TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Bốn thành tích của Tổng thống Obama

24-01-2010 - 10:27 AM | Tài chính quốc tế

Bốn thành tích của Tổng thống Obama

Lý do căn bản khiến tỷ lệ ông Obama bị sụt giảm mạnh là do người Mỹ đã phải trải qua một năm 2009 luôn trong nỗi lo sợ bị mất việc.

Khi kinh tế phục hồi, ông Obama chắc chắn sẽ giành được sự tin tưởng.

Cuộc khảo sát do The Economist tiến hành cho thấy người Mỹ dần mất niềm tin và sự kiên nhẫn đối với cách Obama điều hành nền kinh tế; tỷ lệ ủng hộ giảm xuống còn 40% từ 54%.

Bên cạnh đó, ông Obama còn để mất điểm ở nhiều lĩnh vực khác như chăm sóc sức khỏe, chống chủ nghĩa khủng bố, nhập cư, chiến tranh tại Iraq và Afghanistan, an ninh xã hội và các quyền cho người đồng giới. Trong số mười lĩnh vực khảo sát thì ông Obama chỉ ghi điểm ở hai lĩnh vực duy nhất là giáo dục và môi trường. Tóm lại, người Mỹ chỉ đơn thuần mến mộ bản thân con người Obama hơn những chính sách của ông nhưng càng ngày thì lòng yêu mến ở cả hai phương diện đều giảm sút.

Tuy vậy, xét trên phương diện nào đó, ông Obama cũng đã có một năm cầm quyền đầu tiên không quá tệ. Ông không mắc phải bất kỳ sai lầm nào trầm trọng và cũng đã đạt được bốn thành tựu đáng kể.

Thứ nhất, ông đã tạo dựng một hình ảnh thiện cảm hơn về nước Mỹ trong mắt cộng đồng quốc tế bằng cử chỉ cởi mở với nguồn gốc phi và dòng máu đạo Hồi trong mình, với tuổi thơ tại Indonesia cùng ý thức hệ của một sinh viên Harvard.

Con người Obama dường như khiêm nhường hơn, chan hòa hơn và tỏ rõ lòng tôn kính cộng đồng Hồi giáo hơn người tiền nhiệm. Ông kêu gọi một thế giới không có vũ khí hạt nhân. Ông phản đối các hình phạt tra tấn trong nhà tù.

Trong bài phát biểu tại lễ nhận giải Nobel hòa bình, ông đĩnh đạc nói rằng “nếu duy trì thể chế có sự đàn áp thì chúng ta sẽ không tránh khỏi làn sóng phẫn nộ trong dân. Nhưng một thể chế không có sự đàn áp sẽ đẩy xã hội đến một thái cực mới trừ khi chúng ta có một lối thoát khác.”

Những điều này có nghĩa gì? Theo nhà phân tích Simon Anholt tính toán hiệu ứng Obama đối với tổng giá trị thương hiệu Mỹ trên toàn cầu có giá trị ước khoảng 2,1 nghìn tỷ đô la. Mỗi năm, Anholt lại tiến hành khảo sát với 20,000 tới 40.000 người đề biết được người ta nhìn nhận ra sao về con người, văn hóa, cách lãnh đạo và thực thi quyền con người của nhiều quốc gia trên thế giới. Ông nhận ra rằng khi người ta đã ngưỡng mộ một quốc gia ở một lĩnh vực nào đó thì thường dành sự ưu ái cho cả các lĩnh vực khác.

Khi Geogre Bush còn đương nhiệm, thế giới dường như không mấy thiện cảm và để tâm tới hàng hóa, dịch vụ và thậm chí cả những gì đang diễn ra tại hợp chủng quốc này. Dưới thời Obama, Anholt nhận thấy, Mỹ trở lại là một trong những quốc gia được ngưỡng mộ trên thế giới (tiến 7 bậc so với năm 2008). Sử dụng cùng các tiêu chí mà các chuyên gia tư vấn dùng để định giá thương hiệu của Coca Cola hay Sony, ông đoán giá trị thương hiệu Mỹ đã tăng từ 9,7 nghìn tỷ lên đến 11,8 nghìn tỷ đôla.

Thứ hai, rõ ràng, nền kinh tế Mỹ dường như đã bình ổn trở lại. Cuộc khủng hoảng lan tràn vào thời điểm Obama trúng cử đã được chặn đứng. Phải tiếp quản bộn bề công việc do chính quyền tiền nhiệm bàn giao, Obama phải viện đến những đồng tiền ngân sách để bao bọc và tránh cho hệ thống ngân hàng và các tập đoàn bảo hiểm phá sản hàng loạt. Ít nhất, Obama cũng đã có công khi cứu được hệ thống tài chính Hoa Kỳ trong tình thế nguy kịch đến vậy.

Obama cũng đã can thiệp kịp thời để cứu vớt hai đại gia ngành ô tô là General Motors và Chryler. Từ khoản tiền khổng lồ trích từ ngân sách, Obama góp phần không nhỏ vào quá trình kích cầu. Tất cả những gì Obama đã nỗ lực đã góp phần khôi phục niềm tin để và ngăn không sự suy giảm hiện tại trở thành một thảm họa.

Thứ ba, Obama đã thực sự nghiêm túc với vấn đề tại Aighanistan. Khi tình hình tại Iraq ổn định hơn, Obama cam kết sẽ rút dần quân đội Mỹ khỏi đây. Nếu theo tiến trình này, vào cuối năm 2011, Mỹ sẽ chỉ còn duy trì một lực lượng rất nhỏ tại Iraq.

Trong khi đó, ông lại cam kết tăng cường quân cho cuộc chiến tại Afghanistan. Bằng việc triển khai thêm hàng chục nghìn lính Mỹ tại chiến trường này, ông kỳ vọng sẽ giúp đất nước này ổn định để dọn đường cho kế hoạch rút quân từ mùa hè năm sau.

Biểu đồ trên: tỉ lệ ủng hộ và phản đối đối với các đề xuất thay đổi hệ thống chăm sóc sức khỏe do Quốc hội Mỹ và chính quyền Obama tạo dựng.

Biểu đồ dưới: thể hiện đánh giá của người dân nếu như Tổng thống Obama và Quốc hội thông qua việc cải tổ hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Thứ tư, Obama đã tiến rất gần đến cuộc cải tổ lớn nhất từ năm 1960 đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe tại Mỹ.

Tuy nhiên, Giải Nobel hòa bình của Obama khó lòng đem ra để thuyết phục Bắc Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, những người ủng hộ Obama quả quyết rằng chính cách ứng xử kiên nhẫn và tinh tế của tổng thống sớm muộn gì cũng đem lại kết quả chẳng hạn như việc kêu gọi Nga cùng tham gia thuyết phục Iran từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.

Nhìn từ góc độ của những người chống đối, họ coi những thành tựu này không có gì đáng kể thậm chí còn cho rằng thế giới đã nhìn ra điểm yếu của Obama và đang định tận dụng điểm yếu này.

Công luận quả đã quá khắt khe với Obama. Hãy nhớ rằng, Obama đã phản ứng nhanh nhạy hơn Geogre Bush rất nhiều khi quyết định tấn công các nghi phạm khủng bố Pakistan bằng tên lửa từ máy bay không người lái chỉ một tuần sau khi tiếp quản nhiệm sở. Obama cũng khiến các thế lực khủng bố phải điên đầu khi đưa những tên khủng bố như Khalid Sheikh Muhammad ra trước tòa án dân sự.

Tuy nhiên, Obama đôi khi cũng thật khó hiểu khi từ chối cho đóng cửa nhà tù tại vịnh Guantanamo cho đến khi ông tìm hiểu được điều gì đang thực sự diễn ra đằng sau song sắt nhà tù này.

Quyết định tăng cường lực lượng cho cuộc chiến tại Afghanistan phần nào làm hỏng mất hình ảnh đẹp của Obama. Nhiều người e rằng Obama sẽ biến Afghanistan thành một "Việt Nam thứ hai": một cuộc chiến tiêu tốn nhiều tiền của, đẫm máu và là sự thảm bại đặt dấu chấm hết cho cương vị tổng thống của ông.

Giới phản bác cho rằng dù Obama đã đúng khi quyết định gửi thêm quân tới Afghanistan nhưng ông cũng phải mất hàng tháng trời để thực thi và rồi sẽ dần dần lẳng lặng rút lại quyết định này như ông đã từng làm. Obama nói: “Người Mỹ không hề hứng thú dấn thân vào những cuộc chiến tranh triền miên tại Afghanistan và những gì họ đang thực thi chỉ nhằm làm những gì mình có thể đạt được ở mức chi phí hợp lý”.

Nhng li ch trích

Trên phương diện kinh tế, những người chỉ trích Obama cũng có lý đôi chút. Họ cho rằng đa phần các khoản kích thích kinh tế của Obama sẽ bị bỏ phí vì chính phủ chưa bao giờ biết cách sử dụng tiền một cách hiệu quả. Sớm muộn gì, Obama cũng phải trả nợ ngân sách. Mức thâm hụt ngân sách năm vừa rồi ước tính 11,2% GDP là mức thâm hụt lớn nhất kể từ sau Thế chiến thứ II. Và như vậy, những gì mà nó đem lại là không bền vững. Obama hứa sẽ giải quyết thâm hụt ngân sách vào tháng tới nhưng lại chưa tuyên bố ông sẽ làm như thế nào.

Lực lượng chống thu thuế đoán Obama sẽ tăng thuế. Họ lo ngại rằng tổng thống sẽ lên kế hoạch cho việc tăng mức chi tiêu xã hội cùng những chính sách thực hiện về lâu dài. Bộ máy chính quyền của Obama gồm những người có mức lương và thu nhập cao hơn khu vực tư nhân rất nhiều. Mặc dù Obama nói sẽ thúc đẩy thị trường tự do nhưng không phải lúc nào ông cũng giữ lời.

Khi bãi công nổ ra tại Washington, giới nghiệp đoàn đã nhận được sự ưu ái hơn hẳn giới chủ. Những người bảo thủ cho rằng bởi Obama trước nay chỉ vùi đầu vào luật pháp, sách vở hàn lâm và chính phủ nên không thể hiểu được về bản chất tạo ra sự thịnh vượng. Một nhà hoạt đồng chống tăng thuế phát biểu rằng “Tổng thống không biết ai mới là người có công việc thực sự.”

Obama tự coi mình là người ủng hộ mậu dịch tự do nhưng lại đặt bút ký sắc lệnh áp thuế quan đối với sản phẩm lốp xe nhập khẩu từ Trung Quốc từ đó châm ngòi cho các hành động trả đũa. Dù cho không có bất kỳ cuộc chiến thương mại nào nổ ra nhưng danh tiếng của Mỹ đã bị tổn hại. Theo cơ quan giám sát Global Trade Alert, thế giới phàn nàn nhiều về Mỹ lên Tổ chức thương mại thế giới hơn bất kỳ quốc gia nào kể cả Trung Quốc.

Đề xuất cải cách hệ thống chăm sóc sức khỏe của Obama vấp phải phản đối của cả những người cánh tả lẫn cánh hữu. Cánh tả cho rằng đạo luật được thông qua không được bao gồm các công ty bảo hiểm thuộc sở hữu nhà nước. Các nhân vật phản bác bên cánh hữu lại lo ngại rằng mục tiêu cuối cùng là một liều thuốc xã hội chủ nghĩa ít được chăm chút và không đem lại nhiều lợi ích cho người tham gia. Số khác lo rằng việc cải cách sẽ tiêu tốn nhiều tiền của.

Năm cầm quyền thứ hai của Obama có thể còn gian nan hơn nhiều. Nếu và khi dự luật cải cách hệ thống chăm sóc sức khỏe được thông qua, thượng nghị viện sẽ tiếp tục bàn thảo đến vấn đề thay đổi khí hậu. Việc Mỹ không thể áp dụng hệ thống kiểm soát và thương mại hóa khí thải độc hại khiến Obama đôi chút ưu tư tại Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu toàn cầu tháng trước tại Copenhagen nhưng vấn đề định giá khí thải gây ra rất nhiều tranh cãi tại Mỹ và càng gay gắt hơn kể từ khi Obama lên làm tổng thống.

Một số nhà phê bình chỉ trích việc Obama cho phép Quốc hội can thiệp quá sâu vào việc điều hành đất nước. Obama đã giao phó phần lớn cho Nancy Pelosi và Harry Reid – hai nhân vật chủ chốt của đảng Dân chủ tại hai viện – vạch ra kế hoạch cải tổ hệ thống chăm sóc sức khỏe và quyết định mức ngân sách chi ra cho các khoản kích thích.

Ông Obama đang nỗ lực để kiểm soát chặt hơn các hoạt động tại thị trường chứng khoán bằng việc đề xuất nâng cao vai trò của cục Dự trữ liên bang đối với biện pháp ngăn không cho các công ty tài chính tiến hành các bước đi mạo hiểm làm tổn hại cả hệ thống. Các nghị sỹ tại Hạ viện đã chấp thuận nhưng Thượng viện lại muốn thiết lập một thể chế điều hành mới.

Những thử thách còn lại có thể là cải tổ chính sách nhập cư và điều luật cho phép thành lập các nghiệp đoàn không cần thông qua các vòng bỏ phiếu kín. Thậm chí, ngay cả khi những bang có vốn có hành động gây hấn và lực lượng khủng bố có án binh bất động (trên thực tế thì điều này không bao giờ xảy ra) thì tổng thống thứ 44 của nước Mỹ chắc chắn sẽ có một năm 2010 không hề yên ả.

Theo Như Nguyệt

Tuần Việt Nam


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên