TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Sức mạnh chính trị "rớt" cùng giá dầu

22-10-2008 - 12:25 PM | Tài chính quốc tế

Sức mạnh chính trị "rớt" cùng giá dầu

Khi giá dầu tăng lên đến mức cao những năm gần đây, Venezuela, Iran và Nga đã củng cố được vị thế trên thế giới. Giá dầu thấp, tình thế có thể đang đảo ngược.

Và nay khi giá dầu đi xuống, một câu hỏi lớn được đặt ra là liệu những nước này có thể duy trì được mức chi tiêu của họ hay không và họ còn có thể trở thành một đối trọng so với Mỹ nữa hay không.

 

Tổng thống Hugo Chávez của Venezuela sử dụng nguồn tiền thu từ dầu mỏ cho hoạt động chính trị của ông này tại Mỹ La tinh cũng như để làm giảm đi phần nào ảnh hưởng của Mỹ.

 

Iran cũng dùng tiền thu từ dầu mỏ để nâng tầm ảnh hưởng tại Trung Đông, đưa họ lên vị trí hàng đầu của thế giới Đạo Hồi và cản trở nỗ lực của phương Tây muốn ngăn cản chương trình hạt nhân của họ.

 

Nga, sau khi trải qua thời kỳ kinh tế đầy khó khăn vào thập niên 1990, đã lấy lại được phần nào vị thế của mình trên thế giới. Nga xây dựng lại quân đội, tăng kiểm soát đối với các đường ống dẫn dầu và tạo ra nhiều ảnh hưởng chính trị khác.

 
Khả năng tài chính cho những hành động trên hạn chế đi khi giá dầu hiện rơi xuống mức 70USD/thùng, chưa bằng một nửa so với mức kỷ lục 147,27USD/thùng thiết lập ngày 11/07/2008.

 

Điều này không có nghĩa là sẽ có nước nào trong 3 nước trên ngay lập tức gặp phải thảm họa về kinh tế hay phải từ bỏ mục tiêu chính trị lâu dài. Và mức giá dầu hiện nay, dù sao vẫn gấp đôi so với mức giá cách đây vài năm và nhiều khả năng sẽ tăng trở lại.

 

Tuy nhiên, Nga, IranVenezuela chi tiêu dựa trên tiền thu về từ dầu. Nếu giá dầu tiếp tục hạ, ba nước này sẽ phải lâm vào tình trạng thâm hụt chi tiêu hoặc ít nhất họ sẽ phải cân nhắc ưu tiên chi tiêu vào lĩnh vực nào.

 

Cho đến nay, vẫn chưa rõ ràng liệu những áp lực trên có thể tạo ra cơ hội cho Mỹ để làm giảm căng thẳng hay không, hay liệu ba nước trên sẽ vẫn dùng những từ ngữ to lớn ngay cả khi họ không có đủ tiền để tiến hành nhiều hành động mạnh tay hơn.

 

Khi giá dầu ở ngưỡng 140USD/thùng, các chính phủ có khả năng chi tiêu rộng tay. Và nay khi giá hạ, các chuyên gia kinh tế Venezuela thể hiện sự lo lắng về khả năng chi trả của chính phủ, trong đó có hoạt đông quân sự.

 

Tỷ lệ lạm phát của Venezuela hiện khoảng 36%, một trong những tỷ lệ lạm phát cao nhất thế giới.

 

Tổng thống Venezuela thứ Bảy vừa rồi phát biểu với báo giới nước này sẽ vẫn đứng vững ngay cả khi giá dầu hạ xuống đến mức nào đi nữa bởi Venezuela có 40 tỷ USD dự trữ ngoại hối, tuy nhiên sau đó ông lại nói rằng giá dầu ở quanh mức 80 đến 90 USD/thùng sẽ là phù hợp đối với kế hoạch của ông.

 

Iran

 

Khi tổng thống Iran Ahmadinejad trình kế hoạch ngân sách của ông trước Quốc Hội năm 2007, Hội Đồng Bảo An đã áp dụng lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran vì chương trình hạt nhân của nước này.

 

Tuy nhiên tổng thống Iran cho rằng điều đó không thành vấn đề:”Ngay cả khi họ áp dụng 10 lệnh trừng phạt cũng vậy thôi. Kinh tế và chính trị Iran sẽ không phải chịu nhiều ảnh hưởng.

 

Tổng thống Iran phát biểu như vậy có phần đúng. Sự trừng phạt của Hội Đồng Bảo An không có tác động tới chính trị, trên thực tế sau đó đã có thêm những lần trừng phạt khác, tuy nhiên Iran vẫn tiến hành chương trình hạt nhân của mình ngay cả khi kinh tế khó khăn.

 

Một trong những lý do nước này có thể chịu được trừng phạt về kinh tế là giá dầu tăng cao. Iran là nước có trữ lượng dầu lớn thứ hai trên thế giới và suốt 4 năm qua nước này đã sử dụng dầu như một vũ khí chính trị và kinh tế để thách thức với phương Tây trong lúc đưa ra chương trình riêng của họ.

 

Tiền thu được từ dầu mỏ giúp Iran tăng cường ảnh hưởng tại Iraq, thách thức các nước Arap trong khu vực Trung Đông. Ngoài ra, tác động của Iran còn vươn tới cả Lebanon, Hezbollah, trong cuộc xung đột của Isareli-Palestinian.

 

Ông Mustafa El-Labbad, giám đốc của East Center for Regional and Strategic Studies – một trung tâm nghiên cứu độc lập tại Cairo –Ai Cập, nhận xét giá dầu hạ sẽ buộc Iran phải xem xét lại chính họ khi ảnh hưởng chính trị của họ đi xuống. Sự hiện diện và vai trò của họ tại khu vực sẽ giảm bớt.

 

Và ngay trước khi khủng hoảng tài chính đẩy giá dầu hạ, kinh tế Iran đã khủng hoảng rồi. Tỷ lệ lạm phát tại Iran hiện ở mức 30%. Tình hình xã hội cũng không mấy sáng sủa, một số cuộc biểu tình đã nổ ra khi mới đây chính phủ áp dụng loại thế giá trị gia tăng mới.

 

Nga

 

Xét đến kinh tế nội địa, nhiều chuyên gia đánh giá kinh tế Nga vẫn phát triển tốt nhất so với nhiều nước sản xuất và cung cấp dầu khác bởi nước này áp dụng chính sách tài chính thận trọng trong những năm gần đây.

 

Nga giành khoản lợi nhuận thu được từ dầu mỏ vào hai quỹ ổn định có tổng số vốn lên tới 190 tỷ USD tính đến đầu tháng 10/2008. Quỹ này được tính theo mức giá dầu 70USD/thùng và phần lớn lợi nhuận thu được từ việc giá dầu cao hơn mức đó đều dược giành cho quỹ phòng khi khó khăn.

 

Nga cũng thành công hơn trong việc lập nên sự kiểm soát của mình đối với nhiều đường ống dẫn dầu và khí gas trong khu vực, đây là thành công sẽ mang lại lợi nhuận ngay cả khi giá dầu hạ xuống thấp.

 

Nay khi thị trường khó khăn, Nga sử dụng tiền từ quỹ này để hỗ trợ cho ngành ngân hàng và thị trường chứng khoán đã chịu nhiều ảnh hưởng từ khủng hoảng tài chính toàn cầu.

 

Thị trường chứng khoán Nga đã mất 2/3 giá trị chỉ từ tháng 5/2008. Chính phủ Nga cũng phải cứu nhiều tập đoàn lớn, trước đây đã phát triển tốt khi giá tài nguyên thiên nhiên tăng cao, nhưng nay thua lỗ lớn.

 

Tuy nhiên việc cứu ngành ngân hàng và các tập đoàn như trên có thể khiến Nga không có khả năng hiện đại hóa lĩnh vực nông nghiệp vốn đã lâu đời và mở rộng tẩm ảnh hưởng ra thế giới.

 

Ngọc Diệp

Theo AP

ngocdiep

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên