TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Sự trỗi dậy của câu lạc bộ nghìn tỷ USD

19-04-2010 - 17:25 PM | Tài chính quốc tế

Sự trỗi dậy của câu lạc bộ nghìn tỷ USD

Sự đi lên của nhóm nước thuộc “câu lạc bộ” BRIC đang cân bằng lại sức mạnh kinh tế thế giới và khiến người ta quên đi châu Âu, chỉ nói nhiều đến Mỹ và BRIC.

Braxin, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc là những nước độc lập. Thế nhưng có nên coi nhóm 4 nước này như một nhóm cường quốc mới nổi thống nhất hay không?

Trong bất kỳ cuộc gặp toàn cầu nào, Tổng thống Mỹ ít nhất thường được coi như trong nhóm nhà lãnh đạo tối cao nhất, người có thể đưa ra phán quyết cuối cùng hoặc chọn riêng bên đối thoại với ông.

Vì thế trong buổi hội nghị thượng đỉnh về thay đổi khí hậu tại Copenhagen vào tháng 12/2009, cuộc gặp riêng giữa Tổng thống Obama và Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo được coi như sự kiện quan trọng khi một thỏa thuận có thể được thông qua.

Thế nhưng khi ông Obama đến, ông mới biết trong buổi gặp riêng này còn có cả người đứng đầu chính phủ Braxin, Nam Phi và Ấn Độ. Điều này hoàn toàn ngoài dự tính của ông. Người Mỹ thậm chí nghĩ rằng người Ấn Độ đã rời hội nghị thượng đỉnh.

Cuộc gặp song phương cuối cùng biến thành đối thoại giữa một bên là Tổng thống Mỹ và một bên là lãnh đạo nhóm nền kinh tế mới nổi lớn nhất. Đây là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi đang diễn ra trên thế giới. Thế nhưng ít nhất Tổng thống Obama còn được ở trong cuộc đối thoại đó, lãnh đạo các nước châu Âu bị loại bỏ, nhóm nền kinh tế mới nổi lớn và nước Mỹ đưa ra phán quyết cuối cùng.

Nhóm nền kinh tế đang phát triển lại nhóm họp trong tuần qua tại Braxin. Ngày 15/04, Braxin, Ấn Độ và Nam Phi, nhóm cường quốc đang nổi, cùng tập trung lại với nhau. Ngày họp sau đó, Nam Phi bị loại ra, Nga và Trung Quốc cùng nhau trong buổi họp riêng của nhóm nước BRIC.

Đối với nhóm này, đây là buổi họp thượng đỉnh thứ 2. Cuối tháng 6/2010, những nhà lãnh đạo trong nhóm họp tại Yekaterinburg – Nga. Những buổi họp này cuối cùng cũng không đưa ra điều gì mới thế nhưng nhóm 4 nước này đang tạo ra kỷ lục.

Bộ trưởng Ngoại giao nhóm nước BRIC đã nhóm họp thường niên từ năm 2006. Bộ trưởng Tài chính và đại điện Ngân hàng Trung ương còn họp thường xuyên hơn. Ngoài ra còn có những buổi họp của đại diện ngân hàng thương mại hay cơ quan nghiên cứu kinh tế lớn của 4 nước.

Thuật ngữ BRIC được đưa ra bởi chuyên gia Jim O’Neill tại Goldman Sachs, một ngân hàng đầu tư trên phố Wall. Và nay khi mọi chuyện thành sự thực, cần tính đến nhóm này sẽ tạo ra được thay đổi nào với thế giới.

Nội lực nhóm BRIC ngày một mạnh

Nhóm nước BRIC có tầm quan trọng bởi sức nặng về kinh tế. Ngoài OECD (câu lạc bộ của những nước giàu), đây là 4 nền kinh tế lớn nhất. Đây là nhóm nền kinh tế đang nổi với GDP hàng năm vượt 1 nghìn tỷ USD (Indonexia chỉ bằng một nửa con số trên).

Thời suy thoái kinh tế, Nga là một ngoại lệ, còn lại nhóm nền kinh tế mới nổi lớn khác tăng trưởng tốt hơn. Sản lượng kinh tế của thế giới giảm sâu hơn so với mức giảm của sản lượng kinh tế trong nhóm. Trung Quốc vươn lên đứng đầu thế giới về xuất khẩu. Thương mại trong nhóm BRIC ngày một sôi động.

Thương mại Trung Quốc – Ấn Độ tăng trưởng mạnh và có thể lên mức 60 tỷ USD trong năm nay. Trung Quốc trở thành thị trường tiêu thụ hàng xuất khẩu lớn nhất cho nhóm nước công nghiệp phát triển tại Đông Á. Tuy nhiên cũng không thể vui vẻ với việc Trung Quốc sản xuất ra nhiều khí các bon dioxit nhất thế giới, chiếm 22% tổng khí thải cácbon của toàn thế giới. Nga đứng thứ 3 và Ấn Độ đứng thứ 4 trong bản danh sách này.

