TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Siết đúng mức

23-10-2008 - 15:33 PM | Tài chính - ngân hàng

Siết đúng mức

Cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ vẫn đang diễn tiến. Các nước đang chuẩn bị siết lại việc quản lý được xem là lỏng lẻo trước đây. Vấn đề là siết đến mức nào?

Nhà đầu tư: “tham lam” và “sợ hãi”

Cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ đang diễn ra hiện nay đã đẩy tâm lý nhiều nhà đầu tư vào trạng thái sợ hãi, không biết còn những tin xấu bất thường nào sẽ xuất hiện, không biết thị trường Việt Nam có bị tổn hại nhiều hơn nữa hay không.

Vì vậy, giá cổ phiếu vẫn chưa thể phục hồi. Nỗi sợ hãi này lại lan truyền vào lúc trong nước cũng đang có những nỗi lo riêng: tăng trưởng kinh tế đã chậm lại, xuất khẩu được dự kiến sẽ gặp nhiều khó khăn hơn do nhu cầu của những nền kinh tế là bạn hàng chủ yếu của ta cũng đang gặp khó khăn, dòng vốn nước ngoài vào Việt Nam cũng dự đoán sẽ chậm lại do khủng hoảng tài chính toàn cầu, giá điện có thể còn tăng... Vì vậy, đa số quỹ đầu tư nước ngoài sẽ chọn chiến lược “chờ đợi trước khi tham lam”.

 Rõ ràng, các quỹ này hiểu rằng, khủng hoảng và kinh tế suy giảm là thời cơ tốt để tìm mua cổ phiếu tốt giá rẻ và tiến hành sáp nhập và mua lại. Tuy nhiên, bây giờ không chỉ có cổ phiếu của Việt Nam rẻ mà cổ phiếu Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật và thậm chí Mỹ cũng rẻ.

Khi mà tình hình thiếu tiền mặt đang khá căng thẳng ở Mỹ và vài trung tâm tài chính khác (có dễ chịu đi trong vài ngày gần đây), thì các quỹ đầu tư ở Việt Nam vẫn sẽ còn tìm cách bán cổ phiếu để nắm tiền mặt và chờ cơ hội mới.

Mặt khác, vấn đề mua bán công ty ở Việt Nam cũng còn nhiều khó khăn, do đó họ sẽ chờ để có thể giải ngân một lượng vốn lớn vào cổ phiếu rẻ của những công ty lớn.

Trong khi chờ đợi là giải pháp của nhiều quỹ nước ngoài, thì một số nhà đầu tư của Việt Nam có thể nghĩ đến chuyện “tham lam trong ngắn hạn” để lướt sóng. Tuy nhiên, đa số sẽ chưa dám dốc hết tiền để “tham lam dài hạn”. Các nhà đầu tư vẫn cần chờ đợi xem đáy thị trường đã hình thành chưa hay thị trường còn xuống thấp hơn nữa.

Quản lý thị trường: sẽ thắt chặt hơn, nhưng coi chừng bóp nghẹt sự phát triển

Gần đây, do tác động lây lan của cuộc khủng hoảng ở Mỹ, đã bắt đầu có những ý kiến từ phía cơ quan quản lý của Việt Nam là sẽ thắt chặt hoạt động quản lý, chú trọng đến vấn đề quản lý rủi ro và kiểm soát một số hoạt động kinh doanh được xem là nhiều rủi ro, ngay cả hoạt động tự doanh chứng khoán xưa nay được xem là tất yếu của thị trường cũng đang được rà soát. Và có thể sẽ càng có nhiều hoạt động kinh doanh thuộc lĩnh vực tài chính bị kiểm soát chặt hơn nữa.

Đây có lẽ là xu hướng chung của thế giới. Ngay cả ở Mỹ, nhiều chuyên gia cũng dự đoán rằng sau đợt khủng hoảng lần này, hoạt động kinh doanh của các định chế tài chính sẽ bị kiểm soát nhiều hơn, nhất là những hoạt động thuộc mảng ngân hàng đầu tư (investment banking), cụ thể hơn là những hoạt động của sản phẩm phái sinh.

Nhiều quy định thắt chặt hơn sẽ được áp dụng, và nhiều yêu cầu về vốn tối thiểu, khả năng quản trị rủi ro và mức dự trữ khắt khe trước nay được áp dụng cho các hoạt động ngân hàng thương mại sẽ có thể được xem xét áp dụng vào khu vực ngân hàng đầu tư. Vậy, thị trường tài chính thế giới, sau một kỷ nguyên để tự điều chỉnh (thường được mô tả là thị trường không bị quản lý, “unregulated”), nay sẽ có thể rơi vào trạng thái bị quản lý quá chặt! Nhưng liệu như vậy có đúng không?

Nên nhớ rằng, nếu thị trường có khuyết tật thì chính nhà quản lý cũng có thể sai lầm! Đặt vai trò của nhà quản lý lớn hơn ở những nơi mà thị trường hoàn toàn không được quản lý là đúng, nhưng siết chặt tràn lan là không hợp lý.

