TIN MỚI!

Đọc nhanh >>

VN-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

HNX-Index:

GTGD: tỷ VNĐ

Toàn cầu hóa dưới tác động của giá dầu cao

03-08-2008 - 11:09 AM | Tài chính quốc tế

Toàn cầu hóa dưới tác động của giá dầu cao

Trong thế giới toàn cầu hóa, khách hàng khó có thể mua được một chiếc T-shirt ở Wal-Mart Mỹ có gắn mác “Made in the U.S.A”. Giá dầu cao sẽ thay đổi điều này.

Tesla Motors, một công ty sản xuất ô tô chạy điện hàng đầu của Mỹ, trước đây đã từng có ý định thành lập một dây chuyền cung cấp hàng hóa toàn cầu. Tesla dự định sản xuất pin tại Thái Lan, chuyển về Anh để lắp đặt và mang sản phẩm hoàn chỉnh về Mỹ.

Tuy nhiên khi công ty bắt đầu sản xuất mùa xuân năm nay, công ty quyết định chuyển việc sản xuất và lắp đặt ô tô về một nhà máy tại California, Mỹ. Như vậy Tesla đã cắt giảm khoảng 5.000 dặm quãng đường vận chuyển sản phẩm.

Một đại diện của công ty cho biết:”Không phải ngẫu nhiên mà chúng tôi quyết định như vậy, lý do chính là để tiết kiệm chi phí vận chuyển rất cao trong bối cảnh giá dầu như hiện nay.”

Trong thế giới toàn cầu hóa, người tiêu dùng khó có thể mua được một chiếc áo T-shirt trong cửa hàng của Wal-Mart tại Mỹ có gắn mác Made in the U.S.A.

Thời của giá dầu rẻ giúp chi phí vận chuyển hàng hóa đứng ở mức thấp nhiều năm qua nhiều khả năng sẽ không quay trở lại. Trái đất ngày một ấm dần lên, thị trường việc làm tại những nước giàu đi xuống, lo ngại về an toàn thực phẩm tăng cao, và sự sụp đổ của vòng đàm phán Doha mới đây là dấu hiệu đe dọa đến toàn cầu hóa.

Nếu tính đến mô hình của Wal-Mart, nhà sản xuất phải tiết kiệm được chi phí ở mỗi công đoạn sản xuất, tuy nhiên ngày nay khi chi phí ở mỗi giai đoạn tăng cao, các công ty sản xuất gặp rất nhiều khó khăn.

Nhiều chuyên gia kinh tế học cho rằng toàn cầu hóa sẽ vẫn phát triển ngay cả khi giá dầu tiếp tục xu thế tăng. Tuy nhiên ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các công ty đang cố gắng chuyển cơ sở sản xuất về gần thị trường tiêu thụ.

Một số công ty điện đã rời Mêhycô đầu năm nay để chuyển đến những nhà máy sản xuất với chi phí nhân công thấp tại Trung Quốc nay lại chuyển về Mêhycô bởi chi phí vận chuyển hàng hóa về Mỹ thấp hơn.

Hiệu ứng lân cận (Neighborhood Effect)

Nhiều chuyên gia kinh tế học gọi những thay đổi kiểu như trên là hiệu ứng lân cận – nhà sản xuất chuyển việc sản xuất về gần thị trường tiêu thụ để giảm chi phí vận chuyển.

Hiệu ứng này sẽ ngày một phổ biến trên thế giới nếu giá dầu tiếp tục tăng. Thứ 6 vừa rồi, ngày 01/08 giá dầu đứng ở mức 125USD/thùng, cao hơn rất nhiều so với mức 10USD/thùng một thập kỷ trước đây.

Gần đây khi người ta lo ngại về ảnh hưởng của toàn cầu hóa đối với môi trường, chi phí vận chuyển chịu thêm nhiều tác động tiêu cực. Xét đến yếu tố bảo vệ môi trường, nhiều công ty chuyển việc sản xuất từ những nước có chính sách năng lượng và bảo vệ môi trường chặt chẽ sang những nước có chính sách lỏng lẻo hơn như Trung Quốc và Ấn Độ.

Tuy nhiên nếu cộng đồng quốc tế thực hiện cam kết thương thảo về một nghị định thư kế tiếp của nghị định thư Kyoto, ngay cả Trung Quốc và Ấn Độ cũng sẽ phải tiến hành giảm khí thải.

Giá dầu cao cũng gây ra một số thay đổi đối với chính trị. Tại một số chính phủ, những đảng nào không có chính sách ủng hộ toàn cầu hóa đã thắng thế. Một điều tương tự cũng đang xảy ra ở chính trường Mỹ khi Thượng Nghị Sỹ Hillary Clinton và Barack Obama trong chiến dịch vận động tranh cử của mình hứa sẽ xem xét lại những hiệp định tự do thương mại hiện nay.

Tuần qua, những nỗ lực cuối cùng để đưa vòng đàm phán Doha tới thắng lợi đã không thành công. Vòng đám phán thất bại do Trung Quốc và Ấn Độ không có đồng nhất quan điểm với Mỹ về những rào cản thuế quan thuộc lĩnh vực nông nghiệp.

Chuyên gia kinh tế học và các giám đốc điều hành doanh nghiệp đều biết rằng chi phí vận chuyển chỉ là một yếu tố quyết định dòng chảy thương mại toàn cầu. Khi một công ty quyết định đầu tư tại nước nào, họ còn tính đến tỷ giá hối đoái, lòng tin của người tiêu dùng, chi phí lao động, chính sách của chính phủ và nguồn nhân lực tại chỗ.

Những công ty toàn cầu như General Electric, DuPont, Alcoa và Procter & Gamble đang bắt đầu ứng phó với tình hình giá vận chuyển tăng bằng những chính sách như giảm tiêu thụ năng lượng và khí thải. Như vậy dây chuyền sản xuất toàn cầu sẽ chịu ít nhiều ảnh hưởng.

Một hậu quả tất yếu khi giá vận chuyển tăng cao sẽ là hiệu ứng lân cận tăng. Thay vì chọn địa điểm và thuê gia công sản phẩm trên toàn thế giới, những công ty sản xuất sẽ chuyển những hoạt động sản xuất về càng gần thị trường tiêu thụ càng tốt.

Trong thế giới khu vực hóa thương mại mạnh mẽ hơn, Trung Quốc, thay vì mua quặng sắt từ Brazil, sẽ chuyển sang nhập quặng từ Australia. Nước này cũng có thể chuyển một phần công việc sản xuất sang Việt Nam và Thái Lan. Tương tự, Mêhycô sẽ rất thu hút nhà sản xuất thế giới muốn sản xuất hàng bán vào Mỹ do lợi thế về địa lý.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng xu thế khu vực hóa sẽ không mấy có lợi cho Mỹ. Nguyên nhân có thể kể đến như sau: nước này đã mất đi một phần những cơ sở sản xuất trong suốt ¼ thế kỷ qua khi xu thế toàn cầu hóa lan rộng trên toàn thế giới; lòng tin người tiêu dùng sụt giảm và nền kinh tế kém năng động hơn trước rất nhiều.

Ngọc Diệp
Theo Nytimes

ngocdiep