Nói đến nhóm BRIC, cũng cần chú ý đến tầm quan trọng của nhóm đối với kinh tế thế giới thông qua dự trữ ngoại tệ lớn. Cả 4 nước đều nằm trong nhóm 10 nước có dự trữ ngoại tệ lớn nhất thế giới - chiếm tới 40% tổng dự trữ ngoại tệ toàn thế giới.

Dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc lên sát mốc 2.500 tỷ USD, đủ để mua 2/3 số công ty niêm yết trên sàn Nasdaq. Trung Quốc là chủ nợ ròng lớn thứ 2 trên thế giới sau Nhật.

Dự trữ ngoại tệ của Nga ở mức 0 khi bắt đầu cải cách thị trường vào năm 1992, dự trữ ngoại tệ của Nga nay đã đạt 420 tỷ USD. Nếu nhóm nước BRIC dành ra 1/6 dự trữ ngoại tệ của họ, họ có thể tạo ra Quỹ tiền tệ quốc tế mới.

Dự trữ ngoại tệ cao cho phép nhóm BRIC ứng phó tốt hơn với khủng hoảng và trở thành cường quốc tài chính kinh tế. Trong khi nhóm nền kinh tế phương Tây gặp khó khăn trong việc giải quyết vấn đề thâm hụt ngân sách kỷ lục, nợ công cao, nợ công của nhóm nước BRIC chỉ ở mức thấp và ổn định.

Ấn Độ không có ưu thế này. Phần lớn ngân hàng đầu tư đều có quỹ riêng đầu tư vào thị trường 4 nước thuộc BRIC. Hai ngân hàng lớn nhất thế giới thuộc về Trung Quốc.

Thay đổi căn bản về yếu tố vĩ mô đang tạo ra tầm ảnh hưởng lớn. Ảnh hưởng vô hình lớn nhất chính là uy tín. Xét trên một số phương diện, nhóm BRIC có quan điểm khác biệt về thế giới.

Họ có thị trường nội địa lớn với nhiều người nghèo, vì thế lo lắng của họ tập trung chủ yếu vào kích thích tăng trưởng kinh tế và chống đói nghèo. Ưu tiên của chính phủ nhóm nước phương Tây khác hẳn. Nhóm BRIC đang cố gắng đa dạng hóa nền kinh tế. Họ đang cải cách (dù Nga sản xuất sùng tốt hơn hàng phục vụ cho dân chúng) và thách thức những quan niệm về toàn cầu hóa.

Tất cả những yếu tố này ảnh hưởng ngày một nhiều hơn đến kinh tế thế giới. Nhóm BRIC đã cởi mở hơn mà không cần đến sự đồng thuận Washington. Suy thoái kinh tế qua đi, nhiều nước đang phát triển muốn biết BRIC đã tạo nên sự tăng trưởng ấn tượng trên bằng cách nào.

Chuyên gia Mathias Spektor thuộc tổ chức Getúlio Vargas ở Braxin nhận xét: “Nhóm nước BRIC không thể mang lại cái thay thế cho sự đồng thuận Washington, thế nhưng họ mang đến mô hình mới để vươn lên và đưa ra quan điểm mới đầy hiệu quả trong các vấn đề kinh tế.”

Còn tiếp...

Sự đồng thuận Washington

Đồng thuận Washington là cụm từ xuất hiện từ đầu thập niên 1990 để mô tả một chương trình cải cách kinh tế bao gồm mười chính sách khác nhau được các tổ chức đóng trụ sở tại Washington (Mỹ) như IMF, Ngân hàng Thế giới, Bộ Tài chính Mỹ đề nghị áp dụng ở những nước trải qua khủng hoảng kinh tế.

Mười chính sách cải cách kinh tế bao gồm: Kỷ luật trong thực thi chính sách tài chính; Chuyển hướng chi tiêu công cộng sang đầu tư cho giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng; Cải cách hệ thống thuế - Kéo dãn đường cong thuế: Giảm thuế suất đối với các nhóm thuế cao theo tỷ lệ (điển hình là thuế đánh vào mức thu nhập trên trung bình), tăng thuế suất đối với các nhóm thuế thấp theo tỷ lệ (điển hình là thuế đánh vào mức thu nhập dưới trung bình); giảm thuế suất biên...

Sau này, ý nghĩa của thuật ngữ trên đã được mở rộng hơn và phạm vi áp dụng cũng rộng hơn. Nó được dùng để chỉ tất cả những chính sách mà các nhà kinh tế chủ nghĩa tự do mới cổ vũ áp dụng ở nhiều nơi trên thế giới nhằm cái mà họ cho là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cụ thể, “Đồng thuận Washington” đề xuất hàng loạt chính sách cải cách kinh tế theo định hướng thị trường tự do để cho các nền kinh tế sẽ trở nên tự do hơn giống như các nền kinh tế ở Thế giới thứ nhất mà Mỹ là đại biểu.

Nhiều nước trên thế giới đã áp dụng "Đồng thuận Washington". Một số nước đã thu được những kết quả tích cực, và một số thì không. Cũng có nhiều nước được đề nghị áp dụng “Đồng thuận Washington”, nhưng đã từ chối.

Ngọc Diệp
Theo Dân Trí/Economist


ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC
XEM