TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Khủng hoảng chưa dứt

21-07-2009 - 17:13 PM | Tài chính quốc tế

Khủng hoảng chưa dứt

Việc coi khủng hoảng đã qua khi nền kinh tế chưa đạt được trạng thái cân bằng chẳng khác nào bác sỹ tin một bệnh nhân vẫn còn đầy đủ các triệu chứng đã lành bệnh.

Bong bóng tín dụng toàn cầu lên đến đỉnh điểm năm 2007 là do tăng tưởng tín dụng quá mức có liên quan tới việc định giá sai rủi ro. Tài sản bị định giá quá cao và lãi suất dần hướng tới một mức chung làm rủi ro không trả nợ bị lãng quên, còn rủi ro tỷ giá trong các giao dịch tiền tệ bị bỏ qua.

Lúc đó không mấy nhà quan sát hiểu được điều gì đang xảy ra trên bảng cân đối kế toán của các định chế tài chính. Nhưng bóng bóng tín dụng đã làm nảy sinh hàng lọat triệu chứng kinh tế vĩ mô rõ ràng.

Giá bất động sản trở nên tương đối cao so với thu nhập ở nhiều nước. Ở một nền kinh tế có tỷ lệ tiết kiệm đặc biệt nhạy cảm với tài sản như Mỹ, tỷ lệ tiết kiệm quá thấp để duy trì tăng trưởng kinh tế dài hạn.

Phần lớn các nước có lãi suất cao chịu thâm hụt tài khoản vãng lai khổng lồ vì dòng vốn có xu hướng chuyển từ nơi lãi suất thấp sang nơi lãi suất cao, khiến các đồng tiền có lãi suất cao bị đánh giá cao quá mức.

Kể từ khi khủng hoảng tài chính bắt đầu, sự mất cân đối kinh tế vĩ mô đã được điều chỉnh mạnh. Tuy vậy, quá trình điều chỉnh mới đi được 2/3 chặng đường. Tin rằng cuộc khủng hoảng đã qua khi nền kinh tế chưa đạt được trạng thái cân bằng chẳng khác nào bác sỹ đi tin một bệnh nhân vẫn còn đầy đủ các triệu chứng đã lành bệnh.

Với nước Mỹ, thiếu tiết kiệm là vấn đề lớn của nền kinh tế. Người ta đã vui mừng khi tỷ lệ tiết kiệm tăng lên gần 7%. Tuy vậy, tiết kiệm tư nhân tăng phải trả giá bằng tiết kiệm chính phủ giảm. Đơn giản là chính phủ đã vay tiền rồi cấp cho dân chúng. Trong quý đầu tiên, tỷ lệ tiết kiệm quốc dân ròng vẫn rất tiêu cực, -1,4%. Con số này chưa thể cải thiện nhiều trong quý II.

Tỷ lệ tiết kiệm quốc dân ròng âm đồng nghĩa với tăng trưởng vốn có nguồn gốc từ bên ngoài. Điều này không hứa hẹn tăng trưởng kinh tế dài hạn. Thâm hụt tài khoản vãng lai của Mỹ (tương đương với nhu cầu vốn nước ngoài) tăng rõ rệt, nhưng điều này diễn ra khi đầu tư đã giảm và tiết kiệm vẫn chưa tăng.

Trong các nước có bong bóng bất động sản và lãi suất cao khác, với cùng hậu quả thâm hụt tài khoản vãng lai lớn, bức tranh cũng không mấy khác. Ở Đông Âu và Thổ Nhĩ Kỳ, thâm hụt tài khoản vãng lai đã được điều chỉnh, nhưng vẫn chưa đủ để đạt thặng dư. 

Tỷ lệ tiết kiệm quốc dân ở các nước này vẫn quá thấp. Ở Tây Ban Nha, thâm hụt tài khoản vãng lai điều chỉnh vừa phải hơn. Ngân hàng Trung ương Châu Âu đã can thiệp, nhưng không giải quyết được vấn đề trong dài hạn.

Dựa vào một số phương pháp, có thể cho rằng giá bất động sản đã tới đáy, đặc biệt là ở Mỹ. Tuy vậy, tổng giá trị thị trường các bất động sản gia đình vẫn tương đối cao so với thu nhập khả dụng, trong khi tổng giá trị các khoản vay cầm cố chưa trả chưa hề giảm. Khủng hoảng thị trường nhà đất không thể được giải quyết nếu số khoản vay cầm cố chưa trả không giảm mạnh, nghĩa là, tín dụng còn tiếp tục thua lỗ.

Tất cả những điều đó cho thấy vết thương tín dụng vẫn chưa lành da, có ba khả năng có thể xảy ra.

Thứ nhất, các chính phủ và ngân hàng trung ương có thể bơm lên một bong bóng nữa. Nhưng với tỷ lệ tiết kiêm quốc dân ròng âm, bối cảnh kinh tế tồi tệ và những mất cân đối còn lại, điều này khó xảy ra trong thời gian dài.

Khả năng thứ hai là bong bóng tín dụng sẽ không xẹp thêm do chính sách lạm phát của ngân hàng trung ương. Giá trị thực tế các khoản nợ có thể giảm nhờ lạm phát cao toàn cầu, năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế chịu thâm hụt cũng được phục hồi nhờ hoàn cành đó.

Bảng cân đối kế toán ngân hàng trung ương mở rộng cho thấy có thể thế giới đang đi theo kịch bản này. Không nghi ngờ gì nữa, dù khả năng lạm phát cao đã có, nhưng nó vẫn chưa xảy ra trong thực tế.

Trên toàn thế giới, cung tiền và tín dụng ngân hàng chỉ đang tăng trưởng chậm. Ở Mỹ, tăng trưởng tín dụng và cung tiền diễn ra chủ yếu khi ghét rủi ro nhất nên khó mà chấp nhận được ý kiến cho rằng lạm phát là do họat động tạo tiền.

Nếu không có lạm phát cũng như bong bóng mới thì chắc chắn sẽ phải giảm nợ và làm xẹp bong bóng tín dụng toàn cầu. Theo sau đó sẽ là một nền kinh tế toàn cầu cực kỳ yếu ớt, giá cổ phiếu và hàng hóa giảm, lãi suất chính phủ giảm và chênh lệch tín dụng tăng, nói ngắn gọn là thị trường sẽ lại hỗn loạn như năm vừa qua. 


Theo FT
Minh Tuấn


ngocdiep