TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Người anh hùng “bất đắc dĩ” của khủng hoảng nợ châu Âu

23-01-2012 - 08:51 AM | Tài chính quốc tế

Người anh hùng “bất đắc dĩ” của khủng hoảng nợ châu Âu

Kinh tế châu Âu bên bờ vực sụp đổ và có thể kéo theo cả thế giới vào “hố sâu” khủng hoảng. ECB đã đảo ngược được tình thế bằng chính sách đúng đắn của mình.

Trong suốt tháng qua, chính phủ những nước đang ở “tâm bão” của khủng hoảng nợ châu Âu trong đó bao gồm Italy, Tây Ban Nha và Pháp đã bán được trái phiếu ở mức lãi suất thấp hơn nhiều so với tính toán của thị trường và so với thời kỳ khủng hoảng châu Âu căng thẳng vào cuối năm 2011.

Thành công của các phiên đấu giá trái phiếu chính phủ không liên quan nhiều đến số liệu kinh tế tại châu lục này. Trên thực tế, nhiều nền kinh tế thuộc khu vực đồng tiền chung châu Âu dường như đang đối diện với một cuộc suy thoái kinh tế mới và quá đủ lý do để bi quan về triển vọng kinh tế khu vực. Mới chỉ tuần trước, tổ chức xếp hạng tín dụng S&P đã hạ xếp hạng tín dụng của Pháp lần đầu tiên trong thời gian gần đây, ngoài ra, 8 nước khác cũng bị mất xếp hạng tín dụng cao.

Thành công của các phiên đấu giá trái phiếu chính phủ có được chủ yếu nhờ Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). Cuối tháng 12/2011, với việc có chủ tịch mới, ông Mario Draghi, ECB đã âm thầm cung cấp các khoản vay khẩn cấp cho các ngân hàng châu Âu, cụ thể đó là các khoản vay hàng trăm tỷ USD không lãi suất mà các ngân hàng dùng để cứu chính phủ của họ.

Ngân hàng Trung ương châu Âu dùng nhiều từ ngữ khác nhau để nói về hành động và chính sách của mình thế nhưng cho đến nay họ cũng đã phải làm cái điều mà họ né tránh trong suốt năm 2011: bơm ồ ạt vào thị trường tài chính bằng đồng euro để ngăn cú sốc tài chính tại khu vực.

Dù chính sách được thực hiện trên quy mô nhỏ và theo cách thức tinh tế hơn, ECB đã làm giống Fed năm 2008 thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu. Dù còn phải chịu nhiều chỉ trích, ít nhất, nỗ lực của ECB đã phát huy tác dụng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Tây Ban Nha thời hạn 10 năm ở mức khoảng 5,5%, trong khi lãi suất này vào tháng 11/2011 ở mức 7%; lợi suất trái phiếu chính phủ Italy thời hạn 5 năm đang tiến sát mốc 5%, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 8%.

Đã có nhiều khi lãnh đạo châu Âu tuyên bố kiềm chế được khủng hoảng nợ và cuối cùng họ tự nhận ra họ còn phải làm nhiều hơn nữa. Thế nhưng chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu, kết hợp với các ngân hàng tư nhân, dường như đã thuyết phục được nhà đầu tư tin rằng lần này mọi chuyện sẽ khác, thị trường tài chính châu Á, châu Âu và Mỹ đã phản ứng bằng việc tăng điểm mạnh từ đầu năm 2012 đến nay.

Nỗi sợ một ngân hàng sụp đổ, khoảnh khắc giống như Lehman Brothers trước đây khi thất bại của một tổ chức tài chính đe dọa sự ổn định của toàn hệ thống, đã có thể tạm thời được dẹp sang bên. Cho đến nay, dường như Hy Lạp đã tiến gần đến thỏa thuận với các chủ nợ tư nhân để giảm nợ chứ không phải chịu vỡ nợ một cách có trật tự, cái có thể đẩy toàn bộ hệ thống tài chính vào sự hỗn loạn.

Có lẽ ở thời điểm đầu tháng 12/2011, người ta cũng không dám mơ đến một tình hình tích cực như hiện nay, khi đó nỗi sợ xung quanh khủng hoảng nợ châu Âu lên đỉnh cao, ngay trước buổi họp Thượng đỉnh của Liên minh châu Âu tại Brussels.

Trong khi lãnh đạo hàng đầu của nhiều chính phủ chỉ toàn nói lời hoa mỹ và theo đuổi mục tiêu riêng của nước họ, ông Draghi tuyên bố với giới truyền thông và cả các chính khách rằng ông sẽ tiến hành các biện pháp cấp vốn dài hạn cho các ngân hàng “đói vốn” trong 3 năm chứ không phải 1 năm.

Kinh tế châu Âu bên bờ vực sụp đổ và có thể kéo theo cả thế giới vào “hố sâu” khủng hoảng và người đứng đầu Ngân hàng Trung ương châu Âu dường như không ý thức được điều này. Một phóng viên hỏi ông: “Tại sao ECB không hành động như nhiều Ngân hàng Trung ương khác, ví như Fed hay Ngân hàng Trung ương Anh (BoE). Tại sao ông không giúp các nước châu Âu bằng cách mua nợ quy mô lớn?”

Ông Draghi cho biết ông chịu ràng buộc bởi hiệp ước châu Âu và truyền thống của Ngân hàng Trung ương Đức, vốn rất khắt khe trong các chính sách chống lạm phát và chương trình giải cứu.

Cổ phiếu trên thị trường chứng khoán châu Âu giảm điểm. Các chuyên gia tài chính tuyên bố ông Draghi đã thất vọng. Thế giới cần đến khẩu súng trường cuối cùng ông mang đến một khẩu súng lục.

Chưa đầy 2 tuần sau đó, ngày 21/12/2011, ECB công bố kết quả chương trình can thiệp của mình: các ngân hàng đã đón nhận 630 tỷ USD từ chương trình. Trong những tuần sau đó, các ngân hàng dường như đã dùng lượng tiền lớn để mua trái phiếu chính phủ châu Âu vốn quá cần người mua. Chiến lược của ECB dường như có phần đúng đắn. Ngay cả trong bối cảnh những lời cảnh báo suy thoái kinh tế được đưa ra ngày một nhiều và các tổ chức xếp hạng tín dụng vẫn hạ xếp hạng, thị trường nợ châu Âu vẫn cải thiện.

Các chuyên gia tài chính châu Âu khẳng định hành động can thiệp của Ngân hàng Trung ương dường như đã đi theo hướng sau: khi chính phủ mới lên nhậm chức và hứa giảm chi tiêu công, tăng thuế, cân bằng ngân sách, chỉ các ngân hàng khi có thêm chính sách hỗ trợ, họ mới dám đón nhận nguồn vốn của Ngân hàng Trung ương và tham gia vào thị trường trái phiếu nơi mà họ đã chạy tháo thân chỉ vài tháng trước đó.

Ngọc Diệp

ngocdiep

Theo Trí thức trẻ