TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Tản mạn về pháo hoa

26-01-2009 - 00:06 AM | Tài chính quốc tế

Tản mạn về pháo hoa

Tết và các lễ hội hầu như không thể thiếu pháo hoa, song ít người biết được công thức làm ra nó cũng như bạn không thể ép pháo hoa nổ ra hình thù mong muốn.

Pháo hoa được tạo ra như thế nào?

 

Người ta đã thấy sự hiện diện của pháo hoa trong rất nhiều dịp để diễn tả niềm vui, hân hoan và cả niềm hạnh phúc.


Không ai biết người đầu tiên đã chế tạo ra pháo hoa, một dân tộc hay phát minh tình cờ của một người nào đó? Thực tế, mọi người tin rằng: chính người Trung Hoa đã nắm được bí quyết chơi pháo hoa đầu tiên và đi trước Châu Âu cả mấy trăm năm.

 

Trước đó, người Hy Lạp và người Ai Cập cổ đại cũng đã có một loại pháo bông nào đó. Tuy nhiên, pháo bông như ta thấy ngày nay thì chỉ có sau khi thuốc súng được đưa vào sử dụng và khi khoa học đã phát triển.

Ngày nay, loài người trải qua những thời khắc sôi động bằng cách đón những tia sáng đầu tiên, những tia sáng của hy vọng cho một năm mới tốt đẹp hơn, an lành hơn trên bầu trời rắc đầy pháo hoa.

 

Có một câu hỏi đặt ra là, tại sao những “chùm” ánh sáng rực rỡ đó lại có thể diễn ra ở xa tít trên kia của bầu trời? Những chất nào kết hợp lại để tạo ra thứ ánh sáng nhiều màu sắc đến thế?

 

Các công đoạn cho sự phát sáng

 

Hạt lấp lánh

 

Trong thành phần pháo hoa bao gồm: thuốc nổ và hạt cháy. Các hạt cháy được bao bọc bởi nhiều lớp “áo” khác nhau, bố trí bởi những lớp bìa các tông ngăn ngăn cách thành các tầng khác nhau trong lớp vỏ pháo.

 

Chất làm nên thứ ánh sáng lấp lánh của pháo hoa có bao gồm cả thuốc nổ. Điều này lý giải vì sao khi pháo hoa phát sáng đều kèm theo tiếng nổ vang rền.

Tùy theo hình thù muốn tạo mà phải xắp xếp hạt cháy đúng chủng loại, đúng vị trí, xếp thuốc nổ đúng liều nổ và đúng vị trí (hạt nổ thì to bằng nhau nhưng sức nổ thì có khác nhau). Khi pháo nổ, các hạt cháy sẽ bị đẩy theo hướng và vận tốc khác nhau để tạo “đà” bay lên không trung.

 

Dây cháy chậm hẹn giờ

 

Khi pháo hoa bay lên, dây cháy hẹn giờ sẽ cháy một cách từ từ. Đến một giới hạn nào đó về khoảng cách so với mặt đất, dây cháy chậm sẽ cháy yếu dần nhưng vẫn đủ sức làm cháy thuốc nổ đen ở ngăn thứ nhất, tiếp tục ngấm dần vào “mồi lửa” tại ngăn thứ hai và thứ 3.
 

Người đốt pháo hoa cũng phải tính toán và kiểm tra kỹ dây cháy chậm và độ dài của chúng để hẹn giờ cho chính xác nhất. Nếu một quả pháo gồm có 3 màu, thì lần thứ nhất phải đổi màu sớm hơn một chút so với lần thứ hai và thứ ba để tránh trường hợp pháo bay là là mặt đất đã nổ rồi.

 

Thuốc nổ đen

 

Công thức của thuốc nổ đen (hay thuốc nổ màu đen) cũng là nguyên liệu cơ bản trong pháo hoa. Người Trung Quốc đã phát hiện ra công thức này từ hơn 1000 năm trước, đến nay công thức đó vẫn được giữ nguyên.

 

Ống phóng

 

Đa số pháo hoa đều phóng ra từ những ống thép và được xếp ngay ngắn thành hàng. Những ống này còn được gọi là “súng cối” dài gấp khoảng 3 lần so với quả pháo hoa nhưng đường kính đều lớn như nhau. Nếu một quả pháo hoa khi được đặt vào ống phóng mà không khít thì áp lực đẩy sinh ra bởi thuốc nổ sẽ bị thoát ra, từ đó dẫn tới pháo hoa không thể bay lên cao.

Kíp nổ chính

 

Vào thời kỳ Phục Hưng, ở phương Tây người sản xuất pháo hoa đốt giấy mỏng quấn quanh một ít thuốc nổ đen.
 

 

Sau đó, cách đốt thuốc nổ bằng cách nhét một sợi dây vào trong thuốc nổ đã dần được sử dụng. Ngày nay dây kim loại điện tử gắn với pháo hoa được kết nối với bàn điều khiển chính. Chỉ cần ấn nút một cái dòng điện sẽ chạy qua các dây kim loại và chạy tới kíp nổ chính tạo ra tia lửa.

Ánh sáng màu gì?

 

Trong nhiều thế kỷ, các nhà chế tạo pháo hoa chỉ tạo ra những tia chớp vàng và trắng. Về sau, người ta đã biết cách làm cho phong phú hơn với màu đỏ và xanh lá cây (hai màu dễ thực hiện nhất) và cả màu xanh da trời, tím, hồng và da cam.
 
Tất nhiên, công thức chính xác của phụ gia là một điều tối mật. Đó là bí quyết của sự cạnh tranh.
 

Một loại pháo hoa hiện đại là hầu như không có giới hạn. Tuy nhiên, các nhà hóa học cũng không thể đáp ứng hết mọi đòi hỏi. Nếu các bạn hỏi có thể làm những pháo hoa khi nổ sẽ tạo ra hình thù hay chữ này chữ nọ, họ sẽ trả lời: Chà! Thật khó!
 
Ảnh pháo hoa tại Thành phố Hồ Chí Minh đêm giao thừa năm Kỷ Sửu
 
 
(Nguồn: Dân trí)

 

Vân Quỳnh
Tổng hợp từ Wiki, NYT và một số nguồn khác

khanhhoa

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên