TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Báo cáo đặc biệt của The Economist về ngành ngân hàng

Ngân hàng nằm gọn trong túi quần

26-12-2012 - 09:11 AM | Tài chính quốc tế

Ngân hàng nằm gọn trong túi quần

Nếu một thiết bị có thể gói gọn cả thế giới vào trong lòng bàn tay bạn, thì chẳng có lý do gì nó không thể gói luôn cả ngân hàng.

Kỳ trước: Thung lũng Silicon vs. Phố Wall

Từ bàn tiếp tân tại trụ sở của PayPal đi về phía bên trái qua cánh cửa thiết kế kỳ lạ là tới một phòng khách treo đầy màn hình phẳng. PayPal gọi đây là phòng thí nghiệm “thương mại salon” (“couch commerce”): mọi người ngồi trước màn hình vô tuyến và mua hàng qua điện thoại hoặc máy tính bảng.

Ở phòng kế bên là một trung tâm mua sắm giả lập với đầy đủ quán cà phê, cửa hàng rau và cửa hàng máy tính. Ở mỗi cửa hàng, khách có thể đặt hàng, mua và trả tiền bằng điện thoại, thậm chí chỉ cần có số điện thoại.

Báo cáo đặc biệt của The Economist về ngành ngân hàng bán lẻ:

Đường sống cho ngành ngân hàng

Chi nhánh ngân hàng tương lai (1): Vĩnh biệt quy tắc cũ

Chi nhánh ngân hàng tương lai (2): Tan vào không gian ảo

Chồi non từ địa ngục Tây Ban Nha

Big Data(1): Lá chắn tên lửa từ những con số

Big Data(2): Thung lũng Silicon vs. Phố Wall

Ngân hàng nằm gọn trong túi quần

Gọi điện, nhắn tin, facebook và ... ví tiền

Cơ hội từ luồng kiều hối

Nghề canh tiền cho các đại gia

Giành giật những khách "hơi giàu"

Ngân hàng toàn cầu đè bẹp địa phương 

Phòng khách và siêu thị ảo kể trên là nơi PayPal rèn luyện cho "trận đại chiến" tiếp theo trong ngành ngân hàng nhằm dành quyền kiểm soát ví điện tử thế hệ mới, thứ sẽ làm thay đổi cách người ta mua sắm và chi tiêu, và hơn thế nữa, là cả cách tiết kiệm và đi vay.

Nhìn bề ngoài thì ngiệp vụ thanh toán dường như chẳng mấy hứa hẹn với các công ty khởi nghiệp. Phần lớn tiền chuyển đều đi qua một vài “đường chính” kết nối ngân hàng với nhau. Vì số tiền chuyển rất lớn nên “con đường” được giám sát rất nghiêm ngặt.

“Hàng ngày có cả triệu tỷ được chuyển qua chuyển lại, nhưng chi phí chẳng đáng là bao”, chuyên gia thanh toán Simon Bailey từ công ty tư vấn Logica nói. Đối với người tiêu dùng, chuyển tiền có vẻ như không mất phí vì dịch vụ này đi kèm với một gói dịch vụ ngân hàng trong đó tiền gửi của khách chỉ được trả lãi suất thấp.

Ấy vậy mà thanh toán lại là cả một chiến trường giữa ngân hàng và một vài nhà phát minh đang cố chen chân vào thị trường. Nhiều công ty chỉ có tham vọng ở mức vừa phải. Một số lại nhắm tới dòng lưu chuyển tiền tệ khổng lồ trên thế giới bằng cách tập trung vào một số mảng cụ thể, ví dụ như thanh toán xuyên biên giới. Dù có không phải ngân hàng nhưng dịch vụ của họ ngày một giống ngân hàng hơn.

Ngành cung cấp dịch vụ thanh toán cho người buôn bán nhỏ như thợ sửa ống nước hay bán hàng rong đang tăng trưởng nhanh chóng dù cho mãi tới gần đây họ còn chưa chấp nhận gì ngoài séc hoặc tiền mặt. Nhưng séc thì không biết đằng nào mà lần, còn tiền tuy nhanh gọn và dễ trốn thuế nhưng mang nhiều tiền không an toàn và thường khách mang bao nhiêu chỉ tiêu hết có bấy nhiêu.

Hai công ty Mỹ là Square và Intuit dang dẫn đầu thị trường thiết bị có thể gắn vào smartphone và cho phép dân buôn bán nhỏ chấp nhận thanh toán thẻ. Cả hai công ty đều cung cấp thiết bị đọc thẻ miễn phí cho người dùng và thu phí 2,7% trên tổng tiền thanh toán.

Họ đang phát triển như vũ bão. Kể từ khi ra đời năm 2010, Square đã có trên 1 triệu khách đăng ký. Còn với GoPayments của Intuit, năm ngoái số khách hàng của dịch vụ này tăng 12 lần. “Trước đây, người buôn bán nhỏ phải nhận séc mới bán được hàng,” Giám đốc bộ phận thanh toán của Intuit, ông Chris Hylen, nói.

Chỉ mới hơn một năm, riêng Square đã tăng tổng số máy đọc thẻ tại Mỹ thêm 1/6. Sự tăng trưởng thần kỳ của hai công ty này cho thấy nhu cầu thanh toán qua điện thoại lớn tới đâu.

Hai công ty tính toán rằng 26 triệu người buôn bán nhỏ hoặc làm việc tự do tại Mỹ muốn thanh toán qua thẻ nhưng không thể do vướng thủ tục và phí cao. Một máy đọc thẻ loại phổ biến hiện nay tốn hàng trăm USD, lại còn mất thêm phí cố định hàng tháng, và người dùng phải nộp bản đánh giá tín dụng và chi tiết tài khoản năm ngoái, toàn những chuyện người mới làm ăn không thực hiện nổi.

Một số ngân hàng lớn chẳng buồn quan tâm tới các đối thủ mới này, vì họ nghĩ có thể dễ dàng sao chép công nghệ gắn máy đọc thẻ vào điện thoại. Thực ra, cái sáng tạo ở đây không phải là thiết bị đọc thẻ mà chính là phương thức kinh doanh giúp giảm mạnh chi phí chấp nhận thanh toán qua thẻ. Phương thức này làm đảo lộn nghiệp vụ “merchant acquisition” béo bở của ngân hàng (tức nghiệp vụ cung cấp máy đọc thẻ cho cửa hàng).

Thiết bị đầu tiên của Square do một trong những nhà sáng lập của Twitter, ông Jack Dorsey, thiết kế. Ban đầu ông còn không hiểu sao nó đơn giản thế mà chả thấy ai làm. “Họ làm cái thiết bị này trong có một tháng,” ông Keith Rabois, COO của Square cho biết. “Nhưng mất tới hơn một năm mới tiếp thị được cho dân tài chính.”

Thanh toán qua điện thoại không thể thành công nếu số lượng và cả khả năng xử lý của smartphone không tăng nhanh đến thế. Smartphone giúp khách hàng sở hữu một thiết bị tính toán mạnh, có khả năng kết nối internet mọi lúc mọi nơi. Smartphone chính là “đột phá khẩu” mở đường cho vô vàn các phát minh. Square và Intuit có thể cung cấp miễn phí máy đọc thẻ phần nào là vì chúng tận dụng luôn khả năng xử lý của smartphone.

“Đó là thiết bị kết nối hai thế giới online và offline”, nhà phân tích Zilvinas Bareisis từ công ty tư vấn Celent nói. “Smartphone là nơi chúng ta có thể chơi game, xem các “sao” làm gì, nên nếu một ngày nào đó chúng ta có kiểm tra tài khoản ngân hàng hay thậm chí thanh toán qua chúng thì cũng là lẽ tự nhiên.”

Smartphone cũng đang phổ biến rất nhanh. Công ty nghiên cứu Nielsen cho rằng cho tới cuối năm ngoái gần một nửa thuê bao di động tại Mỹ là smartphone, so với tỷ lệ chưa tới 1/5 hai năm trước đó.

Hai công ty thanh toán trực tuyến đang được theo dõi sát sao nhất là Google và PayPal. Ban đầu PayPal đi theo mô hình ví điện tử giúp người dùng “bắn” tiền giữa hai thiết bị cầm tay mang tên Palm Pilot.

Ý tưởng này nhanh chóng chết yểu khi PayPal nhận ra hai người đứng trước mặt nhau thì chẳng cần phải “bắn” tiền “ảo” cho nhau làm gì. Thứ người ta thực sự cần là một cách gửi tiền an toàn qua internet cho một người hoàn toàn xa lạ.

PayPal nay đáng được coi là ngân hàng lớn nhất thế giới, với trên 100 triệu chủ tài khoản. Công ty cung cấp dịch vụ ví điện tử giúp mua sắm trực tuyến tại gia và cả mua sắm tại cửa hàng bằng điện thoại di động. Thậm chí chẳng cần đến di động! Trong một cửa hàng thử nghiệm tại Mỹ, khách nhập số điện thoại và mật khẩu là coi như thanh toán xong.

PayPal còn thêm cho chiếc ví điện tử của mình các chức năng tương tự như ngân hàng, ví dụ như cho vay. Ngay cả khi khách đã mua hàng và thanh toán tại cửa hàng, họ vẫn có thể vay tiền qua PayPal bằng nhiều cách. Số tiền vay có thể được trừ vào tài khoản vãng lai, thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ. PayPal cung cấp cả hạn mức tín dụng cho khách hàng muốn vay tiền để mua sắm.

Đón đọc kỳ sau: Gọi điện, nhắn tin, facebook … và giữ tiền

Minh Tuấn

tuannm

Theo Trí thức trẻ/The Economist

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên