TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Kích thích kinh tế: Bài học từ những năm 1930

07-07-2009 - 11:43 AM | Tài chính quốc tế

Kích thích kinh tế:  Bài học từ những năm 1930

Có phải bài học lịch sử đã bị bỏ qua và năm 1937 bi thảm sẽ lặp lại?

Báo cáo việc làm công bố ngày 02/07 cho thấy nước Mỹ cần một gói kích thích lớn hơn.

Kể từ đầu suy thoái, kinh tế Mỹ đã mất 6,5 triệu việc làm, số lượng người mất việc vẫn tăng rất nhanh.

Tỷ lệ thất nghiệp càng cao, chính phủ sẽ gặp càng nhiều khó khăn. Dữ liệu việc làm không phải tin xấu duy nhất trong báo cáo ngaỳ 02/07, lương đã ngừng tăng và có thể sẽ giảm. Đó là dấu hiệu một thời kỳ giảm phát giống Nhật trước đây. Nước Mỹ sẽ bước vào “thập kỷ mất mát”?

Nhiều bang của Mỹ cũng đang trải qua khủng hoảng tài chính. Không như chính phủ liên bang, các bang buộc phải cân đối ngân sách. Khi thu nhập giảm mạnh, đa phần các bang đang chuẩn bị cắt giảm ngân sách, việc này sẽ ảnh hưởng không ít tới những đối tượng vốn đã dễ chịu tổn thương. Bên cạnh việc trực tiếp khiến đời sống thêm khó khăn, sự cắt giảm này làm nền kinh tế càng suy yếu.

Vậy các nhà hoạch định chính sách kinh tế nên làm gì? Kế hoạch kích thích kinh tế của Tổng thống Obama với mục đích tới cuối năm sau tạo ra thêm 3,5 triệu việc làm. Kế hoạch trên dường như chưa đủ. Đến giờ có lẽ cũng không còn nhiều người còn nhớ kế hoạch giảm tỷ lệ tịch thu nhà hay kế hoạch giúp ngân hàng tái cho vay bằng cách loại bỏ tài sản xấu khỏi bảng kết toán tài sản không? 

Tất cả những điều đó quen thuộc một cách đáng sợ đối với bất kỳ ai đã nghiên cứu chính sách kinh tế trong những năm 1930. Lại thêm một Tổng thống Dân chủ nữa thông qua các chính sách tạo việc làm có thể làm dịu bớt tình hình nhưng không đủ để giúp nền kinh tế phục hồi hoàn toàn, thêm một đợt cắt giảm ngân sách bang và địa phương vô hiệu hóa gói kích thích của liên bang.

Vậy có phải bài học lịch sử đã bị bỏ qua và năm 1937 bi thảm tất sẽ lặp lại? Điều này còn tùy thuộc vào Tổng thống và đội ngũ kinh tế của ông, hay chính xác hơn kinh tế Mỹ cần gói kích thích kinh tế lớn hơn. Để thông qua một kế hoạch như thế là cực kỳ khó khăn.

Không nên kỳ vọng vào bất kỳ sự hợp tác nào từ lãnh đạo Đảng Cộng hòa, họ có một kế hoạch hoàn toàn ngược lại, dù nó phi thực tế và phi lôgic. Thực tế, những người này phản ứng với số liệu việc làm mới nhất bằng tuyên bố kế hoạch kinh tế của Tổng thống Obama đã thất bại.

Đương nhiên, điều này thật lố bịch. Chính quyền đã cảnh báo ngay từ đầu rằng sẽ phải mất vài quý kế hoạch này mới phát huy tác dụng tích cực. Nhưng điều đó không cản được ông Chủ tịch Ủy ban nghiên cứu Đảng Cộng hòa đưa ra lời đòi hỏi: “Việc làm đâu?”

Vẫn chưa rõ liệu chính quyền có nhận được sự giúp đỡ từ các thành viên “ôn hòa” của Thượng viện, những người đã rút ruột một phần kế hoạch kích thích nguyên gốc khi đòi cắt hỗ trợ cho chính quyền bang và địa phương, thứ mà giờ đây ai cũng thấy là cực kỳ cần thiết. Thật mừng nếu thấy một số thành viên “ôn hòa” đó biết hối lỗi, nhưng giả họ có biết vậy đi chăng nữa thì vẫn chưa thấy bất kỳ bằng chứng gì thể hiện điều này. Các nhà kinh tế chưa phát huy được vai trò của mình.

Nhiều nhà kinh tế danh tiếng đang lặp đi lặp lại những ý kiến cổ lỗ và sai lầm, như tuyên bố bất kỳ khoản tăng trong chi tiêu chính phủ nào sẽ tự động bị vô hiệu bởi một khoản giảm chi tiêu tư nhân tương ứng, kể cả khi thất nghiệp tràn lan, hoặc phóng đại nguy cơ khi chịu thâm hụt ngân sách trong ngắn hạn. (Hiện giờ các nguy cơ vì nợ nhiều thêm ít hơn nhiều so với những nguy cơ gặp phải khi không hỗ trợ đủ cho nền kinh tế.)

Cũng trong thập kỷ 30, phe đối lập liên tục nhắc lại câu chuyện lạm phát khi mà giảm phát đã hiển hiện trước mắt. Kinh tế Mỹ rõ ràng cần thêm một kế hoạch kích thích.

Các nhà kinh tế của chính quyền Obama hiểu rõ điều đó. Thực tế, chỉ mới vài tuần trước, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Christina Romer đã viết một bài báo về “những bài học của năm 1937”, năm Tổng thống Roosevelt thừa nhận thất bại trước giảm phát và cả những lời nhảm nhí về lạm phát, gây tai ương khủng khiếp cho cả nền kinh tế lẫn cương lĩnh chính trị của ông.

Như vậy rõ ràng Tổng thống Obama cần đưa ra một gói kích thích kinh tế nữa, nếu không, khủng hoảng 1937 lặp lại là điều hoàn toàn có thể.


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM