TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Trái phiếu phản chiếu ngân hàng

16-04-2013 - 09:35 AM | Tài chính - ngân hàng

Trái phiếu phản chiếu ngân hàng

Các ngân hàng đã mua nhiều trái phiếu chính phủ trong năm qua.

Từ cuối tháng 3, các ngân hàng thương mại đã lần lượt công bố báo cáo tài chính năm 2012 đã kiểm toán. Kết quả chung vẫn là sụt giảm lợi nhuận. Tại VietinBank, chẳng hạn, thu nhập lãi thuần năm 2012 giảm hơn 8,1%, khiến lợi nhuận trước thuế giảm 2,67%. Sở dĩ như vậy là vì mảng tín dụng bị sụt giảm đáng kể. Trên thị trường vốn cho doanh nghiệp, tăng trưởng tín dụng cả năm 2012 chỉ đạt 8,91%.

Thị trường liên ngân hàng cũng bị thu hẹp lại. Theo báo cáo về thị trường trái phiếu năm 2012 của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), mặt bằng lãi suất bình quân liên ngân hàng đã giảm 2-5 điểm phần trăm ở tất cả kỳ hạn trong năm 2012 so với năm 2011.

Trong khi hoạt động tín dụng khá ì ạch, mảng trái phiếu của các ngân hàng lại rất sôi động. Ngân hàng là chủ thể chính tham gia thị trường trái phiZếu chính phủ sơ cấp. Theo BVSC, 10 thành viên có khối lượng trúng thầu lớn nhất đều là các ngân hàng, chiếm đến 68,88% tổng khối lượng trúng thầu. Có thể kể đến VietinBank, Vietcombank, Ngân hàng Quân Đội (MBB). So với năm 2011, giá trị nắm giữ chứng khoán chính phủ của VietinBank tăng 22,6%, hay Vietcombank tăng hơn 55%.

Có thể xem MBB là một trường hợp đặc biệt. Ngân hàng này có mức tăng trưởng thu nhập lãi thuần dương trong năm 2012, nhờ tăng trưởng tín dụng tốt (tăng 26%). Tuy vậy, MBB vẫn rót tiền nhiều vào trái phiếu, với giá trị chứng khoán chính phủ phát hành và bảo lãnh tăng tới 253% so với năm 2011.

Sự sôi động của năm ngoái đã kéo sang cả quý I năm nay. Theo Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), tổng huy động trái phiếu chính phủ qua kênh đấu thầu tại HNX trong quý I đã đạt gần 63.000 tỉ đồng, tăng hơn 11.000 tỉ đồng so với cùng kỳ năm ngoái. Các ngân hàng thương mại trong nước chiếm tỉ trọng trúng thầu cao nhất với 80,12%.

Một báo cáo khác của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho thấy thị trường thứ cấp cũng sôi động không kém khi giao dịch trái phiếu đạt tới 101.380 tỉ đồng trong quý I, tương ứng với 43% tổng giá trị giao dịch cả năm 2012. Sự sôi động này, theo VCBS, là do lợi suất trái phiếu chính phủ đã thấp hơn khá nhiều so với lãi suất liên ngân hàng, dẫn đến các tổ chức tín dụng tăng cường vay mượn trên thị trường này để mua bán trái phiếu hưởng chênh lệch.

Đồng thời, do tiền mặt dồi dào, các ngân hàng đã tăng cường mua trái phiếu nhằm giảm chi phí vốn. Mức lãi suất Chính phủ trả cho ngân hàng (trung bình 8,8-9,4%) hoàn toàn bù đắp được lãi suất mà ngân hàng phải trả cho người gửi tiền (trung bình 7,5-8%).

Các ngân hàng tham gia thị trường trái phiếu còn là vì các loại giấy tờ có giá này là tài sản cầm cố cần thiết để vay thêm từ các ngân hàng khác và Ngân hàng Nhà nước.

Điều đáng chú ý là các ngân hàng có quy mô lớn tập trung vào trái phiếu nhiều hơn là ngân hàng có quy mô nhỏ. Lý giải điều này, bà Cao Thị Thúy Nga, Phó Tổng Giám đốc MBB, cho rằng các ngân hàng đầu tư trái phiếu phải trường vốn và tỉ lệ đầu tư phải cân đối dựa trên khả năng tăng trưởng tín dụng. Nghĩa là các ngân hàng lớn có quy mô huy động lớn trong khi tín dụng tăng trưởng thấp thì buộc phải tìm đến kênh trái phiếu. Ngược lại, các ngân hàng nhỏ, để đảm bảo lợi nhuận với quỹ vốn khiêm tốn, buộc phải tìm cách cho vay vì mức sinh lời từ trái phiếu thấp hơn nhiều so với hoạt động tín dụng.

Vậy năm nay, dòng tiền từ ngân hàng có tiếp tục đổ vào trái phiếu? Khả năng này có thể xảy ra, nhất là khi tăng trưởng tín dụng quý I/2013 vẫn ở mức rất thấp (0,1%), còn các mức lãi suất chủ chốt và lãi suất liên ngân hàng vẫn nằm trong xu hướng giảm.

Bà Nga cho biết năm nay, MBB vẫn duy trì chiến lược tăng trưởng dựa trên tín dụng là chủ yếu, nhưng sẽ duy trì một tỉ lệ nhất định đầu tư vào trái phiếu để đảm bảo an toàn thanh khoản và có thêm nguồn thu nhập cố định.

Như vậy, nếu nhìn từ góc độ trái phiếu, lợi nhuận ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đáng ngại. Tuy nhiên, theo ông Lê Trí Thông, Phó Tổng Giám đốc DongA Bank, quý II tới mới là quý đánh giá đúng hơn về tăng trưởng tín dụng của ngành. Điều này còn phụ thuộc nhiều vào sức cầu của doanh nghiệp. Còn BVSC cho rằng tăng trưởng trái phiếu trong các năm qua thường tập trung vào quý I và quý IV.

Trên thực tế, các ngân hàng vẫn đang tận dụng tốt chính sách điều hành của các nhà quản lý để có lợi nhất cho mình. Nhưng có hai hệ quả xảy ra khi Chính phủ tăng cường phát hành trái phiếu.

Thứ nhất, việc Chính phủ huy động từ trái phiếu có lãi suất hấp dẫn sẽ cạnh tranh vốn trực tiếp với các doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh ngân hàng không dám mạnh tay cho vay. Thứ hai, các nhà điều hành chính sách đã vô tình tạo ra kênh giữ vốn và đầu tư hợp lý cho ngân hàng, nhất là ngân hàng có quy mô lớn, thay vì để họ tập trung tìm kiếm khách hàng tốt để giải ngân. Trong khi đó, tiền trả lãi suất trái phiếu là tiền thuế của dân và hiệu quả đầu tư công thì vẫn đang ở mức thấp.

Dù vậy, Chính phủ vẫn phải phát hành trái phiếu với lãi suất hấp dẫn để có ngân sách hoạt động. Vấn đề quan trọng là trái phiếu chỉ nên là một kênh bảo hiểm thay vì sinh lợi cho ngân hàng, để hướng luồng tiền về doanh nghiệp nhiều hơn.


khanhnt

Theo Nhịp cầu đầu tư

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên