ở mức cao hơn giávàng thế giới từ 1 – 2 triệu đồng. Sự chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nướcvà ngoài nước đã khiến cho giới đầu cơ vàng tìm cách gom USD để nhập lậu vàng,gây căng thẳng tỷ giá.

Khởi động quá trìnhtái cơ cấu nền kinh tế

Song song với các chính sách tiền tệ và tài khoá, Chính phủđã thông qua chủ trương tái cấu trúc nền kinh tế trên ba phương diện: tái cấutrúc đầu tư công, tái cấu trúc thị trường tài chính, và tái cấu trúc khu vựcdoanh nghiệp nhà nước (DNNN). Mặc dù việc triển khai những nội dung tái cấutrúc này sẽ được thực hiện chủ yếu trong các năm sau nhưng ngay trong năm 2011,Chính phủ cũng đã tiến hành một số hoạt động có tính khởi động.

Cụ thể, với vấn đề tái cấu trúc đầu tư công, Chính phủ đãđẩy mạnh việc thi công nhiều công trình quan trọng như hoàn thành hầm Thủ Thiêmvà cảng hàng không quốc tế sân bay Đà Nẵng.

Với vấn đề tái cấu trúc lại thịtrường tài chính, NHNN đã có nhiều động thái tác động trong việc hợp nhất bangân hàng cổ phần Sài Gòn, ngân hàng Đệ Nhất và Việt Nam Tín Nghĩa. BIDV làngân hàng được chỉ định để hỗ trợ ngân hàng SCB mới hợp nhất.

Bản thân BIDVcũng là ngân hàng tiếp theo được thực hiện IPO trong những ngày cuối tháng12.2011 và dự kiến sẽ được niêm yết vào giữa tháng 6.2012. Và với vấn đề táicấu trúc hệ thống DNNN, những động thái kiểm toán và công khai hoạt động kinhdoanh của các tập đoàn như EVN và Petrolimex phần nào thể hiện Chính phủ sẽquyết tâm thực hiện chủ trương này trong các năm tiếp theo.

Năm 2012: tỷ giá làmột ẩn số

Trong khi lạm phát có thể không còn là câu chuyện chính yếucủa năm 2012, thì tỷ giá lại có thể lại là nhân vật chính. Với việc tiếp tụcchính sách tiền tệ chặt chẽ và cắt giảm đầu tư công như năm 2011, kỳ vọng vềmột mức lạm phát khoảng 10% vào cuối năm 2012 là hoàn toàn có thể.

Nhưng câu chuyện tỷ giá lại khác. Bối cảnh thế giới năm 2012vẫn chưa có dấu hiệu sáng sủa. Châu Âu tiếp tục phải đối phó với cuộc khủnghoảng nợ công ngày càng lan rộng. Nền kinh tế Mỹ vẫn chưa thực sự phục hồi,trong khi mùa bầu cử mới lại bắt đầu khiến cho các chính sách khó có thể đượcnhanh chóng thông qua.

Nền kinh tế Trung Quốc có thể sẽ phải đối mặt với mộtgiai đoạn bất ổn khi giá nhà đất quay đầu sụt giảm và hệ thống ngân hàng chịuáp lực lớn về tình trạng nợ xấu gia tăng. Bất ổn kinh tế thế giới chắc chắnkhiến giá vàng tiếp tục nhảy múa. Và vì tỷ giá USD/VND vẫn phụ thuộc vào giávàng nhiều như hiện nay, thì việc điều hành chính sách tỷ giá chắc chắn vẫntiếp tục bị động.

Khó khăn của kinh tế thế giới sẽ khiến cho dòng vốn quốc tếđầu tư vào Việt Namcó thể sụt giảm. Xuất khẩu khó có thể giữ được mức tăng trưởng cao như năm nay.Hơn nữa, nguy cơ các quỹ đầu tư nước ngoài, với danh mục chứng khoán lên tới 7tỉ USD, rút vốn trong năm 2012 là rất lớn. Đây sẽ là những áp lực chính đối vớicán cân thanh toán của Việt Namtrong năm sau.

Hơn nữa, với việc lãi suất huy động VND có xu hướng giảm dần vềmức dưới 10% theo đà giảm của lạm phát, việc găm giữ ngoại tệ sẽ trở nên hấpdẫn hơn. Với tất cả những khía cạnh trên, tỷ giá sẽ trở thành tâm điểm trongnăm 2012 bên cạnh các nội dung tái cấu trúc nền kinh tế.

Theo Nguyên Minh Cường
SGTT

  Xem theo ngày : 
Copyright 2007 - Công ty cổ phần truyền thông Việt Nam (VCCorp).
Tầng 16,17,18 - Toà nhà VTC online
Số 18 Tam Trinh, HBT, Hà Nội
Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên internet số 1084/GP-STTTT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 16 tháng 4 năm 2014.
Ban biên tập CafeF, Tầng 18, tòa nhà VTC Online.
Số 18 Tam Trinh, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Điện thoại: 04-39743410 Máy lẻ 295. Fax: 04-39744082
Email: info@cafef.vn - Đường dây nóng: 0922 096 886
Ghi rõ nguồn "CafeF" khi phát hành lại thông tin từ kênh thông tin này.
 
Liên hệ quảng cáo: Ms. Hương
Mobile: 0934 252 233
Email: doanhnghiep@admicro.vn
Hỗ trợ & CSKH : Ms. Thơm
Mobile: 01268 269 779
 
Thỏa thuận chia sẻ nội dung