Tương tự, về chuyện quản lý thị trường tài chính ở Việt Nam, hiện nay việc mở công ty chứng khoán, mở ngân hàng, đầu tư trái ngành, cho vay kinh doanh chứng khoán, cấp tín dụng cho nhiều dự án bất động sản đã được kiểm soát chặt hơn, đó là mặt tốt.
Nhưng nếu đi xa hơn nữa, bắt cơ quan quản lý thị trường hay công ty chứng khoán quản lý cả chuyện phát hành cổ phiếu của doanh nghiệp thì coi chừng đi quá đà, chưa nói đến chuyện này vượt thẩm quyền hiện tại của các cơ quan quản lý.
Trong ngành tài chính ai cũng biết có chuyện “bất cân xứng thông tin” giữa các chủ thể, làm sao công ty chứng khoán hay nhà quản lý có thể biết rõ hiệu quả các dự án phát hành mới hơn công ty định phát hành.
Quyết định phát hành là tùy tính toán của doanh nghiệp, khi thị trường đang đi xuống mà phát hành mới thì có thể dẫn đến đợt phát hành không thành công, kéo giá cổ phiếu của chính mình xuống.
Hậu quả doanh nghiệp tự gánh chịu. Còn nhà đầu tư khi chọn mua cổ phiếu và gặp tình huống đó là gặp phải rủi ro vốn có của thị trường, không thể buộc cơ quan quản lý phải loại bỏ rủi ro cho mình.

Trước khi tham gia đầu tư, nhà đầu tư cần phải hiểu điều này. Siết chặt quá thì sẽ dẫn đến phát triển chậm, đó là quy luật.

Ngân hàng: sẽ vẫn phải hạn chế cho vay?

Theo nhiều nhà đầu tư, một điểm sáng hiện nay của nền kinh tế là lãi suất đã giảm. Nhưng việc giảm lãi suất và việc tăng lượng tiền cho vay là hai vấn đề khác nhau. Ngân hàng liệu có dám cho vay nhiều nữa không?
Nhiều ngân hàng đang phải đối mặt với rủi ro nợ xấu nếu thị trường nhà đất biến chuyển xấu hơn và nhiều chủ dự án, doanh nghiệp bất động sản không trả được nợ. Tiếp đó, kinh tế suy giảm thì nhiều dự án kinh doanh dự kiến có mức lợi nhuận cao sẽ biến thành lỗ, liệu chủ doanh nghiệp có tiền trả nợ?
Khi mà yêu cầu về an toàn vốn và bảng cân đối đẹp đang trở nên khắt khe hơn, nhiều khả năng ngân hàng sẽ không dám mạnh tay tăng tín dụng vì họ phải duy trì một khoản dự phòng cho tình huống xấu.
Vậy, vấn đề không nằm ở chỗ lãi suất, mà ở việc ngân hàng có dám mạnh tay cho vay không? Câu hỏi này, cũng tương tự câu hỏi đang được đặt ra ở Mỹ hay Anh: tiền cứu nguy đã có nhưng ngân hàng có dám xài tiền không. Vì vậy, mối lo tăng trưởng tín dụng quá nóng nay có khả năng biến thành nỗi lo tín dụng tăng trưởng quá thấp.

Kết luận

Trong vòng 3-6 tháng tới, hệ thống ngân hàng và công ty chứng khoán vẫn nằm trong trạng thái củng cố và mang tính thận trọng nhiều hơn là bùng nổ mạnh trở lại. Nhưng đây cũng là thời cơ vàng để những tổ chức tài chính theo chiến lược thận trọng từ trước tới giờ (nghĩa là hiện nay đang có nhiều vốn khả dụng) có thể mua lại các tổ chức có vấn đề, đồng thời bành trướng mạng lưới cũng như thị phần của mình.

Vấn đề là, khi họ đã thận trọng (và có phần bảo thủ) từ trước đến giờ, liệu nay họ có dám chuyển qua mạo hiểm và mạnh tay hơn? Và để đảm bảo cho quá trình củng cố của hệ thống tài chính, việc hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động mua bán công ty, sáp nhập và mua lại... phải được đẩy nhanh.

Về phía thị trường chứng khoán, thị trường có thể hồi phục trước một bước, vì khi bức tranh kinh tế trong và ngoài nước trở nên rõ ràng hơn, bất kể là tốt hơn hay xấu hơn, hy vọng sẽ trở lại. Khi đó, nhà đầu tư nào, bất kể nội hay ngoại, tổ chức hay cá nhân, cũng trở nên tham lam.

Đó là lý do trong các cuộc khủng hoảng trước, sau khi thị trường chứng khoán đạt đến thời điểm tồi tệ nhất của cuộc khủng hoảng, nó lại hồi phục khá nhanh và lấy lại những gì đã mất chỉ sau 12 tháng, trong khi nền kinh tế thực vẫn đang trong giai đoạn củng cố. Đơn giản là vì trên thị trường đầu tư, người ta nhìn về tương lai nhiều hơn và sống nhờ hy vọng nhiều hơn. Nền kinh tế thực, sẽ phải chờ lâu hơn để hồi phục.  

 Theo Hồ Quốc Tuấn
TBKTSG

thanhtu

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên