TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Ngân hàng Trung ương nên có thêm quyền lực?

29-07-2009 - 14:20 PM | Tài chính quốc tế

Ngân hàng Trung ương nên có thêm quyền lực?

Ngân hàng trung ương rõ ràng cần được trao thêm nhiều quyền lực hơn, nhưng trách nhiệm cũng như áp lực chính trị đối với họ không nhỏ.

Cục dự trữ liên bang Mỹ có quyền kiểm soát rất lớn đối với cả nền kinh tế lẫn các ngân hàng. 

Đảng Bảo thủ Anh cũng muốn Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) không chỉ có trách nhiệm với mỗi lãi suất mà thêm cả hai nhiệm vụ điều tiết lớn nữa: đảm bảo ổn định chung của toàn hệ thống (hay còn gọi là “điều tiết thận trọng vĩ mô”, macro-prudential regulation) và giám sát “vi mô” từng tập đoàn. Điều đó liệu có thực tế?

Không khó để thấy rằng ngân hàng trung ương đang được trao thêm quyền lực. Ngân hàng trung ương thường có nhiều uy tín hơn so với các cơ quan điều tiết tài chính khác. 

Thời khủng hoảng, họ cũng phải lo mọi chuyện: khi toàn hệ thống dường như sắp đổ vỡ, ranh giới giữa việc cho HBOS vay (của BOE) và kiểm tra tính thanh khoản của nó (của Ủy ban dịch vụ tài chính – FSA) chỉ còn trên phương diện lý thuyết. 

Trên hết, ngân hàng trung ương biết, không quan tâm đến ổn định kinh tế vĩ mô không sớm thì muộn cũng là tự gây khó dễ cho mình.

Trong hàng năm trời, ngân hàng trung ương tập trung vào chỉ một công cụ, lãi suất, để đạt được chỉ một mục tiêu, ổn định giá. Họ bỏ qua hoặc không nhận diện nổi các bong bóng tài sản khổng lồ cũng như những hành vi kiểu tự sát của ngân hàng. 

Giờ, rõ ràng ngân hàng trung ương cần cân nhắc không chỉ đến nền kinh tế mà cả trạng thái của hệ thống tài chính đằng sau nó. Bằng các công cụ như kiểm soát tín dụng và dự trữ bắt buộc, họ có thể sớm xì hơi các bong bóng mới. 

Nếu có thêm nhiệm vụ ổn định kinh tế, ngân hàng trung ương phải có quyền lực. Có nghĩa là họ sẽ có quyền đoạt quyền kiểm soát các tập đoàn hoặc có nguy cơ đe dọa đến toàn hệ thống, hoặc đang sụp đổ. 

Như Thống đốc BOE Mervyn King đã nói, “chẳng có hy vọng gì nếu chỉ thuyết giảng suông.” Vì thế, nên để ngân hàng trung ương chịu trách nhiệm ổn định vĩ mô. Đối tượng nào sẽ giám sát các tập đoàn?

Việc kiểm tra chặt chẽ với ngân hàng giúp các cơ quan điều tiết có nhiều thông tin hơn. Nhưng nó cũng làm tăng nguy cơ ngân hàng tìm cách “mua” quan chức. 

Economist từng cho rằng FED nên trao lại quyền quản lý vi mô các ngân hàng Mỹ. 

Không giống nền tài chính Mỹ, ngành ngân hàng Anh giờ tập trung vào bốn tập đoàn lớn, xóa nhòa sự khác biệt giữa các nguyên tắc chung với các quy định cho từng công ty. Sau khi cân nhắc kỹ, Đảng Bảo thủ có lẽ sẽ đúng khi trao quyền giám sát cho BOE. Thế nhưng lập luận này không được ủng hộ vì ba lý do.

Thứ nhất, cơ quan nào giám sát không quan trọng bằng khả năng làm việc của người giám sát.

Thứ hai, bất kể người giám sát có giỏi đến đâu, rút cục ngân hàng trung ương sẽ vẫn thất bại vì hệ thống ngân hàng rộng lớn và phức tạp, giờ lại được hưởng bảo đảm từ người nộp thuế, vừa khuyến khích rủi ro, vừa khó rút lui. 

Do đó, thứ ba, ngân hàng trung ương sẽ rơi vào thế kẹt. Sự phẫn nộ chính trị sẽ đến với ngân hàng trung ương nào cố ngăn cho vay dưới chuẩn vào năm 2003. Cuối cùng chính những ngân hàng này lại phải đứng ra chịu hậu quả.

Cần tăng quyền cho ngân hàng trung ương để đảm bảo cả hai nhiệm vụ ổn định giá và tài chính. Một nhóm nhà quyết sách cần phụ trách cả hai. Đôi khi chúng xung đột với nhau, nhưng với các ủy ban riêng rẽ như Đảng Bảo thủ đề xuất không giải quyết được vấn đề. 

Và ngân hàng trung ương nên đi đầu trong nỗ lực cải tổ ngành ngân hàng để ngăn ngành này có thể gây ra tác hại đối với người nộp thuế. Họ có thể khuyến khích ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tích lũy vốn phòng ngừa thua lỗ. 

Theo FT
Minh Tuấn

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM