TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Châu Á sẽ đứng đầu thế giới sau 4 năm nữa?

26-02-2010 - 16:15 PM | Tài chính quốc tế

Châu Á sẽ đứng đầu thế giới sau 4 năm nữa?

Không hề ảo tưởng khi nói đến sự trỗi dậy của châu Á. Số liệu GDP nếu tính đến điều chỉnh tỷ giá hối đoái đã không nói hết về sự bùng nổ của châu Á.

Ảnh hưởng kinh tế của châu Á trên thế giới đã tăng lên, thế nhưng không hoành tráng như nhiều người tưởng.

Ý tưởng cho rằng trọng tâm kinh tế của thế giới chuyển sang phía Đông không mới. Nhiều chuyên gia cho rằng khủng hoảng tài chính toàn cầu đã giúp sức mạnh kinh tế từ Mỹ và Tây Âu sang châu Á. Nền kinh tế các nước mới nổi châu Á hồi phục từ suy thoái kinh tế nhanh hơn so với nền kinh tế các nước phát triển, hệ thống ngân hàng khỏe hơn, tỷ lệ nợ không cao bằng.

Năm 2009, Trung Quốc vượt qua Đức để trở thành nước xuất khẩu hàng hóa nhiều nhất thế giới. Trên phương diện khác, kinh tế Trung Quốc có thể đứng đầu thế giới trong 10 năm tới. Thế nhưng thực tế, sức mạnh đã nghiêng bao nhiêu phần về châu Á?

Báo cáo lợi nhuận từ nhiều ngân hàng cho thấy khu vực châu Á đã trở nên quan trọng hơn với các ngân hàng và doanh nghiệp. Một số giám đốc điều hành cao cấp đã chuyển sang làm việc tại khu vực châu Á, gần nhất, giám đốc điều hành ngân hàng HSBC, ông Michael Geoghegan đã chuyển từ London sang Hồng Kông.

Từ năm 1995, GDP thực của châu Á (tính cả sự biến động GDP của Nhật) đã tăng với tốc độ gấp đôi so với Mỹ và nhóm nước Tây Âu. Morgan Stanley dự báo GDP thực của châu Á sẽ tăng trưởng trung bình 7% trong năm nay và năm tới, trong khi đó con số này tại Mỹ là 3% và 1,2% tại Tây Âu.

Thế nhưng, nếu xem xét kỹ những con số, có thể nói việc tuyên bố sức mạnh kinh tế chuyển từ Tây sang Đông là phóng đại. Đồng nội tệ hạ giá, đóng góp của GDP châu Á vào GDP toàn cầu thực tế còn đi xuống, từ mức 29% vào năm 1995 xuống mức 27% vào năm 2009.

Năm 2009, tổng GDP châu Á vượt qua Mỹ thế nhưng vẫn còn thấp hơn rất nhiều Tây Âu (khả năng tổng GDP châu Á vượt qua Tây Âu vào năm 2010 là hoàn toàn có thể). Nói cách khác, sản lượng kinh tế của những nước giàu phương Tây gấp đôi so với phương Đông.

Người ta thường cho rằng các công ty châu Á sản xuất được nhiều hàng hóa hơn trong thời gian qua, năm 2009, xuất khẩu châu Á chiếm 31% xuất khẩu thế giới, không cao hơn mấy so với con số 28% của năm 1995. Trên thực tế, sự chuyển dời sức mạnh kinh tế sang châu Á đã chậm lại chứ không phải nhanh hơn. Thị phần sản lượng và xuất khẩu tăng vọt trong thập niên 1980 và 1990. Dù thị phần của Trung Quốc từ đó đến nay đã tăng trưởng, thị phần của Nhật cùng thời gian đó lại giảm chỉ còn một nửa.

Vậy tiềm lực tài chính của châu Á ra sao? Thị trường chứng khoán nhóm nước châu Á chiếm 34% giá trị vốn hóa trên toàn cầu, cao hơn Mỹ (33%) và châu Âu (27%). Ngân hàng Trung ương các nước châu Á nắm giữ khoảng 2/3 tổng dự trữ ngoại hối của toàn thế giới.

Con số này nhìn qua có vẻ ấn tượng, thế nhưng ảnh hưởng của châu Á lên thị trường tài chính khiêm tốn hơn rất nhiều bởi dự trữ chính thức chỉ chiếm 5% tổng tài sản tài chính toàn cầu. Phần lớn tài sản cá nhân vẫn ở phương Tây. Việc các đồng nội tệ châu Á chỉ chiếm 3% tổng dự trữ ngoại tệ trên toàn cầu cho thấy châu Á vẫn đi sau về các vấn đề tài chính.

Không hề ảo tưởng khi nói đến sự trỗi dậy của châu Á. Số liệu GDP nếu tính đến điều chỉnh tỷ giá hối đoái đã không nói hết về sự bùng nổ của châu Á. Nhiều đồng tiền châu Á xuống giá sâu ở thời kỳ thập niên 1990, giá trị tính theo đồng USD của các nền kinh tế đó đi xuống.

GDP danh nghĩa của Nhật chịu ảnh hưởng nặng nề bởi giảm phát. Quan trọng hơn, giá của nhiều loại hàng hóa, dịch vụ nội địa tại các nước thu nhập thấp thường rẻ hơn, như vậy sức chi tiêu thực tế của các hộ gia đình lớn hơn nữa.

Nếu GDP được tính toán dựa trên cơ sở ngang giá sức mua để xét đến cả những khác biệt về giá cả, phần trăm đóng góp của châu Á vào kinh tế toàn cầu còn lớn hơn, từ mức 18% năm 1980 lên mức 27% năm 1995 và 34% năm 2009.

Nếu tính toán theo cách này, kinh tế châu Á sẽ vượt qua cả kinh tế Mỹ và châu Âu cộng lại trong vòng 4 năm tới. Xét theo quan điểm ngang giá sức mua, ¾ nền kinh tế lớn nhất của thế giới là Trung Quốc, Nhật và Ấn Độ đã thuộc về châu Á. Ngoài ra châu Á cón đóng góp một nửa tăng trưởng GDP của thế giới trong 1 thập kỷ qua.

Một số chuyên gia kinh tế cho rằng việc tính toán theo ngang giá sức mua đã phóng đại về kinh tế châu Á. Điều quan trọng đối với các công ty phương Tây là sức mua người tiêu dùng tính theo giá trị USD. 3/5 dân số thế giới sống tại châu Á trong khi châu Á chỉ chiếm 1/5 tiêu dùng toàn cầu trong khi con số này tại Mỹ là tới 1/3.

Thế nhưng số liệu chính thức không nói hết được sức mạnh của tiêu dùng châu Á bởi không bao quát hết được chi tiêu và dịch vụ.

Số liệu từ Bộ phận tình báo kinh tế của Economist cho thấy châu Á đóng góp khoảng 1/3 doanh số bán lẻ thế giới.

Châu Á hiện là thị trường lớn nhất cho nhiều loại sản phẩm, 35% số xe bán ra trong năm ngoái tiêu thụ tại thị trường châu Á, con số này đối với điện thoại di động là 43%. Châu Á tiêu thụ 35% năng lượng của thế giới, tăng nhiều so với con số 26% vào năm 1995. Châu Á đóng góp 2/3 mức tăng trưởng tiêu thụ năng lượng từ năm 2000.

Nhiều công ty phương Tây quan tâm đến tiêu dùng vốn tại châu Á nhiều hơn tiêu thụ, trên phương diện này, châu Á đứng đầu. Năm 2009, 40% tổng đầu tư toàn cầu (tính theo tỷ giá hối đoái trên thị trường) diễn ra tại châu Á, con số này bằng cả Mỹ và châu Âu cộng lại. Trong lĩnh vực tài chính, các công ty châu Á tiến hành 8/10 vụ IPO lớn nhất nưm 2009, lượng vốn huy động được tại Trung Quốc và Hồng Kông cao gấp đôi tại Mỹ.

Ông Winston Churchill từng nói: “ Càng nhìn lại quá khứ, càng biết nhìn nhận tương lai.” Trật tự kinh tế mới thực tế là kết quả của một mô hình rất cũ. Châu Á đóng góp hơn một nửa sản lượng của thế giới trong 18/20 thế kỷ qua.

Và tầm quan trọng của châu Á sẽ chỉ tăng lên trong những năm tới. Tốc độ tăng trưởng của nhóm nước giàu sẽ đi xuống trong thập kỷ tới bởi nợ chính phủ tăng cao, thuế cao hơn, động lực làm việc và đầu tư giảm xuống.

Ngược lại, tăng trưởng tại nhóm nền kinh tế châu Á (đóng góp 4/5 vào sản lượng của thế giới) sẽ vẫn tiếp tục ở mức cao. Tăng trưởng kinh tế cao cho phép chính phủ các nước châu Á sự tự tin để đồng nội tệ tăng giá, quy mô của nhóm nền kinh tế này tính theo USD sẽ cao hơn.

Đến năm 2010, châu Á có thể mang lại khoảng một nửa doanh thu và lợi nhuận toàn cầu cho các tập đoàn đa quốc gia tại phương Tây, cao hơn nhiều so với mức 20% đến 25% ở thời điểm hiện nay.

Những nhân viên người châu Á đang hy vọng đến một ngày họ có thể chủ động đặt lịch cho các cuộc gọi hội nghị, đối tác người châu Âu và Mỹ sẽ phải làm quen với việc thức đêm để bàn công việc với đối tác tại văn phòng Bắc Kinh. Đây sẽ là phép thử tốt nhất cho việc liệu sức mạnh kinh tế đã thật sự chuyển sang phương Đông hay chưa.


Theo Dân Trí/Economist


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM