TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Đằng sau các vụ gian lận trong giới doanh nghiệp Trung Quốc

19-08-2011 - 16:49 PM | Tài chính quốc tế

Đằng sau các vụ gian lận trong giới doanh nghiệp Trung Quốc

Giá trị của một công ty tại đất nước đang phát triển liên quan mật thiết đến quan hệ của công ty đó với chính phủ.

Thị trường tại Trung Quốc chưa từng một lần nào chấn động bởi các vụ bê bối, trừ khi có liên quan đến nhà nước.

Cổ phiếu của nhiều công ty Trung Quốc đã sụt giảm nghiêm trọng trên các thị trường nước ngoài sau khi bê bối về kế toán của công ty họ được công bố. Có thể kể đến Sino Forest, một công ty lâm nghiệp niêm yết trên sàn Canada, cổ phiếu của công ty hạ từ 25,30 đôla Canada xuống 1,99 đôla Canada sau khi một tổ chức nghiên cứu nghi ngờ vể sổ sách tài chính của công ty. Forest đã bác bỏ lời buộc tội trên và cho đến nay đã yêu cầu một ủy ban độc lập tiến hành điều tra.

Việc giá cổ phiếu của một công ty hạ sâu sau khi cáo buộc gian lận sổ sách kế toán được công bố không có gì bất ngờ, đặc biệt tại Trung Quốc. Tuy nhiên mọi chuyện ở đây cũng khác chỗ khác.

Một nghiên cứu gần đây bởi 3 chuyên gia xem xét về những bê bối liên quan đến cổ phiếu các công ty giao dịch trên sàn Thượng Hải và Thâm Quyến trong giai đoạn từ năm 1997 đến năm 2005. Kết quả đáng kinh ngạc.

Các vụ việc gian lận tài chính và nhiều vụ bê bối khác của công ty như hoạt động hối lộ không hoàn toàn tương xứng với giá cổ phiếu của một công ty. Thế nhưng nếu ở Mỹ hay một số thị trường phát triển, để giá cổ phiếu của một công ty sụp đổ, yếu tố hạn chế tài chính ngắn hạn thiếu hụt và thay đổi về quản lý đóng vai trò then chốt, thì ở Trung Quốc, còn cần yếu tố khác nữa: sự liên quan với chính phủ.

Theo nghiên cứu trên, trong khoảng thời gian 6 tháng trước và sau khi vụ việc gian lận sổ sách kế toán bị phát hiện, cổ phiếu của công ty giảm trung bình 8,8%. Đối với các vụ bê bối doanh nghiệp liên quan đến hối lộ quan chức chính phủ hay biển thủ công sản, giá cổ phiếu giảm khoảng 1/3.

Giá cổ phiếu sụt giảm nghiêm trọng chỉ nói lên một phần câu chuyện. Các công ty vướng phải rắc rối liên quan đến chính phủ thường phải đương đầu với tình trạng nguồn cung tiền ngắn hạn bị rút đi và phải thay đổi ban quản lý, điều này vốn phổ biến ở phương Tây thế nhưng không phải phổ biến lắm với nhóm công ty Trung Quốc dám “chế biến” sổ sách kế toán.

Nguyên nhân đằng sau sự khác biệt này chính là bởi thị trường phương Tây phụ thuộc vào các hợp đồng được thực thi bởi tòa án và nhà đầu tư, nhà cung cấp và khách hàng cùng hoạt động theo nền tảng tài khoản được kiểm toán giống nhau. Tại Trung Quốc và nhiều thị trường phát triển khác, ngược lại, hoạt động kinh doanh được thực thi giữa trên cơ sở quan hệ chính trị và xã hội, không phải những con số. Vì vậy, yếu tố quan trọng nhất đằng sau mỗi vụ bê bối cũng khác.

Có mối quan hệ chặt chẽ với chính phủ cực kỳ quan trọng: nó có thể mang đến nguồn vốn giá rẻ, đất và hợp đồng ngoài ra còn nhiều lợi ích khác. Thế nhưng bởi Trung Quốc thiếu hệ thống pháp lý phù hợp, các công ty Trung Quốc thường thua thiệt khi muốn tìm xem họ có thể tin ai khi làm việc với khách hàng hay nhà cung cấp mới.

Công ty luôn cần đến quan hệ với quan chức để giải quyết vấn đề pháp lý. Nếu vấn đề được dàn xếp và cuối cùng công chúng biết đến nó, điều hay xảy ra với việc công bố các vụ bê bối liên quan đến chính phủ, công ty sẽ khó hoạt động.

Không chỉ thị trường phản ứng theo cách này, các quan chức cũng vậy. Báo cáo về các vụ kiện xung quanh vấn đề liên quan đến sổ sách kế toán khi mà nhà đầu tư hay khách hàng là nạn nhân còn rất hiếm. Tuy nhiên khi nhà nước trở thành nạn nhân, mức phạt sẽ cực kỳ kinh khủng. Tháng 7/2011, một số người đã bị kết án tử hình do dám làm tiền giả.

Bao lâu nay người ta đã kỳ vọng rằng khi thị trường Trung Quốc phát triển, thị trường sẽ mang nhiều đặc tính giống phương Tây hơn, họ sẽ tự chủ động hơn chứ không phải nhờ vào chính phủ.

Từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, chính phủ tại Mỹ và Anh đã trở thành cổ đông lớn (bất đắc dĩ) trong các tổ chức tài chính và công ty công nghiệp. Có thể kết luận giá trị của một công ty tại đất nước đang phát triển liên quan mật thiết đến quan hệ của công ty đó với chính phủ hơn nhà đầu tư, có thể điều này sẽ trở thành bình thường ở nơi khác nữa.

Ngọc Diệp


ngocdiep

Theo Trí thức trẻ

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên