TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Ưu tiên nguồn vốn hơn là tín dụng

10-08-2008 - 07:55 AM | Tài chính - ngân hàng

Ưu tiên nguồn vốn hơn là tín dụng

Trong hoàn cảnh các NHTMCP phải “chạy ăn từng bữa” thì các chi nhánh ngân hàng nước ngoài vẫn ung dung và thậm chí còn có vốn để cho vay trên thị trường liên ngân hàng với lãi suất cao.

Từ đầu năm 2008, khi những dấu hiệu khó khăn của nền kinh tế bắt đầu xuất hiện như lạm phát tăng cao, thị trường chứng khoán và bất động sản đi xuống, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) của Việt Nam rơi vào khó khăn về thanh khoản.

Nếu không có sự hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước thì các ngân hàng này còn có thể rơi vào tình trạng xấu hơn. Điều đáng nói là tình trạng này chủ yếu xảy ra đối với các ngân hàng trong nước, đặc biệt là NHTMCP mới thành lập. Các ngân hàng nước ngoài hầu như không bị tác động bởi sự khó khăn này. Vậy đâu là sự khác biệt?

Tình trạng này, theo người viết, xuất phát từ các nguyên nhân sau: Trước hết, hệ thống ngân hàng, chủ yếu là NHTMCP, đã đầu tư quá nhiều vào chứng khoán và bất động sản - hai lĩnh vực được coi là nhạy cảm nhất trước các biến động của nền kinh tế. Hai thị trường này gần như mất tính thanh khoản kể từ đầu năm 2008, vì vậy ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của các khách hàng.

Thứ hai, việc thắt chặt chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa từ đầu năm làm giảm đáng kể lượng cung tiền trong nền kinh tế, trong khi nhu cầu về vốn cho các dự án, phương án sản xuất kinh doanh đã được duyệt từ trước, vẫn đang rất lớn.

Thứ ba, việc có nhiều ngân hàng ra đời trong thời gian gần đây làm cho nhu cầu về vốn tăng cao, trong lúc trình độ và kinh nghiệm kinh doanh ngân hàng còn yếu, cộng với nguồn vốn huy động từ dân cư và các tổ chức ít, đành phải vay mượn từ thị trường liên ngân hàng. Lãi suất trên thị trường này có lúc lên trên 40%/năm là dẫn chứng cho tình trạng này.

Trong hoàn cảnh các NHTMCP phải “chạy ăn từng bữa” như vậy thì các chi nhánh ngân hàng nước ngoài vẫn ung dung và thậm chí còn có vốn để cho vay trên thị trường liên ngân hàng với lãi suất cao. Vậy đâu là nguyên nhân của sự thành công này và các NHTMCP có thể học hỏi được gì từ các chính sách của ngân hàng nước ngoài.

Trước hết phải khẳng định rằng để có thanh khoản tốt và nguồn vốn bền vững thì các ngân hàng đầu tiên phải dựa vào nguồn vốn huy động từ dân cư và các tổ chức kinh tế, đặc biệt là các khách hàng có dòng lưu chuyển tiền (cash flow) lớn như xăng dầu, điện, thương mại… thay vì dựa vào nguồn vốn thị trường liên ngân hàng. Vì vậy, chính sách khách hàng phải hướng về phát triển nguồn vốn. Đây là một sự khác biệt về chính sách khách hàng giữa các ngân hàng Việt Nam và ngân hàng nước ngoài.

Từ trước tới nay, đối với các ngân hàng trong nước, chính sách ưu đãi thường dành cho các khách hàng có dư nợ tín dụng cao và vay trả thường xuyên. Xét cho cùng thì chiến lược này không sai vì đối với một nền kinh tế đang phát triển nhanh, nhu cầu về vốn lớn như nước ta thì tín dụng luôn là mảnh đất màu mỡ để các ngân hàng “quảng canh, thâm canh”.

Họ mở rộng đối tượng cho vay, đơn giản hóa các thủ tục cho vay mà đôi lúc quên mất rằng rủi ro tín dụng (credit risk) và rủi ro thị trường (market risk) là rất lớn và luôn tiềm ẩn sau các hồ sơ vay vốn đẹp đẽ. Cuộc khủng hoảng tín dụng nhà đất ở Mỹ, bong bóng bất động sản và chứng khoán ở nước ta từ đầu năm đến nay là những ví dụ tiêu biểu cho các rủi ro này.

Ngược lại, đối với các ngân hàng nước ngoài, phát triển nguồn vốn, chứ không phải tín dụng, mới là chính sách được ưu tiên hàng đầu của họ. Các ngân hàng nước ngoài luôn huy động được một lượng vốn nhàn rỗi rất lớn với chi phí thấp từ khách hàng của họ.

Điều này giúp họ có khả năng đáp ứng tốt nhu cầu giải ngân cho chính khách hàng của họ. Ngoài ra họ cũng có nguồn vốn để cung cấp cho thị trường liên ngân hàng với lãi suất rất cao như thời gian qua. Chính sách này có thể không mang lại lợi nhuận lớn như các NHTMCP nhưng nó luôn bảo đảm sự phát triển ổn định và thỏa mãn được nhu cầu vay vốn của khách hàng.

Để có nguồn vốn lớn và ổn định, các ngân hàng nước ngoài đã xây dựng cho mình một chính sách phát triển hợp lý trên cơ sở cân đối giữa dư nợ và nguồn vốn theo những tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, họ xây dựng một đội ngũ nhân viên giỏi về hoạt động maketing và biết thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Những nhân viên này luôn chủ động liên hệ với khách hàng để biết được kế hoạch kinh doanh sắp tới của khách hàng như kế hoạch vay vốn, trả nợ, thanh toán tiền hàng, mua bán ngoại tệ…

Điều này đã giúp ngân hàng chủ động về nguồn vốn trước khi giao dịch xảy ra, tránh được tình trạng “nước đến chân mới nhảy”. Các nhân viên này cũng được tiếp cận nhiều nguồn thông tin, giúp họ có khả năng dự báo được xu hướng thị trường.

Một yếu tố giúp các ngân hàng nước ngoài giảm được rủi ro thanh khoản là nợ quá hạn, nợ xấu của họ thường rất thấp so với các NHTMCP Việt Nam, các khoản nợ thường được thanh toán đúng hạn. Có được điều này là do các khoản vay của họ thường được lựa chọn kỹ càng, được quyết định trên cơ sở các tiêu chí của thị trường, ít bị chi phối bởi các ý muốn chủ quan của cán bộ tín dụng.

Theo Nguyễn Quốc Đạt
TBKTSG

khanhhoa