TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Lao động nhập cư

16-08-2009 - 09:40 AM | Tài chính quốc tế

Lao động nhập cư

Đối tượng nhập khẩu là lao động nhưng tới làm việc lại là con người, hình thành nên khái niệm lao động nhập cư, không thể đối xử phân biệt khác với lao động bản địa.

Nhanh chóng đui kp thế gii hin đại không có nghĩa nước ta s đạt ti tim lc kinh tế, đời sng vt cht và tinh thn ngang nga h, mà vi nhng vn đề quc kế dân sinh có tm quan trng ny sinh, nước ta không phi đối mt hoc ch cn gii quyết như kinh nghim h tích lũy xưa nay là xong. Vn đề lao động nhp cư bùng n mi đây ta là mt đin hình.

 

T cách ra đời ca mt chính sách

 

Tây Đức vào nhng thp niên 1950-1970, do thiếu ht lao động đã phi nhp khu t nhiu nước; đông nht là t Th Nhĩ K. Đến năm 1973, năm nước Đức bùng n nn tht nghip, buc phi chm dt chính sách nhp khu lao động, nhưng vn còn ti 910.525 lao động người nước ngoài.

 

Khác vi hàng hóa, đối tượng nhp khu là lao động nhưng ti làm vic li là con người, hình thành nên khái nim lao động nhp cư, không th đối x phân bit khác vi lao động bn địa. Vì thế, tn 20 năm sau, năm 1993, lao động nhp cư Đức được quyn li định cư lên ti 2.183.579, chiếm 9,4% lao động Đức.

 

Mãi đến năm 2000, khi thế gii hi nhp và tin hc bùng n, trong mt ln thăm hi ch tin hc quc tế Cebit Hannover, Th tướng Đức Schröder lúc đó mi ny ý tưởng nước Đức cn nhp khu chuyên gia công ngh cao, khi đầu cho chính sách v lao động nhp cư mi.

 

T ý tưởng, Schröder cho thành lp y ban nghiên cu nhp cư lao động, do cu ch tch quc hi đứng đầu, kéo dài c năm tri, khng định ý tưởng mc lượng hóa.

 

Chng hn, nếu nhp cư mt chuyên gia công ngh cao s to ra được ba ch làm vic mi, mt con s rt có ý nghĩa khi t l tht nghip Đức đang trên dưới 10%. Mt d lut nhp cư có căn c thc tế đó được chính ph đệ trình H và Thượng vin.

 

Tuy nhiên, bt c ch trương chính sách nào, cũng ch là sn phm ca con người. Bn thân nó là mt phương án la chn, không phi chân lý. D lut nhp cư Đức vì vy phi sa đi sa li, đẩy lên đẩy xung, mt hai ln qua H vin, hai ln qua Thượng vin, mt ln qua Tòa án Hiến pháp Liên bang, mãi bn năm sau mi được ban hành vào tháng 5-2005, nhưng cũng ch được hai năm, năm 2007 đã phi sa đổi.

 

Ngược li, ta, Quc hi không có mt ch trương hay d lut nào để có th bàn tho thu đáo v mt chính sách đối vi lao động nhp cư. Nó không được mt văn bn lp pháp nào điu chnh, phó thác cho cơ quan hành pháp qun lý bng văn bn lp quy, ch th mnh lnh.

 

Cái gì cũng có giá, mt văn bn lp pháp ban hành phc tp, hiu qu khác hn văn bn lp quy ban hành d dàng. Qun lý theo kiu hành chính mnh lnh, hiu qu tùy thuc vào nhn thc và c gng ca người hành x khác vi bng pháp lut din ra t động buc mi ch th phi ch động thc thi chp hành nếu không s b chế tài.

 

Đến ni dung ca chính sách

 

Lut nhp cư ca h đặt trách nhim cho b ni v cp giy phép lưu trú, b lao động chun y mc đích lao động ca lưu trú, chia lao động nhp cư thành ba đối tượng: cp giy phép lưu trú có thi hn cho nhng lao động làm thuê ph thông theo yêu cu ca nn kinh tế và các hip định song đa phương, cp giy phép lưu trú vô thi hn cho lao động bc cao (được xác định theo mc lương, không được dưới 64.000 euro/năm), và cp giy phép có thi hn, sau năm năm chuyn sang vô thi hn cho doanh nhân ngoi quc đầu tư 1 triu euro và to được 10 ch làm vic (nay được h xung 250.000 euro và năm ch làm vic).

 

Để thc hin đạo lut trên, cơ quan hành pháp Đức được lut y quyn ban hành các ngh định xác định chun mc cho tng đối tượng chi tiết, áp dng cho các công dân EU cũ được coi như công dân Đức; cho các công dân EU mi gia nhp, b gii hn; áp dng cho các nước khác (Vit Nam thuc s này) đối vi lao động ph thông gm 40 điu khon lit kê tt tn tt các dng lao động có th có, t lao động phc v vic nhà đến lao động do các công ty nước ngoài trúng thu gi ti, các lao động đi kèm chăm sóc gia đình, các lao động phc v ngn ngày theo các đoàn trin lãm, biu din, hay lp đặt máy móc trong hp đồng mua bán, các thc tp sinh, hc ngh... Mi loi đối tượng ch được phép lưu trú vi thi hn nht định và nếu thuc din xét duyt s tuân theo nguyên lý ưu tiên, ch làm vic trước hết dành cho người Đức, người EU, ri đến người nước ngoài định cư Đức, ch khi không tìm được mi ti phn đón lao động t nước ngoài.

 

Trong khi đó, ta, lao động nước ngoài, đặc bit là t Trung Quc đang gây nhiu h ly, li là vn đề t ra rt nan gii. Dù dư lun có dn tt c bc xúc vào B trưởng B Lao động - Thương binh và Xã hi thì cũng không xoay chuyn tình thế được my, bi thiếu t ch trương cho đến lut pháp, ln trách nhim thc thi.

 

Do vy, như đã phân tích, hiu qu hoàn toàn ph thuc vào nhn thc, động cơ và c gng ca cơ quan hành x mi cp, vn luôn có gii hn, khác bit nhau, nơi được nơi không, lúc sai lúc đúng, không th x lý trách nhim, cũng không th vin đến tòa án phán quyết như Đức.

 

Lut ch mi là tin đề thước đo pháp lý, mc độ thc thi tùy thuc vào kim tra giám sát. Đức, lao động nhp cư b giám sát bi Cơ quan kim tra lao động chui (người nước ngoài không giy phép và người Đức khai tht nghip để hưởng tin tr cp xã hi nhưng li đi làm để ly lương) mang tên FKS gm 6.500 nhân viên phân b thành 113 chi nhánh trên toàn nước Đức; lao động nhp cư b kim tra xem có giy phép lao động không, điu kin làm vic ca h có b phân bit so vi người Đức không, ch thuê lao động có thc hin trách nhim khai báo, trích np bo him, thuế lương không.

 

Bin pháp kim tra ca FKS có th dưới dng xác sut ngu nhiên nhưng cũng có th hướng vào nhng ch có nhiu kh năng xy ra lao động chui. T năm 1998, nhân viên FKS còn được giao c chc năng ca Vin Kim sát, có c thm quyn như cnh sát, được phép áp dng tt c các bin pháp trong điu tra hình s hay vi phm hành chính, như xác định nhân thân, thm vn ly khu cung, thu gi các chng c, lc soát, điu hành lc lượng bo đảm an ninh, bt tm giam nghi phm lao động chui, khi t.

 

Mc pht ti 5.000 euro đối vi lao động vi phm, và đối vi doanh nghip s dng lao động đó mc pht s là 500.000 euro (tương đương doanh thu c năm ca mt doanh nghip va Đức).

 

Theo s liu thng kê có được gn nht, năm 2006, ch riêng đối vi các hãng xây dng (thuê nhiu lao động nước ngoài), FKS đã kim tra ti 28.443 v. Trong khi ta, thc tế kim tra lao động nước ngoài các địa phương, như nhng gì công lun đăng ti lâu nay, đã t ra bt kh thi và x lý gn như bt lc, thiếu hn vai trò công t và tòa án vn gi chc năng bo v pháp lut ca nhà nước pháp quyn.

 

Không th bê nguyên xi cách x lý ca Đức vào Vit Nam, hai nước hai trình độ phát trin khác nhau, nhưng nhng nguyên lý ph quát ca thế gii hin đại nm trong đó, nếu không tuân th, không th hy vng được như h, để gii quyết các vn đề ny sinh.

 

Theo TBKTSG

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên