TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Quyền sở hữu trong tay nhân viên làm thay đổi bộ mặt doanh nghiệp

21-02-2010 - 08:17 AM | Tài chính quốc tế

Quyền sở  hữu trong tay nhân viên làm thay đổi bộ mặt doanh nghiệp

Quyền sở hữu trong tay người lao động sẽ đồng nhất lợi ích của người lao động với công ty.

Fan của MU cay đắng với nhà Glazer, còn nhân viên John Lewis hăng say với doanh nghiệp của chính mình. Tất cả đều bắt nguồn từ chuyện quyền sở hữu trong tay ai.

Không cần phải là một fan bóng đá mới thấy được tình trạng hiện nay của Manchester United là một ví dụ tồi cho chủ nghĩa tư bản.

Câu lạc bộ này niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán London năm 1991.

Tài phiệt thể thao người Mỹ Malcom Glazer cùng gia đình mua lại CLB từ tay cổ đông năm 2005, để nó ngập trong nợ nần khiến CLB lận đận kể từ đó.

Món nợ của MU được tái cơ cấu tháng trước bằng vụ phát hành 500 triệu đôla trái phiếu. Qua vụ việc này cũng hé lộ gia đình Glazer đã bòn rút 23 triệu đôla phí quản lý từ CLB.

Các fan tưởng nhầm rằng người ngoài có thể vay tiền để tiếp quản CLB của họ, dùng CLB để trả lãi vay rồi tự thưởng cho mình một khoản phí béo bở. Ai bắt tội được họ chứ?

Cùng cảnh trái ngang là con cháu của George Cadbury, người lập nên công ty bánh kẹo cùng tên của Anh. Tuần trước, Cadbury đã rơi vào tay Công ty Kraft của Mỹ.

Felicity Loudon, chắt nội của George Cadbury, nói tổ tiên có lẽ phải “đội mồ sống dậy” khi biết tâm huyết của mình đã được bán cho một công ty “làm phomát để kẹp vào hamburger”.

Peter Cadbury, một chắt nội khác, nói: “Thật đáng tiếc khi một công ty mất tới 186 năm để xây dựng giờ lại nằm trong tay giới đầu tư chỉ nghĩ đến ngắn hạn.”

Có lẽ vậy, nhưng nếu người nhà Cadbury muốn giữ công ty ngoài tầm với của những nhà đầu tư ngắn hạn, đáng lẽ họ đã không nên niêm yết nó trên thị trường chứng khoán.

Cũng có lựa chọn khác ngoài việc niêm yết cho cả doanh nghiệp lẫn CLB bóng đá. Hai CLB Tây Ban Nha là Barcelona và Real Madrid, cũng danh tiếng chẳng kém gì MU, đều được sở hữu bởi các thành viên CLB.

Nhà bán lẻ Anh John Lewis do 69.000 nhân viên của mình sở hữu. Tác giả bài viết này không thích bóng đá nhưng lại là fan của John Lewis.

Thái độ trong chuỗi cửa hàng này khác hẳn so với các công ty khác. Nhân viên ân cần và cũng chuyên nghiệp hơn nhiều. Đó là kết của việc họ sở hữu nơi mình làm việc.

John Lewis gần đây lần thứ ba liên tiếp được vinh danh là nhà bán lẻ được ưa chuộng tại Anh.

Doanh số mùa Giáng sinh của công ty vượt xa các đối thủ khác và bộ phận thực phẩm Waitrose là nhà bán lẻ thực phẩm tăng trưởng nhanh nhất.

Con trai của nhà sáng lập, ông John Spedan Lewis, bị sốc khi biết rằng mình, anh trai cùng cha mình kiếm được nhiều tiền hơn so với toàn bộ lao động trong hai cửa hàng của gia đình cộng lại.

Từ đó ông cắt giảm giờ làm, thành lập hội động nhân viên và cuối cùng sau khi cha qua đời, ông chuyển quyền sở hữu cho nhân viên của mình.

Không phải doanh nghiệp do người lao động sở hữu nào cũng có kết quả tốt đẹp.

Vụ chuyển quyền sở hữu sang tay người lao động tại United Airlines kết thúc với một lời kêu gọi đình công của các kỹ sư chỉ được hóa giải ở phút chót.

Họ cùng với các bạn đồng nghiệp của mình là cổ đông chính của công ty và có người của mình trong Hội đồng quản trị, tức là đáng lẽ họ đã đình công chống lại chính mình.

United Airlines không khỏe mạnh cho lắm. Giống như nhiều hãng hàng không kiểu cũ, chi phí nhân công cùng thói quen làm việc đã kéo hãng này tụt lại phía sau.

Nhân viên nhận được 55% cổ phần năm 1994 để đổi lấy nhượng bộ về lương bổng và đãi ngộ. Vụ tấn công 11/09 khiến việc kinh doanh của United Airlines xấu đi nhiều và làm lộ ra những khiếm khuyết trong cơ cấu công ty.

Quyền sở hữu trong tay người lao động sẽ đồng nhất lợi ích của người lao động với công ty.

Nhưng như Jeffrey Gordon từ Trường Luật Columbia giải thích trong một nghiên cứu năm 2003, các nhân viên được United Airlines thuê sau năm 1997 không nắm cổ phiếu nào.

Vì thế một nửa số kỹ sư không nắm cổ phiếu của công ty. Kể cả những người có sở hữu thì số cổ phần của họ cũng nhỏ và không thể đổi thành tiền mặt cho đến khi về hưu hay rời khỏi công ty.

Vấn đề này được giải quyết nhờ việc hình thành sự cộng tác như tại John Lewis. Ai cũng có cổ phần, đổi lại họ được nhận một khoản tiền thưởng hàng năm.

Mỗi năm thành công mang lại động lực giúp người lao động và cũng là ông chủ nỗ lực làm việc tốt hơn.

Câu chuyện về John Lewis cũng không phải hoàn hảo. Năm 1999, do tin đồn rằng bán công ty đi sẽ giúp mỗi người có được 100.000 Bảng, một số nhân viên đã gây sức ép để John Lewis phát hành cổ phiếu ra công chúng.

Chiến dịch này không đi tới đâu nhưng cám dỗ chuyển quyền sở hữu thành tiền mặt lúc nào cũng có.

Một công ty niêm yết có nhiều lợi thế, ví dụ như dễ huy động vốn hơn, nhưng cũng có rủi ro công ty sẽ rơi vào tay những người hoàn toàn xa lạ.

Những ai đã dám liều lĩnh không nên than phiền khi rủi ro đó trở thành hiện thực.

Tổng hợp theo các báo


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên