TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Thời hoàng kim của Apple đã chấm dứt?

28-01-2013 - 14:59 PM | Tài chính quốc tế

Thời hoàng kim của Apple đã chấm dứt?

Cổ phiếu của Apple cũng đã từng nhiều lần khiến nhà đầu tư hoảng sợ. Tuy nhiên, theo sau đó luôn là sự phục hồi. Lần này, liệu xu hướng ấy có lặp lại hay không?

Các blog công nghệ đang xôn xao với những diễn biến gần đây của cổ phiếu Apple. Giới học giả liên tục đưa ra những phân tích, dự đoán. Các đợt ra mắt sản phẩm mới của Apple thường khiến cả thế giới phải xôn xao. Tuy nhiên, lần này mọi thứ đã khác: người ta bàn tán về chiếc smartphone Galaxy mới nhất của Samsung nhiều hơn về các sản phẩm mới của Apple.

Sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường smartphone và máy tính bảng, đặc biệt là từ đối thủ Samsung, đã khiến các nhà đầu tư của Apple sợ hãi. Ngày 23/1 vừa qua, họ lại được 1 phen hoảng hồn khi Apple công bố lợi nhuận quý IV/2012 tồi tệ do chi phí sản xuất tăng cao. Ngay lập tức, 57 tỷ USD vốn hóa thị trường của Apple bị thổi bay. Số tiền này tương đương với giá trị của Ford - nhà sản xuất ô tô lừng danh trên thế giới. 

Trước đó, cổ phiếu của Apple cũng đã từng nhiều lần khiến nhà đầu tư hoảng sợ. Tuy nhiên, theo sau đó luôn là sự phục hồi. Lần này, liệu xu hướng ấy có lặp lại hay không chính là câu hỏi lớn nhất xuất hiện trong tâm trí của các nhà đầu tư. 


Người hâm mộ Apple gạt bỏ ý tưởng cho rằng thời kỳ hoàng kim của “quả táo cắn dở” đã lùi vào dĩ vãng. Đóng cửa phiên 23/1, tỷ lệ P/E của cổ phiếu Apple là 11,6 – không khác mấy so với tỷ lệ của Microsoft. Điều này khiến cổ phiếu Apple trở nên rất hấp dẫn. Không giống như Microsoft - phụ thuộc nặng nề vào ngành kinh doanh máy tính cá nhân vốn đang uể oải, Apple tập trung ở lĩnh vực đang tăng trưởng như vũ bão. Trước khi cổ phiếu Apple lao dốc, chỉ có 1 trong số 60 chuyên gia tham gia khảo sát của Bloomberg gán mác “nên bán” cho cổ phiếu này. 

Tuy nhiên, có 2 điều đang ảnh hưởng tiêu cực đến Apple. Thứ nhất, Steve Jobs – người sáng lập và là linh hồn sáng tạo của Apple – đã qua đời. Mặc dù iPhone và iPad vẫn tạo ra mức lợi nhuận khổng lồ, có vẻ như người kế nhiệm Tim Cook vẫn chưa chứng tỏ được khả năng đem đến cho thị trường những sản phẩm mới mang tính đột phá. Thứ 2, lợi nhuận thặng dư của Apple rất cao, lên tới 38,6%. Điều này tạo nên sức hút khổng lồ đối với đối thủ cạnh tranh – giống như tiệm bánh ngọt trong con mắt của những đứa trẻ 6 tuổi.  

Trước khi kết quả kinh doanh quý IV được công bố, niềm tin của nhà đầu tư cũng đã bị xòi mòn sau một loạt thông tin tiêu cực. Ứng dụng bản đồ mới được ra mắt khiến nhà đầu tư thất vọng trong khi trên thị trường rộ lên tin đồn số đơn đặt hàng linh kiện sản xuất iPhone 5 bị cắt giảm. 

Đi tìm bước đột phá 

Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn hi vọng ánh mặt trời sẽ đến với Apple sau khi hãng tung ra sản phẩm mới. Một trong những sản phẩm được mong đợi là iPhone giá rẻ hướng đến các thị trường mới nổi. Mặc dù Apple đã bán được 2 triệu chiếc iPhone5 trong tuần đầu ra mắt tại Trung Quốc, hầu hết người dân ở đây không thể bỏ tiền ra mua sản phẩm này. Theo ngân hàng Barclays, Apple có thể sản xuất iPhone với giá dưới 150 USD để có thể iPhone tăng sức hấp dẫn. 

Lãnh đạo của Apple đã chính thức lên tiếng bác bỏ sẽ sản xuất iPhone giá rẻ. Mặc dù vậy, giới phân tích vẫn mong đợi sản phẩm này sẽ được ra mắt trong năm 2013. Lợi nhuận thặng dư giảm sút đôi chút tại Trung Quốc và Ấn Độ sẽ là điều xứng đáng để đổi lấy hàng triệu khách hàng mới. Apple còn được đồn đoán đang đàm phán hợp tác với China Mobile – nhà mạng hiện có tới 700 triệu thuê bao. Bất cứ thông tin nào liên quan đến thương vụ này cũng sẽ là lực đẩy cho cổ phiếu Apple. 

Cách tốt nhất để 1 công ty chứng minh rằng thời kỳ hoàng kim vẫn chưa qua là tạo nên đột phá ở 1 thị trường lớn khác. Kể từ khi Jobs qua đời năm 2011, Apple luôn tập trung vào các sản phẩm đã tồn tại. Giờ đây, nhà đầu tư muốn hãng tạo ra 1 sản phẩm hoàn toàn mới. 

Tim Cook đã từng nhận định khi bật chiếc TV trong phòng khách, ông có cảm tưởng như thời gian bị kéo lùi 20 hoặc 30 năm. Điều này làm dấy lên đồn đoán Apple sẽ cho ra mắt iTV trong năm nay. Những người hoài nghi cho rằng hiện nay trên thị trường đã tràn ngập màn hình siêu mỏng và tinh tế . Hơn nữa, hiện tại, bộ giải mã set-top box (cho phép người dùng sử dụng các dịch vụ trên iTunes, Netflix của Apple và nhiều dịch vụ khác) cũng không phải là 1 thành công. 

Tuy nhiên, suy luận này là thiếu chính xác. Chiếc iTV có thể được điều khiển bằng cử chỉ và giọng nói hay qua iPad vs iPhone sẽ thực sự trở thành 1 trung tâm kỹ thuật số trong các ngôi nhà. Theo thiết kế, qua iTV, người dùng có thể kiểm tra liệu chiếc máy giặt của họ đã hoàn thành công việc hay chưa trong khi vẫn đang tán gẫu trên Facebook và theo dõi vở kịch yêu thích. Peter Misek of Jefferies, một ngân hàng đầu tư, nhận định rằng iTV sẽ thúc đẩy cả doanh số của các sản phẩm khác sau khi người dùng đã bị “mắc kẹt” trong hệ sinh thái các thiết bị và phần mềm của Apple. 

Mặc dù vậy, iTV không phải là sản phẩm “bom tấn. Thứ nhất, thuyết phục các nhà sản xuất truyền hình sản xuất các chương trình trên internet theo nhu cầu là một công việc rất phức tạp. Các công ty âm nhạc đã từng thất bại với mô hình kiểu này. Thứ 2, chắc chắn iTVs sẽ có giá không hề thấp.  
Như thường lệ, Apple cũng gặp phải sự cạnh tranh gay gắt từ Samsung. Hãng công nghệ đến từ Hàn Quốc là một trong số ít các nhà sản xuất TV thông minh hiện có mặt trên thị trường. Trên thực tế, dường như Samsung mới là kẻ chiếm ưu thế ở mảng này khi là người đặt nền móng. 

Tuy nhiên, theo Horace Dediu, chuyên gia đến từ hãng nghiên cứu Asymco, sẽ là 1 sai lầm khi nghĩ rằng Apple đang ngủ quên trên chiến thắng. Ông lưu ý rằng đầu tư tài sản cố định (capital spending) của Apple đã liên tục tăng lên trong những quý gần đây và chạm đến ngưỡng thường thấy tại các công ty có hoạt động sản xuất trên qui mô khổng lồ (điển hình như Intel). Một phần chi phí được đổ vào các trung tâm dữ liệu để hỗ trợ dịch vụ đám mây (như iTunes). Hơn nữa, phần lớn được đổ vào thiết bị sản xuất của các nhà cung cấp thiết bị. Điều này có thể tạo ra lợi thế khi sản xuất các thiết bị mới. 

Có vẻ như, dù có thể sản xuất iPhone giá rẻ hơn, thâm nhập tốt hơn vào thị trường Trung Quốc và làm cả thế giới phải ngạc nhiên với iTV, cổ phiếu Apple vẫn không thể chinh phục được đỉnh cao của năm 2012. Sự cạnh tranh tại các thị trường chủ chốt ngày càng trở nên quyết liệt. Các đối thủ sừng sỏ sẽ không cho phép Apple dễ dàng tạo bước đột phá với các sản phẩm mới. 

Cũng có thể, Apple sẽ sử dụng đến nguồn tiền mặt khổng lồ (137 tỷ USD) để trả cổ tức cao hơn hoặc lại cổ phiếu để đẩy giá lên cao. Điều này có thể làm một số nhà đầu tư bớt lo lắng. Tuy nhiên, nhiều người sẽ nhìn nhận động thái này như 1 sự thừa nhận bộ máy sáng tạo vĩ đại của Apple đã ngừng hoạt động. Apple sẽ không sụp đổ nhưng đã đi qua thời kỳ hoàng kim.

Thu Hương

huongnt

Economist