TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Sau khủng hoảng kinh tế tài chính sẽ đến khủng hoảng nợ

06-07-2009 - 17:03 PM | Tài chính quốc tế

Sau khủng hoảng kinh tế tài chính sẽ đến khủng hoảng nợ

Tổng số nợ của Mỹ đã lên mức 11,5 nghìn tỷ USD tương đương mỗi người Mỹ đang mang trên mình số nợ 37 nghìn USD.

Ngày Quốc khánh Mỹ, nước Mỹ không hề vinh danh một điều nhưng chính điều đó sẽ tác động sâu sắc tới Mỹ: các món nợ quốc gia.
Lần đầu tiên nước Mỹ mắc nợ là khi họ phải chi tiền cho Cuộc chiến giành độc lập của 13 bang Hoa Kỳ. Từ đó đến nay, tổng số nợ của Mỹ đã lên mức 11,5 nghìn tỷ USD tương đương mỗi người Mỹ đang mang trên mình số nợ 37 nghìn USD.

Tổng giá trị các khoản nợ mỗi năm tăng thêm hơn 1 nghìn tỷ USD.

Các chuyên gia kinh tế mới đây đã đồng loạt cảnh báo khối nợ khổng lồ trên sẽ có thể gây ra khủng hoảng kinh tế tiếp theo nếu chính phủ Washington không đưa ra chính sách phù hợp.

Chủ tịch FED, ông Ben Bernanke trong bài phát biểu mới nhất trước Quốc hội đã cảnh báo : “Nếu chúng ta không thể hiện rõ cam kết giữ ổn định tài khóa trong dài hạn, chúng ta sẽ không thể ổn định được ngành tài chính cũng như không thể kích thích kinh tế tăng trưởng.”

Hậu quả trực tiếp từ tình trạng trên sẽ là thuế cao, phúc lợi liên bang, dịch vụ xã hội đi xuống hoặc tất cả các vấn đề tệ hại trên sẽ đến cùng một lúc.

Những khoản nợ chồng chất đang khiến chính quyền Tổng thống Obama và Quốc hội cảm thấy điên đầu, cùng một lúc họ phải đương đầu với suy thoái kinh tế tệ hại nhất rong nhiều thập kỷ, số tiền chi tiêu cứu kinh tế ngày một nhiều hơn. Doanh thu từ thuế giảm, ngân sách nhà nước càng chịu nhiều ảnh hưởng hơn nữa.

Trong số các khoản chi tiêu của chính phủ Mỹ, số tiền lớn nhất dành cho quốc phòng, an sinh xã hội, y tế và trả lãi suất. Năm 2008, chỉ riêng số tiền trả lãi suất cho các khoản vay lên tới 452 tỷ USD. Và nay Bộ Tài chính Mỹ còn gặp khó khăn khi tìm bên cho vay mới.

Năm 1790, lần đầu tiên nước Mỹ lâm vào nợ nần, khi đó nước này phải trả 75 triệu USD tiền nợ chiến tranh. Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của Mỹ, ông Alexander Hamilton đã từng cho rằng nợ quốc gia, trừ khi nó quá lớn, nhìn chung không phải là một vấn đề đáng lo ngại.

Từ đó đến nay, chỉ một lần nước Mỹ rơi vào cảnh nợ nần, đó là thời kỳ 1834 – 1835.

Tỷ lệ nợ thường tăng lên trong khoảng thời gian chiến tranh và giảm xuống trong thời bình, và nhìn chung thường trong xu thế tăng sau mỗi khoảng thời gian.

Vài thập kỷ qua, tỷ lệ nợ tăng cao, ngoại trừ thời kỳ ngân sách dồi dào từ năm 1998 đến năm 2000, yếu tố khiến ngân sách ở mức cao như vậy chính là kinh tế tăng trửong quá nóng.

Thời kỳ chiến tranh Iraq, Afghanistan, kích thích kinh tế của cựu Tổng thống Bush và Tổng thống Obama, số nợ của chính phủ Mỹ ngày một tăng cao.

Đồng hồ nợ quốc gia Mỹ đặt gần quảng trường Thời Đại của Mỹ đã được lắp đặt vào năm 1989 khi số nợ khi đó chỉ là 2,7 nghìn tỷ USD. Đồng hồ này đã chạy hết số và bị thay thế vào năm 2008 khi số nợ liên bang vượt mức 10 nghìn tỷ USD. Đồng hồ đã được điều chỉnh tới hai lần để có thể tiếp tục đo đếm chính xác số nợ trên thực tế.

Một số website của các nhóm quyền lợi cũng công bố đồng hồ nợ, người ta có thể thấy số tiền nợ tăng thêm hàng trăm USD, hàng nghìn USD trong chỉ một vài giây.

Tổng thống Obama cho biết: “Nỗi lo về nợ nần khiến tôi mất ngủ hàng đêm, ông đã cam kết giảm thâm hụt ngân sách một nửa trước thời điểm nhiệm kỳ Tổng thống kết thúc.”

Tuy nhiên thâm hụt ngân sách ở đây muốn nói đến sự chênh lệch giữa nguồn thu và chi tiêu của chính phủ trong một năm ngân sách. Mức thâm hụt ngân sách hiện được ước tính ở mức1,85 nghìn tỷ USD. Mức thâm hụt ngân sách không phản ánh số nợ chồng chất từ những năm trước.

Những hạng mục chi tiêu dành cho chương trình an sinh xã hội không được tính đến, dù trên thực tế đây cũng là một phần của nợ quốc gia.

Nhìn vào con số nợ quốc gia là cách tốt hơn để biết thực tế về bảng cân đối kế toán của chính phủ hơn là xem xét số liệu thâm hụt ngân sách.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, cơ quan cập nhật số liệu nợ chính xác đến từng penny sau chỉ một vài ngày, tổng lượng nợ quốc gia của Mỹ tính đến thứ Tư tuần trước là 11.518.472.742.288 USD (hơn 11,5 nghìn tỷ USD).

Tổng lượng nợ lên tới hơn 80% tổng sản lượng hàng năm của kinh tế Mỹ (tính theo số liệu GDP).

Xét theo số liệu lịch sử, tỷ lệ này vẫn chưa cao như trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ Hai – tỷ lệ nợ lúc đó tương đương 120% GDP. Dù không cao bằng nhưng đó vẫn món nợ lớn. Dù vậy Mỹ không phải là nước duy nhất đang gánh khoản nợ công lớn.

Trong nhóm các nền kinh tế lớn, Nhật, Ý, Ấn Độ, Pháp và Đức cũng có số nợ cao khi so với tỷ lệ GDP.

Vậy các chính phủ vay số tiền trên từ đâu? Số nợ này có được chủ yếu thông qua việc bán trái phiếu Bộ Tài chính và tín phiếu.

Kể cả thời điểm hiện nay, trong bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu, các loại hình nợ do các nền kinh tế phát triển phát hành vẫn thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư, họ coi đây là công cụ đầu tư an toàn nhất.

Trái phiếu Bộ Tài chính Mỹ phù hợp với nhà đầu tư cá nhân và là công cụ đầu tư ưa thích của nhiều quốc gia, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật và các nước xuất khẩu dầu khu vực Trung Đông, ba nhóm nước này nắm giữ lượng trái phiếu chính phủ Mỹ lớn nhất thế giới.

Thế nhưng khi Mỹ dành hàng nghìn tỷ USD để giải quyết suy thoái kinh tế, đồng USD trượt giá, các loại chứng khoán trên trở nên kém hấp dẫn.

Một số tổ chức cho vay lớn của thế giới đang hạn chế mua trái phiếu chính phủ Mỹ và nhiều loại chứng khoán khác. Và nếu các bên mua nợ của Mỹ đồng loạt rút lui, kinh tế toàn cầu sẽ chấn động, tỷ lệ lãi suất tại Mỹ tăng cao.

Thời gian trôi qua, nhiều yếu tố cho thấy mọi chuyện sẽ xấu đi trước khi tốt lên, ngay cả sau khi suy thoái chấm dứt bởi ngày một nhiều người thuộc thế hệ “baby boomer” về hưu và bắt đầu nhận trợ cấp hưu trí và y tế.

Dù Tổng thống Mỹ hiện nay vẫn hết sức được lòng, khảo sát cho thấy nhiều người đang lo lắng về khả năng điều hành nền kinh tế và những khoản nợ lớn của chính phủ, ngoài ra họ còn không mấy vui vẻ khi nghĩ đến ảnh hưởng của những vấn đề này đối với thế hệ tương lai.


Theo AP, Bloomberg

Ngọc Diệp

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM