TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Mỗi người một số phận

26-10-2008 - 09:46 AM | Tài chính quốc tế

 Mỗi người một số phận

Một vài nhà đầu tư cũng như nhà quản lý quỹ sử dụng phương pháp bán khống đã lên tiếng họ không phải là “dê tế thần” để mọi người chỉ trích.

Trong thời gian qua, khi thị trường chứng khoán Mỹ sụt giảm tệ hại, có rất nhiều ý kiến chỉ trích những người sử dụng sản phẩm bán khống mà không cần đi vay chứng khoán (naked shorting) và sau đó là lan sang cả hoạt động bán khống nói chung.

 

Một vài nhà đầu tư cũng như nhà quản lý quỹ sử dụng phương pháp bán khống đã lên tiếng họ không phải là “dê tế thần” để mọi người chỉ trích. Họ bảo rằng chính các nhà quản lý thị trường đã không quản lý chặt để có người lợi dụng thực hiện bán khống không cần vay cổ phiếu (là loại bán khống cần lên án) và khi có chuyện xảy ra thì lại siết chặt quá mức (tạm ngừng cho bán khống) đối với hoạt động bán khống nói chung, vốn đã tồn tại từ lâu trên thế giới.

 

Thực ra, cơ quan quản lý chứng khoán của Mỹ là SEC chỉ mới cho phép được bán khống bất kể thị trường đang lên, xuống hay đi ngang từ tháng 7-2007. Trước đó, tồn tại một quy tắc được hiểu nôm na là chỉ được bán khống chứng khoán khi thị trường tăng, tức là giá thị trường lúc bán khống cao hơn giá giao dịch ngay trước đó, gọi là “uptick rule”.

 

Quy tắc này tồn tại từ năm 1938 và chỉ được gỡ bỏ vào tháng 7 năm ngoái. Không lâu sau đó thì Mỹ rơi vào khủng hoảng và người ta có thể vừa kết hợp bán khống không cần vay tiền (naked shorting) với việc bán khống trong bất kỳ điều kiện nào mà không bị giới hạn bởi “uptick rule” này.

 

Vậy ra, về sâu xa, lỗi là nằm ở một sản phẩm bán khống không được thiết kế và quản lý hợp lý, chứ lòng tham của nhà đầu tư thì lúc nào mà chả có, cùng lắm chỉ là mồi lửa mà thôi.

 

Nói về chuyện sản phẩm được thiết kế không phù hợp, thì chính bản thân chứng khoán được phát hành trên các khoản nợ vay dưới chuẩn cũng là một sản phẩm được thiết kế không phù hợp và không được quản lý tốt. Và những tổ chức thiết kế sản phẩm này để bán cho người khác cũng như những người mua các chứng khoán này cũng là những kẻ tham lam không kém gì những người bán khống mà không vay tiền.

 

Thế nhưng số phận hai bên lại khác biệt, một bên được quốc hội Mỹ thương tình “cứu trợ” bằng kế hoạch 700 tỉ đô la, trong đó hơn 200 tỉ để mua lại các khoản nợ xấu, một bên thì bị thị trường chỉ trích không thương tiếc và bị “cấm hành nghề” (tạm thời cấm bán khống). Hai cách kiếm tiền, đều là xuất phát từ lòng tham, nhưng những người tham lam nhưng sai lầm (mua chứng khoán xuất phát từ nợ dưới chuẩn) thì được cứu, còn kẻ tham lam mà đoán đúng (thấy thị trường có vấn đề thì đi bán khống) thì bị phạt! Ngẫm cũng thật thú vị.

 

Nhìn chung, những nghiên cứu trên thế giới và nhiều chuyên gia đều khuyến cáo rằng một thị trường không có bán khống sẽ bóp méo giá cả, để giá chứng khoán lên cao quá mức. Nhưng sự kiện gần đây tại Mỹ cũng cho thấy việc cho bán khống quá tự do, bỏ cả những quy định truyền thống, cũng sẽ là cơ hội để một số người, tổ chức lợi dụng khó khăn của thị trường mà kiếm tiền.

 

Vì vậy, vấn đề là nên xác định sản phẩm bán khống sắp tới trên thị trường Việt Nam được quản lý thế nào cho tốt, không nên tạo quá nhiều thuận lợi cho người bán khống cũng như không nên siết chặt đến mức triệt tiêu công năng của sản phẩm bán khống thì cũng sẽ tạo ra hiệu ứng không tốt, ví dụ như giá cao giả tạo trên thị trường.

 

Gợi ý này có lẽ không chỉ áp dụng cho bán khống mà cho mọi loại sản phẩm tài chính mới ở Việt Nam, nhất là các sản phẩm phái sinh, vì bản thân các sản phẩm này vừa có thể dùng phòng ngừa rủi ro, vừa có thể dùng đầu cơ.

 

Khi lòng tham con người là không đáy, và trước sức ép của các nhà đầu tư muốn kiếm tiền, các tổ chức cung cấp sản phẩm có thể nhắm mắt làm ngơ trước rủi ro của nhà đầu tư, miễn sao họ kiếm được tiền. Lúc đó sẽ cần vai trò điều tiết linh hoạt của cơ quan quản lý, làm sao mà “lạt mềm buộc chặt”, giúp cho thị trường phát triển mà không đi vào khủng hoảng quá sớm.

 

Theo Hồ Quốc Tuấn
Thời báo kinh tế Sài Gòn

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên