TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Những cảnh báo của lãi suất

22-11-2007 - 14:00 PM | Tài chính - ngân hàng

Những cảnh báo của lãi suất

Lãi suất ngắn hạn đang có những biến động ngoài dự đoán, tăng giảm đến 300% trong vòng vài tháng. Đầu tháng 11-2007 lãi suất tiền đồng đã có dấu hiệu căng thẳng, tăng 35-45 điểm phần trăm ở tất cả các kỳ hạn.

Lãi suất ngắn hạn đang có những biến động ngoài dự đoán, tăng giảm đến 300% trong vòng vài tháng. Ba tháng trước lãi suất qua đêm tiền đồng trên thị trường liên ngân hàng có lúc tụt xuống 3,5%/năm, thấp hơn cả lãi suất đô la Mỹ trên thị trường quốc tế. Thế mà ngày 15-11-2007 vừa qua, lãi suất qua đêm bất ngờ “nhảy” lên mức kỷ lục 11%/năm, cao nhất kể từ năm 2000 trở lại đây. Sang ngày 16-11 lãi suất một tuần thậm chí được đẩy lên tới 15%/năm. Các giao dịch chào mua tiền đồng liên tục phát ra từ ngân hàng cổ phần và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, ngân hàng liên doanh, song tất cả các ngân hàng quốc doanh, vốn là nguồn cung tiền đồng dồi dào cho thị trường, đồng loạt “đóng cửa” không một lời giải thích.

Ngăn tiền ra để chống lạm phát?

Đầu tháng 11-2007 lãi suất tiền đồng đã có dấu hiệu căng thẳng, tăng 35-45 điểm phần trăm ở tất cả các kỳ hạn. Nguyên nhân chủ yếu là càng gần Tết Nguyên đán nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và cá nhân tăng mạnh. Thêm vào đó cơn sốt bất động sản đã khiến nhiều người tìm đến nguồn vốn ngân hàng. Hầu hết các ngân hàng đều có chương trình tài trợ mua căn hộ dài hạn 10-15 năm, đẩy tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng ở TPHCM trong tháng 10 vượt mức 10% so với những tháng trước đó.

Sự căng thẳng lên đến cực điểm khi vào đúng giữa tháng 11-2007 các ngân hàng quốc doanh được chỉ đạo từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tham gia tích cực hơn vào các đợt phát hành trái phiếu Chính phủ. Nguồn tin trong giới tài chính cho biết mặc dù lãi suất trái phiếu đang ở mức thấp 7-8%/năm và không ngân hàng quốc doanh nào muốn tham gia các đợt phát hành, nhưng khả năng là mỗi ngân hàng phải mua vài ngàn tỉ đồng. Thay bằng kinh doanh trên thị trường liên ngân hàng, các ngân hàng quốc doanh phải giữ tiền đồng lại để “ôm” trái phiếu. Sức ép lạm phát đã áp cận kề, có thể lên 9% vào tháng 12 (10 tháng đầu năm chỉ số giá cả tăng 8,12%) buộc NHNN triển khai kiểm soát lạm phát đồng loạt trên cả ba hướng: hạn chế khả năng bán tín phiếu, trái phiếu Kho bạc cho NHNN; tăng cường phát hành trái phiếu để hút tiền về; giảm tốc độ đưa tiền ra lưu thông qua việc mua vào nhỏ giọt đô la Mỹ từ các ngân hàng thương mại. Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu (Eximbank) vừa đăng ký bán 225 triệu đô la Mỹ nhận từ tập đoàn Sumitomo vào cuối tháng này, nhưng NHNN trả lời chưa mua.

Trong bối cảnh tiền đồng từ ngân hàng quốc doanh bị “chặn”, giọt nước Indovina Bank làm tràn ly. Ngân hàng liên doanh này phải trả lại cho khách hàng mấy trăm tỉ đồng tiền đặt cọc mua các căn hộ theo yêu cầu của chủ đầu tư. Thiếu tiền đồng, Indovina chạy lên thị trường liên ngân hàng. Cầu cao mà cung khan hiếm, lãi suất qua đêm ngay lập tức tăng gần gấp đôi. Một ngân hàng cổ phần cho biết họ đang thừa 3.500 tỉ đồng vốn khả dụng, nhưng cũng chỉ dám giao dịch liên ngân hàng cầm chừng. “Chúng tôi phải dự phòng, lỡ mai mốt khách hàng cần tiền gấp, chúng tôi phải đảm bảo thanh khoản cho họ” - tổng giám đốc ngân hàng này nói.

Ngân hàng thủ thế

Giao dịch tiền đồng trên thị trường liên ngân hàng đang tụt giảm. Ở thời điểm sôi động, tổng giá trị giao dịch lên tới 6.000-7.000 tỉ đồng/ngày, nhưng nay chỉ còn bằng 25-30% mức đó. Việc NHNN không sẵn sàng đưa tiền đồng ra mua đô la Mỹ đã đẩy các ngân hàng vào thế “chủ động phòng thủ”. Bình thường họ giữ lại, thí dụ, 1.000 tỉ đồng, thì nay mức dự phòng tăng lên gấp đôi. Những khách hàng lớn, như các tổng công ty xuất nhập khẩu, các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư... có thể cần 500-600 tỉ đồng tiền mặt/ngày bất cứ lúc nào. Nếu ngân hàng không đáp ứng, sẽ mất khách hàng. Các ngân hàng đã “trót” cho vay nhiều, mà vốn huy động vào thấp, khi cần chỉ còn cách chạy lên liên ngân hàng và “bấm bụng” mua tiền đồng giá cao.

Một khi tình trạng khan hiếm tiền đồng trên thị trường liên ngân hàng kéo dài, không loại trừ khả năng lãi suất qua đêm có thể bị đẩy lên 15-20%/năm. Bị tác động trực tiếp sẽ là khả năng thanh toán của các ngân hàng. Điều này là một cảnh báo nguy hiểm cho nền kinh tế. Việc NHNN và cao hơn là Chính phủ đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát là đúng, nhưng bằng cách nào? Cách chặn cửa ra của tiền đồng ngay một lúc trên nhiều hướng rõ ràng không phải là giải pháp khả thi. Thị trường tài chính Việt Nam đang ở giai đoạn mỏng manh, như đứa trẻ đang lớn, nếu bị những tác động quá sức chịu đựng của nó trong phương thức điều hành từ phía cơ quan quản lý, thì hậu quả có thể sẽ khó lường!

Ngay trong ngày 15-11-2007 khi lãi suất qua đêm tăng vọt, Ngân hàng Á Châu lập tức điều chỉnh nâng lãi suất huy động tiền đồng kỳ hạn 1, 2 và 3 tuần. Đây là động thái mang tính tình thế của một ngân hàng. Tuy nhiên nếu lãi suất liên ngân hàng vẫn không giảm, việc các ngân hàng sẽ tăng lãi suất huy động tiền đồng là chuyện phải đến. Lãi suất đầu vào tăng, lãi suất cho vay ra sẽ tăng. Gánh nặng lãi suất, người gánh chịu cuối cùng, không ai khác là doanh nghiệp. Liệu khi đó, giá sản phẩm có giảm thấp? Cái vòng luẩn quẩn chỉ số giá tăng sẽ lặp lại ở mức cao hơn.

Từ 1% đến 0,5%

Tháng trước khi trả lời phỏng vấn Hãng tin Bloomberg, đại diện NHNN chính thức cho biết sự mất giá của tiền đồng so với đô la Mỹ sẽ được điều chỉnh từ mức 1% xuống 0,5% trong năm nay. Từ đầu tháng 11 đến nay tỷ giá VND/USD do NHNN công bố hàng ngày chỉ giảm tổng cộng khoảng 10 đồng (tức tiền đồng lên giá 10 đồng so với đô la Mỹ). Một khi NHNN tiếp tục mua đô la một cách yếu ớt như hiện nay và không giảm nhiều tỷ giá hối đoái công bố hàng ngày, trạng thái ngoại hối của các ngân hàng sẽ đầy. Họ không thể mua ngoại tệ vào tiếp, đô la sẽ phải chạy ra thị trường tự do và giá giao dịch trên thị trường tự do sẽ thấp hơn giá mua bán của ngân hàng dù các ngân hàng điều chỉnh giá niêm yết hết biên độ cộng trừ 0,5% cho phép. Khi ấy các ngân hàng sẽ khó khăn và liệu việc kiểm soát kinh doanh ngoại hối có còn trong tay ngân hàng?

Nhìn sâu xa hơn, những động thái điều hành tiền tệ và tỷ giá gần đây cho thấy NHNN đang lúng túng, lúng túng bởi ảnh hưởng của kế hoạch (đầu năm chỉ tiêu trượt giá của tiền đồng so với đô la Mỹ được ấn định là 1%) và sự dự báo biến động của thị trường có khoảng cách. Ngay cả việc xác định lại độ trượt giá của tiền đồng từ 1% xuống 0,5% cũng vẫn mang tính kế hoạch, thiếu tính thị trường. “Chúng ta không đẻ ra thị trường, mà thị trường đang kiểm soát chúng ta. Một khi ta chưa hiểu hết thị trường, thì làm sao kiểm soát được nó?” - một nhà đầu tư nước ngoài nhận định.
Theo Hải Lý
TBKTSG

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên