TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Bong bóng trên thị trường năng lượng không dễ vỡ

29-08-2008 - 12:11 PM | Tài chính quốc tế

Bong bóng trên thị trường năng lượng không dễ vỡ

Chính sách trợ giá năng lượng của nhiều nước đã đẩy giá dầu lên quá cao. Và nay việc đưa giá dầu trở lại mức như trước không phải điều dễ dàng.

Công viên Disneyland và trạm xăng ở thành phố Thượng Hải thông thường không có điểm gì chung, tuy nhiên đến gần đây, hai nơi này giống nhau ở một điểm: những hàng dài người đứng chờ đợi bên ngoài.

 

Giờ cao điểm tại trung tâm thành phố, hàng trăm người lũ lượt chờ đợi nhiều giờ trong mệt mỏi để mua xăng. Họ không còn sự lựa chọn nào khác, khá nhiều trạm xăng đã đóng cửa vì hoạt động kinh doanh thua lỗ.

 

Trợ cấp năng lượng đã duy trì giá xăng dầu ở mức thấp giả tạo trong thời gian quá lâu là một yếu tố đẩy giá dầu lên mức cao.

 

Gần đây, nước trợ giá năng lượng đã phải chịu sự chỉ trích khá nhiều. Tháng 7, tổng thống Bush đổ lỗi cho những nước này về việc để nhu cầu xăng dầu tăng quá cao và vì thế thị trường không thể điều chỉnh theo đúng quy luật của nó.

 

Lời buộc tội này của tổng thống Bush có căn cứ xác thực. Trước ngày 19/06, người tiêu dùng Trung Quốc tiêu thụ xăng dầu chỉ với mức giá bằng một nửa mức giá thế giới.

 

Và khi chính phủ bất ngờ thông báo tăng giá năng lượng thêm gần 20%, giá một thùng dầu ngọt nhẹ tại Texas, Mỹ giảm gần 5USD/thùng. Chính trị gia toàn thế giới hiện nay đang kêu gọi hành động tương tự, họ hy vọng đây sẽ là liều thuốc hiệu quả cho vấn đề giá dầu quá cao. Có một điều chưa chắc chắn là việc các nước ngừng trợ cấp năng lượng sẽ có thể giúp giá dầu giảm đến đâu và mức độ giảm như thế nào.

 

Người tiêu dùng tại nhiều nước, từ Ai Cập, Indonexia cho đến Ấn Độ hiện vẫn trả giá xăng dầu thấp hơn giá thế giới. Tại Trung Quốc, ngay cả sau khi giá xăng dầu tăng vào tháng 6, người sử dụng xe máy vẫn trả tiền xăng ở mức 2,80USD/gallon trong khi mức này tại Mỹ và Pháp lần lượt là 3,75USD/gallon và Pháp là 8USD/gallon.

 

Tại nhiều nước xuất khẩu dầu mỏ, giá xăng dầy còn đứng ở mức thấp đáng kinh ngạc, 45 cent/gallon.

 

Áp lực từ chuyên gia kinh tế và chính trị toàn thế giới đã có tác dụng nhất định. Trung Quốc là nước thứ 5 tại châu Á tiến hành giảm trợ cấp năng lượng. Indonexia, Đài Loan, Ấn Độ và Malaysia cũng tiến hành tăng giá bán lẻ từ 10 đến 50% từ cuối tháng 5/2008.

 

Chuyên gia phân tích thị trường kỳ vọng vào đợt tăng giá tiếp theo bởi gánh nặng tài chính đối với nhiều nước đã trở nên quá lớn.Trợ cấp năng lượng tại nhiều nước như Ấn Độ, Trung Quốc và Malaysia chiếm tới 2% GDP. Gánh nặng tại nước khác như Turkmenistan còn trầm trọng hơn, trợ cấp năng lượng chiếm 15% GDP của nước này.

 

Ông Jim Burkhard của Cambridge Energy Research Associates nhận xét nếu trợ cấp năng lượng hoàn toàn được dỡ bỏ hoàn toàn, chỉ sau một đêm, giá dầu sẽ hạ từ 10 đến 40USD/thùng.

 

Tuy nhiên, không ai dám hy vọng vào việc tất cả chính sách trợ giá năng lượng này sẽ biến mất chỉ trong một thời gian ngắn. Nguyên nhân là nhiều chính phủ cho rằng trợ giá năng lượng hỗ trợ cho người nghèo và duy trì ổn định xã hội. Tuy nhiên trên thực tế đối tượng hưởng lợi lớn nhất lại là tầng lớp trung lưu và giàu có trong xã hội.

 

Một giáo sư về thị trường năng lượng tại đại học Dundee cho rằng người giàu có sống trong căn hộ đẹp có điều hòa mát rượi tại Bắc Kinh nên trả nhiều tiền hơn cho chi phí năng lượng. Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế và một số chuyên gia cho rằng người nghèo sẽ có lợi hơn nếu hàng tỷ USD trợ cấp năng lượng được dành để hỗ trợ cho cuộc sống của họ.

 

Theo nghiên cứu của Morgan Stanley, nếu Ấn Độ muốn tăng giá năng lượng lên ngang giá toàn cầu, tỷ lệ lạm phát của nước này sẽ tăng thêm 4% lên 11%. Chỉ duy nhất Trung Quốc với dự trữ ngoại tệ rất lớn của mình, có khả năng tiếp tục trợ cấp năng lượng.

 

Các chuyên gia vẫn hết sức lo ngại về khả năng bỏ trợ cấp năng lượng sẽ ảnh hưởng ra sao tới nhu cầu năng lượng. Trong một số trường hợp, tăng giá năng lượng có thể khiến lượng tiêu thụ tăng trong ngắn hạn bởi công ty sản xuất năng lượng tham lợi nhuận sẽ chạy đua sản xuất.

 

Tại Trung Quốc, khi các nhà hoạch định chính sách tăng giá năng lượng, công ty sản xuất năng lượng ngay lập tức cung cấp thêm sản phẩm vào thị trường, tiêu thụ tăng lên. Trên thực tế, nếu giá tăng, nhu cầu sẽ giảm, thế nhưng ở Trung Quốc, điều ngược lại đang diễn ra.

 

Trên thực tế, nhà đầu tư dầu biết trước điều này. Tuy giá dầu thô hạ sau khi Trung Quốc công bố giảm trợ giá, chỉ ngày sau đó, giá dầu lại tăng khi thế giới nhận ra rằng nhu cầu của Trung Quốc thực tế còn tăng nhanh hơn mức tăng của giá năng lượng.

 

Thị trường các nước đang phát triển sẽ vẫn tăng trưởng nhanh. Tại Trung Quốc và Ấn Độ, nền kinh tế đã phát triển đến mức độ người ta cảm thấy việc tiêu thụ ngày một nhiều năng lượng hơn là chuyện bình thường.

 

Theo nghiên cứu của New York University, chỉ riêng tại Trung Quốc, tính đến năm 2030, số xe ô tô trên đường sẽ tăng gấp 20 lần. Morgan Stanley, công ty tài chính hàng đầu của Mỹ, sau khi nghiên cứu, đã đưa ra kết luận ảnh hưởng của việc tăng giá nhiên liệu đến giảm nhu cầu là rất ít.

 

Cuối cùng, thị trường dành nhiều sự quan tâm đến người tiêu dùng tại nước giàu, cụ thể là Mỹ. Nhiều chuyên gia kinh tế học cho rằng sự sụt giảm gần đây của giá dầu là do trước đó giá dầu tăng quá cao đã khiến người Mỹ giảm sử dụng xe ô tô.

 

Ông Zhou Dadi, một chuyên gia tại Hội Đồng Nghiên Cứu Năng Lượng Trung Quốc, cho rằng trên thực tế ảnh hưởng của Mỹ lên giá dầu thế giới lớn hơn của Trung Quốc. Ông phát biểu : ”Tổng thống Bush có thể không thích hàng dài những người chờ mua xăng tại Thượng Hải, tuy nhiên nếu ông ấy muốn thấy giá dầu thấp, ông ấy nên nhìn lại chính những con đường cao tốc đông đúc tại Los Angeles.”

 

Ngọc Diệp
Theo Newsweek

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM